केन्द्रीय संस्करण

रमेश भट्टराई ‘सहृदयी’

वैदेशिक रोजगारीमा : ठगी र वेदना access_timeजेठ ३०, २०७५

सरकारको २०७५/०७६ को नीति तथा कार्यक्रमले ‘प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम’ मार्फत् युवा स्वरोजगारको सपना तुनेको छ । आगामी पाँच वर्षभित्र नेपाली युवाले कामकै लागि भनेर विदेशिनुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्ने अभीष्ट उक्त सरकारको नीतिमा उल्लेख गरिएको छ । तर विरोधाभाष छ...

मोदी, नाकाबन्दी र गान्धीवाद access_timeबैशाख ३१, २०७५

    आफ्नै कार्यकालमा तीन पटक नेपाल आएका भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भ्रमणका सफताका बारेमा चर्चा भए । नेपालका प्रधानमन्त्रीले राजकीय भ्रमण गरेलगत्तै मोदी नेपाल आए । रेल, पानी जहाज, जलस्रोत लगायतका विषयमा भारतमा सहयोगका कुरा भए भने नेपाली धर्तीमा...

के नेपालमै रेल चढ्न पाइएला त ? access_timeबैशाख १६, २०७५

इतिहास रच्ने अवसर     वाम सरकार बनेसँगै दुवै छिमेकी मुलुकसँग हातेमालो गर्दै नेपालले विकासका लगामचित्रमा रेल्वे सेवा विस्तारका सपनालाई उन्न थालेको छ । नेपालीहरूलाई लाग्दै छ– साँच्चै नेपालमा गुडेको रेल चढेरै मर्न पाइएला त ? भारत भ्रमणमा प्रधान...

शिक्षा, बेरोजगारी र राजनीतिक बेथिति access_timeबैशाख १४, २०७५

गुणस्तर र विभेदकारी वर्गीयता आजभोलि बल्ल सरकारले शिक्षामा चासो दिन थालेका सकारात्मक पक्ष छन् । वास्तवमा शिक्षा नै देश विकासको दर्बिलो आधार हो । कला र विज्ञानको संयुक्त गुणले सम्पन्न व्यक्ति मात्र असल र कुशल शिक्षक बन्न सक्छ । एउटाको दिमागमा भरिएको ज्ञानलाई अर्काको दिमागम...

प्राणी अधिकार, साकाहार र स्वस्थता access_timeचैत १४, २०७४

    यो मेरो विचारको केही अंश अन्नपूर्ण दैनिकमा प्रकाशित भइसकेको छ । तर मैले समाजका प्रत्येक व्यक्तिसामु यो भावना पस्कन चाहेको छु । यसमा मेरो कुनै स्वार्थ छैन । प्राणी अधिकार हनन् भइरहेका आजका अमानवीय क्रुरतालाई अलिकति केलाएर यो थप विचार पस्केको छु । आशा छ,...

नेपालीको प्रश्नपत्रमा त्रुटि access_timeचैत ११, २०७४

    कक्षा ८ अन्तर्गत आधारभूत तह परीक्षालाई जिल्ला स्तरीय परीक्षाको रूपबाट पनि बुझ्दै आइएको छ । शिक्षा ऐनको आठौँ संशोधनपछि कक्षा ११ र १२ सम्मलाई नै विद्यालय तहमा गाभिएकाले कक्षा ८ सम्मलाई भने आधारभूत तहका रूपमा मानिएको छ । नेपालभरि सञ्चालन भइरहेको माध्यम...

देश, सङ्कीर्णता र विकासको पोयो access_timeफागुन २१, २०७४

विगत र आज प्रतीक्षाको लामो घडीपछि जनताले संविधान पाए । आधुनिक लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्थालाई जनमुखी धारमा राखेर संविधान बनेको छ । यो पनि सत्य हो, जनताको चाहना जे हो त्योभन्दा फरक त कुनै पार्टीका नेताहरूको अवश्य पनि छैन । सन् १९४८ बाट नेपालमा लिखित संविधानको इतिहास...

समुन्नत नेपाल निर्माणमा भौतिक–विज्ञानको प्रयोग access_timeमाघ १४, २०७४

भौतिकवादी चिन्तन अनुसार अणु, परमाणु र पदार्थबाटै विश्वको चेतनशक्ति र अचेतन शक्तिनिर्मित छ । मानिसमा पनि हाइड्रोजन, अक्सिजन, फोस्फरस, नाइट्रोजन जस्ता तŒव समाहित हुन्छ । जीवकोषको अनुसन्धान, जीवावशेष, क्रमोजोमलगायतका कुरादेखि चाप, बल, ग्याँस निर्माण– सबै कुरा...

जनमतको कदर : विकासको लहर access_timeमाघ १०, २०७४

दिगो र पारदर्शी विकासमा एकता     सबै जनताको एउटै अपेक्षा मुलुकको समृद्धि र विकास हो । एकले अर्कोलाई आरोप प्रत्यारोप लगाइनु मात्र भोटलाई आफ्नो पक्षमा पार्ने पुरानो पद्धति थियो तर यो शक्ति एकीकरणले झिना अल्झनलाई चिर्न सक्छ, यो सकारात्मक कार्य हो । संविधान...

पृथ्वीनारायण : दूरदर्शी अर्थशास्त्री access_timeपुस २७, २०७४

    गोर्खाका राजा नरभूपाल शाहकी माहिली रानी कौशल्यावतीपट्टिका पाँच सन्तानमध्येका जेठा छोरा पृथ्वीनारायण शाहले वि.सं. १७७९ पौष २७ गते (इ.सं. ७ जनवरी १७२३) यो धर्तीको उज्यालोलाई देखे । सात महिनामै जन्मनुसँग निकै किंवदन्तीहरूलाई यदाकदा पढ्न पाइन्छ, बूढ...

सर्वसाधारणका लागि शिक्षा फलामको चिउरा access_timeपुस २३, २०७४

    भर्खरै विवाह गरी पठाएकी छोरीलाई मैतालु लिन आउँदा बाबाले सोधेछन्– “छोरी नयाँ जीवनको सुरुवात गरेको घर कस्तो बस्दै छ त ?” छोरीले भनिछन्– “कडा ठाउँमा हातको कुहिनो मज्जाले ठोक्किएर हुरुक्कै भएजस्तो बाबा ।” अनि बाध्यता...

द्वन्द्वका पीडा, परिवर्तन र मानवताको आशा access_timeपुस २, २०७४

छोराको हत्यारालाई कारबाही हुनुपर्ने माग राखेर विगत पाँच वर्षदेखि वीर अस्पतालको शøयामा अनसन बसेका गङ्गामाया र नन्दलाल दम्पत्तिमा नन्दलालको मृत्युपश्चात् लास उठेको छैन । आमा गङ्गामाया शोक र पीडाको घाउ बोकेर कसरी बाँचेकी होलिन् ? देशले सङ्क्रणकालीन परिवर्तनका बाटाम...

विगतका विडम्बना : समृद्धिको खाँचो access_timeमंसिर २०, २०७४

    विगतमा पनि नेताजीहरूले भोटका निम्ति यसैगरी हात जोड्नुहुन्थ्यो । जितेर पदमा पुगेपछि जनताले माग र समस्या बोकेर नेताजीका ढोकामा लामै समय धाउनुपथ्र्यो । अब भने जनतामा परिवर्तनको आशा जागेको छ । जनतामा अधिकार प्रत्यायोजन गर्दै अपनत्वकोे चेतना बढ्दै गएको ...

सबल नेतृत्वको चाहना : विकासमुखी जनभावना access_timeमंसिर १२, २०७४

    हजुरबाले सोध्नुहुन्छ– नाति अब यो गाउँको नेता को बन्छ रे ? हजुरआमा पनि जस्केलामा निस्केर कान थापेर सुन्दै भन्नुहुन्छ– “पर डाँडा गाउँकी पाखाघरे साहिँलाकी बुहारी पनि उठेकी रे नि !” चाउरिएको गालामा अलिकति हाँसो थपिन्छ । आज...

बहुआयामिक देवकोटा, युग र स्वच्छन्दतावाद access_timeकात्तिक ३, २०७४

एउटा पाटो अभावमा रम्ने जिन्दगीको, अर्कोतिर शैक्षिक समुन्नतिभित्र दूरदृष्टि सजाइएका कुरा त्यसमा पनि साहित्यभित्र प्रकृतिका कुना कन्दरा चियाइएको; खुला बहुआयामको फाँटमा अङ्कित लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको नाम आजका सुकोमल बालहृदयदेखि बयोवृद्धका मनमस्तिष्कमा लिपिबद्ध प्रायः नभएको ला...

मुकपीडा र जलनमा स्वतन्त्रता access_timeअसोज २५, २०७४

हाम्रो मुलुकले परिवर्तनका लामा इतिहासलाई आफ्ना पोल्टामा पारेको छ । विकासका लागि सिद्धान्तका लामा–लामा आशावादी ठेलीमा सपनाका दरबार बने । हो, हरेक व्यक्तिले शान्ति, समृद्धिमा अमन चैनको जिन्दगी जिउन चाहन्छ । कसैको दमन, जलन, अत्याचारबाट मुक्त हुन नपाउँदा मानव मन म...

संविधान कार्यान्वयनमा सचेतना access_timeअसोज ३, २०७४

शासक जनताबाट चुनिन्छ । शासन जनतालाई गरिन्छ । शासकले जनताको अहित हुने कुरा त गरेकै हुँदैन । जनताले नितान्त देशको हितलाई चाहेर सुन्दर, विकसित र समृद्ध शान्तिपूर्ण समाज विकासको नियम कोर्ने प्रयास गरेको करिब ७१ वर्ष भएछ । आधुनिक लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्थामा जनमुखी धारको...

जलस्रोत : विकासको माखे साङ्लो access_timeभदौ २५, २०७४

’पृष्ठभूमि देशले स्वर्णिम आगतलाई चिन्नैपर्ने बेला आएको छ । चुनावी तालमेलका विचारसागै विकासका घोषणापत्रमा आशाका लामा ठेली अर्पिएका हुन् । तर देशमा जलस्रोतको उपयोग किन छ त ? विश्वको तस्बिरभित्र ब्राजिलपछि जलनिधिको अपार लीलासँग सजिएका सपनामा राष्ट्रको सर्वाङ्गीण उन्...

सबै वर्ग र समुदाय मिलेर विपत्तिको सामना गरौँ access_timeसाउन ३०, २०७४

बचाऊ, गुहारको चित्कारमा सबैजसो कान ठाडो हुन्छ नै तर त्यो गुहारलाई कसले सुन्ला त जहाँ आफैं बाँच्ने आधार छैन । सामाजिक सञ्जालदेखि सञ्चार माध्यममा पीडादायी भयावह समाचार र दृश्यले मन त्यसै पिरोलिएको छ । न केही गर्न सक्ने आफ्नो औकात छ, केवल वेदनाको भावनात्मक साथबाहे...

भानुका कृतिभित्र सामाजिक सन्देश access_timeअसार २९, २०७४

मोतीरामद्वारा चिनाइएका सबै उमेरका नेपालीहरूका मनमुटुमा बस्न सफल भानुको नामसँग नेपाली मनको नातो छ । नेपाली भाषा र साहित्यका आदिकवि तथा प्राथमिककालीन कविको प्रेरणाबाट कैयौँ साहित्यका स्रष्टाले जन्मने हुर्कने बाटो पाए अनि पाइरहेका छौँ आज पनि । कविताका फाँटमा राम...