केन्द्रीय संस्करण

बालसंसार

कोरोनाभाइरस access_timeचैत २७, २०७६

खाली आँखाले नदेखिने भाइरस साह्रै सानु हुन्छ यसलाई हेर्न सुक्ष्मदर्शक यन्त्र प्रयोग गर्नु पर्छ l   यसअघि नि संसारमा धेरैखाले भाइरसहरु आए तर कोरोना भाइरसबाट लाखौँ मानिसले ज्यान गुमाए l   चीनको उहानबाट सुरु भइ विश्वभर फैलियो यो हाम्रै देश...

मलाई मन पर्छ access_timeचैत २५, २०७६

मलाई घाम मन पर्छ मलाई सफा पानी मन पर्छ  प्रकृतिलाई माया गर्ने  मलाई ज्ञानी मान्छे मन पर्छ ।  मलाई बाबा मन पर्छ  मलाई मामु मन पर्छ  बाबा र मामु जस्तै माया गर्ने यो धर्ती मन पर्छ । मलाई रङ्गीचङ्गी फूलबारी मन पर्छ  जहाँ सधैँ पुतल...

बालबालिकालाई मनोरोग लाग्नबाट कसरी बचाउने ? access_timeचैत २१, २०७६

“बालबालिकाको मनस्थितिमा हुनसक्ने कोरोना भाइरसको त्रास र घरमै लामो समय बिताउँदाको हैरानीमा कसरी सम्झाउन सकिन्छ ?” किशोर किशोरीलाई कुन उत्तम उपायबाट समयको उपयोग गराउन सकिन्छ ?” कोरोना भाइरसको सम्भावित जोखिमका कारण जारी लकडाउनका बेला घरमा बसेर ब...

घर बस्दा मैले त यस्तो काम गरें नि access_timeचैत २०, २०७६

समृद्धी बस्ताकोटी  रानीबन, काठमाडौं  हुनत मलाई घर बाहिर गएर खेल्न मन पर्दैन । म बहिनीसंगै घरभित्रै छत र आगनमा खेल्छु । तर आज मेरो घर बाहिर सुनशान छ त्यसैले मलाई पनि खेल्न मन लागेको छैन ।  मलाई नरमाईलो मात्र लागेको छ ।  ...

बूढी आमाको बयर access_timeचैत १९, २०७६

  स्या यओची हाम्रो प्राइमरी स्कुल नजिकै बयरको एउटा ठूलो झाङ थियो । यो झ्याङ  छुच्चो थियो । झाङमा बयरका राताराता फल लटरम्म देखिथे । देख्दै मुखमा मानी भरिन्थ्यो । तर त्यस झाङले बयर टिप्न अनुमति दिँदैनथ्यो । झाङभित्रका प्रत्येक बोट र हाँगामा जताततै काँ...

कोरोनाबारे हामीले थाहा पाउनुपर्ने कुरा access_timeचैत १४, २०७६

भाइबहिनीहरू, आज हामी आफ्नै घरभित्र थुनिएर बसिरहेका छौँ । हामी यसरी किन बसिरहेका छौँ भन्ने कुरा हामीलाई प्रस्ट हुनु जरूरी छ । हामीले यो कुरा राम्ररी थाहा पाउनु पर्छ र हामीले आफ्ना आमा र बाबालाई पनि मैले थाहा पाएको कुरा भनेर सुनाउनु राम्रो हुन्छ भन्ने लागेर तपाईहरू...

१८ महिनासम्मका बालबालिकालाई केही बेर रुन दिनुपर्छः यसले क्षमता बढाउँछ, अनुशासन सिकाउँछ access_timeचैत २, २०७६

३ महिनादेखि १८ महिनाका बालबालिकालाई केही बेरसम्म रुन दिनुपर्छ । उनीहरु रुँदा यदि तपाईं दौडिएर बोक्न जानुहुन्छ भने यसले उनीहरुको विकासमा असर पार्न सक्छ । यो दाबी ब्रिटेनको वारविक युनिभर्सिटीका वैज्ञानिकले अनुसन्धानमार्फत् गरेका छन् । उक्त अनुसन्धान अनुसार नवजात शिश...

गान्धीलाई महाकवि टैगोरको अचम्मको भिक्षा access_timeफागुन २४, २०७६

कुरा सन् १९३९ को हो । रवीन्द्रनाथ ठाकुर विमार थिए । डाक्टरले उनलाई आराम लिने सल्लाह दिएका थिए । तर महाकवि ठाकुरले त्यसलाई पालना गरिरहेका थिएनन् । उनी  आफ्ना कामहरु काम हरेक दिन स्वस्थ हुँदाखेरिजस्तै नियमानुसार गर्दै जान्थे । त्यो देखेर ठाकुरका नाताकुटुम्बका मानि...

मानव शरीरका अनौठा तथ्यहरु access_timeफागुन २४, २०७६

  0       विश्वका ४६ प्रतिशत व्यक्तिहरुको रगत ‘ओ’ ग्रुपको रहेको हुन्छ । 0       मानव शरीरमा सबभन्दा लामो शिरा ‘तल्लो भेनाकाभा’ (Inferior Venacava)  हो । त्यसले म...

कोरोनाभाइरसको जोखिमप्रति सजग रहन शिक्षक, विद्यार्थीलाई आग्रह access_timeफागुन २१, २०७६

निजी तथा आवासीय विद्यालय सञ्चालकका संस्थाहरुले कोरोना भाइरसबाट बच्न, बालबालिकामा पर्नसक्ने मनोवैज्ञानिक असर न्यून गर्न र पूर्व सावधानीका लागि आह्वान गरेको छ । विश्वमा फैलँदै गएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को प्रकोपको प्रभावले नेपालमा पनि दिनानुदिन सन्त्रास फैलाएको...

रोचक रमाइला तथ्यहरु, पढेर तपाईं पनि छक्क पर्नु हुनेछ ! access_timeफागुन १९, २०७६

  T.F.M.  को अर्थ कतिपय नुहाउने साबुनहरुमा T.F.M.  लेखिएको पाइन्छ । के तपाईंलाई थाहा छ– यसको अर्थ के हो ? वास्तवमा, T.F.M.  को अर्थ हो– Total Fatty Matter । यसले त्यस साबुनमा कति प्रतिशत चिल्लो पदार्थ राखिएको छ भन्ने कुर...

विशाल जन्तु हात्ती : हात्तीको पुर्खा झनै विशाल ! access_timeफागुन १९, २०७६

  लाखौं हज्जारौं वर्ष पहिले पृथ्वीको धेरैजसो भाग जंगलले भरिएको थियो । त्यस समयमा यस संसारमा धेरै ठूला जनवारहरु बस्ने गर्थे । तिनीहरु धेरै ठूला र बलिया थिए । तर तिनीहरु संसारको बद्लिँदो वातावरणसँग जुध्न भने सकेनन् । जब खानाको अभाव हुन थाल्यो र संसारको ताप...

चन्द्रमा : पृथ्वीको एक मात्र प्राकृतिक उपग्रह access_timeफागुन १९, २०७६

  हामीले आफ्नो आखाँले आकाशमा सूर्यपछि दोस्रो जुन ठूलो पिण्ड देख्छौं, त्यो चन्द्रमा (पृथ्वीको प्राकृतिक उपग्रह ) हो । हुन त खर्वौ खरब पिण्डले भरिएको आकाशमा चन्द्रमा कुनै पनि दृष्टिकोणले ठूलो पिण्ड होइन । ठूलो देख्नुको जम्मा जम्मी कारण यत्ति नै हो, चन्द्रमा हामी बसे...

बच्चाका लागि आवश्यक छ यौन शिक्षा, तर कुन उमेरमा ? access_timeफागुन १३, २०७६

बच्चाको दिमाग गिलो माटो सरह हुन्छ, यसलाई जस्तो आकार दिन खोज्यो  त्यस्तै बन्छ । त्यसकारण  उनीहरुलाई जीवनसँग जोडिएका विभिन्न कुरालाई निकै गम्भीरताका साथ सम्झाउन निकै आवश्यक छ । तर जब बच्चालाई यौन शिक्षा दिनेबारे कुरा आउँछ तब हाम्रो मनमा एक किसिमको अप्ठेरो स्थित...

जीवन रहेको सौर्यमण्डलको एक मात्र ग्रह पृथ्वी access_timeफागुन १२, २०७६

ब्रह्माण्डमा खरबौं आकाशगंगा छन् । प्रत्येक  आकाशगंगामा खरबौ खरब तारा छन् । हाम्रो आकाशगंगा मिल्की वे ( Milky Way ) मा रहेका  खरबौ खरब ताराहरुमध्ये एउटा तारा हाम्रो सूर्य हो । हामी बसेको पृथ्वी सूर्यको सौर्यपरिवार कै सदस्य  हन् । अहिलेसम्म  ज्ञात भए...

कुखुरा बेच्ने केटी access_timeफागुन १०, २०७६

श्वी–शन म त्यहाँ पुग्दा हाटबजार भरिइसकेको थियो ।हिउँ जस्तै स्वच्छ सफा चामल, सुन जस्तै पहेंलो मकै, सूर्यमुखी बियाँ, कमल गट्टा, छटपटाइरहेका माछाहरु, बिरालाका ङयाउराहरु, जता हेर्‍यो पसलै पसल । सतावरीका सुगन्धित फूल बेच्ने नानीहरुले चाहिँ पसल राखेका थिएनन्...

हाम्रो सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो पिण्ड सूर्य access_timeफागुन ५, २०७६

पहिला प्रकाशित दुबै लेख पढेर  तिमीहरूलाई थाहा भयो होला  हामी बसेको  सौर्यमण्डलको केन्द्र सूर्य हो । सौर्यमण्डलमा रहेका सबै पिण्ड (ग्रह, वामन ग्रह, क्षुद्र ग्रह, धूमकेतु आदि) सबैले सूर्यको परिक्रमा गर्छन् । तर यो प्रमाणित रूपमा थाहा भएको  धेरै समय भएको...

साहसीको बाटो access_timeफागुन १, २०७६

बुढो सन्न भयो । उसको हाटबाट लाठी छुट्यो र भुइँमा झर्‍यो । ली श्याओच्युनको कपाल मुसार्दै भन्यो, “हरे, कुरा यस्तो पो रहेछ ? तिमीलाई हिर्काएर मैले ठूलो गल्ती गरें । बाबु, तिमीलाई घाउ त लागेन ? मेरो बानी अलि बढी नै झोकी छ । तिमीले आएर यसरी गल्ती स्वीकार गर्ला...

सौर्यमण्डल अथवा सौर परिवार access_timeमाघ २८, २०७६

  भाइ बहिनीहरु,  पछिल्लो लेखमा तिमीहरुसंग  आकाश- अन्तरिक्षबारे चर्चा गरेको थिए । थाहा पायौ होइन त कति  विशाल छ अन्तरिक्ष ? यस  विशाल अन्तरिक्षमा  खरबौं खगोलीय संरचना (Celestial Body ) छन् । तिनैमध्ये एउटा खगोलीय संरचना अथवा पिण्डल...

विज्ञानले पनि मान्छ बच्चाको उत्कृष्ट विकासका लागि हजुरबुवा–हजुरआमा अत्यावश्यक access_timeमाघ २१, २०७६

आफ्नो हजुरबुवा–हजुरआमासँग बिताएका पल हाम्रो जीवनको सबैभन्दा अविष्मरणीय पलमध्येको एक हुन्छ । हजुरबुवा–हजुरआमाले कसैको पनि बालापनलाई सुखद बनाउन एउटा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएका हुन्छन् । जो बच्चा आफ्नो हजुरबुवा हजुरआमासँगै बस्छन् उनीहरुमा एक भिन्न प्रकराको बुझ...

गणितदेखि त्रसित भई स्कूलबाट भागीभागी हिँड्ने अल्लारेबाट कसरी ठूला लेखक बने ? access_timeमाघ २१, २०७६

हिन्दी र उर्दू भाषामा लेख्ने भारतका प्रख्यात लेखकहरुमध्ये सबैभन्दा ठूलो नाम हो– प्रेमचन्द । सानोमा नवाब राय र धनपत रायका रुपमा परिचित प्रेमचन्द गणितदेखि त्रसित भई स्कूलबाट भागीभागी हिँड्ने अल्लारेबाट कसरी ठूला लेखक हुनुभयो भन्ने कुरा धेरैलाई रोचक र प्रेरक हुनसक्...

के हो आकाश र अन्तरिक्ष ? access_timeमाघ २०, २०७६

विगत लामो समयदेखि विज्ञान विषयमा समेत कलम चलाउँदै आउनुभएका ज्ञानमित्रले खगोल  अर्थात् अन्तरिक्ष विज्ञानका विषयमा केन्द्रीत रहेर तयार गर्नुभएको यो सामग्री हामी आजदेखि धारावाहिक रुपमा प्रकाशित गर्दैछौं । यसमा प्रयुक्त भाषा तथा शब्दावलीहरु मूलतः विद्यालय तहका युवा विद्...

जुत्ता हान्नेलाई जब मार्टिन लुथर किङ्गले यसो भने access_timeमाघ १६, २०७६

मार्टिन लुटर किङ्ग अश्वेतहरुका अधिकारका लागि लड्ने महान् व्यक्ति हुन् । रंगभेदका विरुद्ध उनले अहिंस्रक आन्दोलन सञ्चालन गरे र सोही आन्दोलनको बलमा अश्वेतहरुका पक्षमा थुप्रै अधिकारहरु हासिल गरेर छाडे । अश्वेत आन्दोलनका लागि लड्ने तिनै महान नेता मार्टिन लुथर किंग एक पटक ...

कुन प्राणीले कति मसिनो सुन्न सक्छ ? access_timeमाघ १६, २०७६

  मान्छेको कानले कम्तिमा ३० हर्ज तरंगको मसिनो आवाजलाई सुन्न सक्छ । त्यसैगरी, मान्छेले अधिकतम २० हजार  हर्ज तरंगको आवाज सुन्न सक्छ । त्यो भन्दा माथिल्लो तरंगको आवाज यति सानो हुन्छ कि त्यसलाई मान्छेको कानले सुन्न सक्दैन । तर कतिपय जनवारहरुले त्योभन्दा माथिल्ल...

टेलिफोन access_timeमाघ १४, २०७६

  चाङ छ्यूशङ विद्यालयबाट घर फर्कदा आज बाबाको कोठामा टेलिफोन जोडेको देखें । टेलिफोनका लागि बाबाले महिनौं अघि फारम भर्नु भएको थियो । आज बिहानै कम्पनीका मानिसहरु आएर लाइन जोडिदिएछन् । बाबा आमा दुबै जना अफिसबाट घर फर्कनु भएको थिएन । घरमा म र टेलिफोन...

Page 1 of 5