विचार/दृष्टिकोण

नेपाल : भूपरिवेष्ठित कि भूजडित ? access_timeअसोज ५, २०७४

 (क) छिमेकीहरूको सांस्कृतिक र आर्थिक साझेदारीको सङ्गमस्थल भूराजनीतिक दृष्टिले यो भनाइ महत्वपूर्ण छ– ‘देशहरू साथी बदल्न सक्छन् तर छिमेकी बदल्न सक्दैनन् ।’ अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण चुनौती नै छिमेकीहरूसँगको सम्बन्ध हुने गर्दछ । युद्ध र ...

१६ हजारको बलिदानीपछि परेवा उडाएर शान्ति खोजिँदै छ ! access_timeअसोज ४, २०७४

दशवर्षे जनयुद्ध स्थगनपछि प्रारम्भ भएको शान्तिप्रक्रियाको मुख्य अभियान संविधान निर्माण कार्यलाई राजनीतिक दलहरूले बनाएका थिए । त्यो सम्पन्न भएको दुई वर्ष पूरा भइसकेको छ । संविधान निर्माण भएको दुई वर्ष बितिसक्दा पनि यसलाई कार्यान्वयन गर्ने काम निकै जटिल बन्दै गएको छ । स्थानी...

संविधान दिवसको सन्देश access_timeअसोज ४, २०७४

असोज ३ गते काठमाडौँको सैनिकमञ्चमा ठूलो तामझामका साथ दोस्रो संविधान दिवस मनाइयो । संविधान दिवसको रौनक नियाल्दा राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री तथा अन्य राजनीतिक नेतृत्वको मुहार उज्यालिएकै थियो । ठीक अघिल्लो वर्ष त्यसै दिनलाई संविधान दिवसका रूपमा सम्झिँदै गर्दा राजनीतिक गाँठो...

सौन्दर्यताको यात्रामा लेखकको महत्व access_timeअसोज ४, २०७४

वास्तवमा सौन्दर्यता मानिसको भावना र हृदयसँग जोडिएको हुन्छ  । जुन उपयोगी हुन्छ, त्यही नै सुन्दर हुन्छ । वर्गको उदय भएदेखि नै भावनात्मक सौन्दर्याका दुईवटा पक्षहरू देखापरेका हुन्छन् । शोषक वर्गीय पक्ष र शोषित वर्गीय पक्ष । सचेत वा अचेत रूपमा सौन्दर्यकर्मीहरू कुनै न कुनै व...

संविधान कार्यान्वयनमा सचेतना access_timeअसोज ३, २०७४

शासक जनताबाट चुनिन्छ । शासन जनतालाई गरिन्छ । शासकले जनताको अहित हुने कुरा त गरेकै हुँदैन । जनताले नितान्त देशको हितलाई चाहेर सुन्दर, विकसित र समृद्ध शान्तिपूर्ण समाज विकासको नियम कोर्ने प्रयास गरेको करिब ७१ वर्ष भएछ । आधुनिक लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्थामा जनमुखी धारको...

भारतको क्षेत्रीय नीति : भुटानदेखि म्यानमारसम्म access_timeअसोज २, २०७४

म्यानमारमा रोहिंग्या समुदायविरूद्धको हिंसालाई लिएर भारत सरकारको अवसरवादी मौनताले के देखाउँछ भने १९९० यता भारत सरकारको क्षेत्रीय नीतिमा कुनै खास परिवर्तन आएको छैन । खासमा मानवीय सङ्कटमा भारतको नीति अहिले पनि पहलकदमी लिने खालको नभई चीनको प्रभावलाई थाम्ने खालको मा...

चुनावी तालमेल : चरम पदलोलुपतासँगै सिद्धान्त सती गयो access_timeभदौ ३०, २०७४

प्रभुनारायण बस्नेत संवत् २०७२ को संविधानले व्यवस्था गरेअनुरूप स्थानीय तहको दुई चरण  निर्वाचन सम्पन्न भएको झण्डै आधा वर्ष वित्न लागेको छ । यही असोज २ गते तराई प्रदेश भनिने दुई नम्बर प्रदेशको पनि चुनाव हुँदै छ । त्यसको लगभग साढे दुई महिनापछि नै प्रदेश र केन्द्रीय स...

आतङ्कवाद मुर्दावाद (भाग तीन) access_timeभदौ ३०, २०७४

अफगानी तालिबानको सफलताको पदचाप पच्छ्याउँदै, तेहरिक–ए–तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) र अन्य उग्रवादी समूहहरूले पाकिस्तानभरि नै आतङ्क र विनासको अभियान चलाए । करिब एक हजारभन्दा बढी विद्यालय ध्वस्त बनाइए । यी समूहहरूले कानुन हातमा लिई कथित सार्वजनिक सजाय दिन थ...

एमाले गुटले ‘कम्युनिस्ट पार्टी’ लेख्न पाउँछ ? access_timeभदौ २८, २०७४

प्रचण्ड सरकारले गणतान्त्रिक संविधान कार्यान्वयन गर्न स्थानीय तह निर्वाचन गर्यो । निर्वाचन परिणामको समीक्षा गर्दै नेकपा (माओवादी केन्द्र), केन्द्रीय सचिवालयको बैठक सम्पन्न भयो । प्रदेश इन्चार्ज र जिल्ला इन्चार्जहरू समेतको मौखिक प्रतिवेदनपछि विषयवस्तुको संश्लेषण गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले ...

जेएनयूमा मोदीको पराजय र वामपन्थको निरन्तरता access_timeभदौ २७, २०७४

भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय (जेएनयू) मा सम्पन्न छात्र सङ्घको चुनावमा वामपन्थी विद्यार्थी सङ्गठनको संयुक्त प्यानलले निकटतम प्रतिद्वन्द्वी सत्तारुढ दल भारतीय जनता पार्टीको विद्यार्थी सङ्गठन एबीबीपीलाई क्लिनस्विप गरिदिएको छ ।  सङ्घको पदाधिक...

जलस्रोत : विकासको माखे साङ्लो access_timeभदौ २५, २०७४

’पृष्ठभूमि देशले स्वर्णिम आगतलाई चिन्नैपर्ने बेला आएको छ । चुनावी तालमेलका विचारसागै विकासका घोषणापत्रमा आशाका लामा ठेली अर्पिएका हुन् । तर देशमा जलस्रोतको उपयोग किन छ त ? विश्वको तस्बिरभित्र ब्राजिलपछि जलनिधिको अपार लीलासँग सजिएका सपनामा राष्ट्रको सर्वाङ्गीण उन्...

सीआईएको समर्थन अर्थात् प्रतिक्रान्ति (भाग दुई) access_timeभदौ २५, २०७४

अमेरिकी राष्ट्रपति जिग्मी कार्टर, उनका उत्तराधिकारी रोनाल्ड रेगन र साउदी अरेबियाले जेनरल जिया उल हकको (सन् १९७८ देखि १९८८ सम्म पाकिस्तानका सैन्य शासक) सत्तालाई साढे तीन अर्ब डलर सहयोग गरेका थिए । मुजाहिद्दिनलाई तालिम र हतियारको बन्दोबस्तीका निम्ति, समस्टिगत रूपमा करिब ...

सीआईएको समर्थन अर्थात् प्रतिक्रान्ति access_timeभदौ २३, २०७४

धेरैजसो मान्छे इस्लामिक अतिवादलाई केवल ड्रोन आक्रमण र अफगानिस्तानमा नेटोको कब्जाको स्वाभाविक प्रतिक्रियाका रूपमा बुझ्दछन् । यथार्थ धेरै फरक छ । वास्तवमा शीत युद्धका बेला साम्यवादविरुद्ध लड्न सीआईए (अमेरिकी गुप्तचर निकाय) र आईएसआई (पाकिस्तानी गुप्तचर निकाय) ले नियतवश इस्लाम...

राष्ट्रियतामाथि गम्भीर खतरा access_timeभदौ २२, २०७४

नेपालको राष्ट्रियता इतिहासकै सर्वाधिक सङ्कटमा रहेको छ । राष्ट्रियता भनेको आम नागरिकको स्वाभिमानी भावना मात्र होइन, तीन करोड नेपालीको अस्तित्व हो । राज्य रहेसम्म जारी रहने सबैको साझा आन्दोलन हो । यसमा आम नागरिक जुनसुकै किसिमको हस्तक्षेपलाई प्रतिकार गर्न तमतयार छन् । राष्ट्...

मधेशी नेताहरू ! जयचन्द होइन पुरु बन्न खोज access_timeभदौ २२, २०७४

अन्ततः मधेशवादी भनिएका तराई प्रदेशमा क्रियाशील साना क्षेत्रीय दलहरूको मोर्चा (?)  राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) निर्वाचनमा सहभागी हुने भएको छ । सर्वप्रथम तराईका मुद्दालाई उठाउने उपेन्द्र यादवको समाजवादी फोरम र विजय गच्छदारको फोरम लोकतान्त्रिकले भने यस अघि भएका दुवै...

‘असहिष्णुहरूले हाम्रो मौनताबाट शक्ति आर्जन गर्छन्’ : गौरी लकेंश access_timeभदौ २२, २०७४

“समाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्ने कुरामा तिमी होसियार होऊ है । अहिले समय खतरनाक छ ।” मैले गौरी लकेंशलाई अघिल्लो साता भनेको थिएँ । उनले, हामी यति पनि निजी हुन सक्दैनौँ भनेर प्रतिक्रिया जनाएकी थिइन । सामान्यतया हामीले महसुस गर्ने आवेग हाम्रो सबैभन्दा साँचो प्...

निर्विकल्प प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपति access_timeभदौ २१, २०७४

केही दिनअघि नयाँ शक्ति पार्टीले काठमाडौँमा राजनीतिक स्थायित्व र समृद्धिका लागि प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपतीय प्रणालीको आवश्यकताका बारेमा एउटा बृहत अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गर्यो । अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सबैजसो ठूला पार्टीका नेता, सामाजिक अभियन्ता, बुद्धिजीवी, पे...

‘युद्ध’ शब्दविनाको युद्ध नै तेस्रो विश्वयुद्व access_timeभदौ २०, २०७४

उच्चारण नगरिए पनि मध्यपूर्व तेस्रो विश्वयुद्वमा छ    बाराक ओबामाको १० सेप्टेम्बर २०१४ मा इस्लामिक आतङ्कवादीविरुद्धको युद्धको पुनः घोषणामा एउटा शब्द टड्कारो रुपमा अनुपस्थित थियो । त्यो हो– ‘युद्ध’ । प्राविधिक र मन्त्रमुग्ध पार्ने शब्दहरुको जङ्गल...

क्युबाली दुई क्रान्ति : अशिक्षाको अन्त्य र साम्राज्यवादको पराजय access_timeभदौ १८, २०७४

फादर जोसे अगस्तिन कबाएरोले सन् १७९५ मा पहिलोपटक क्युबा प्रायद्वीपमा बसोबास गर्ने नागरिकका लागि पहिलो पटक सार्वजनिक शिक्षा व्यवस्था परियोजना पेश गरेका थिए । उनको दूरदर्शी विचारलाई कार्यान्वयन गर्न तत्कालीन समयमा असम्भव जस्तै थियो । त्यतिबेला क्युबा स्पेनको उपनिवेश थियो । य...

डोक्लामबाट भारतीय सेना हटे तर लिपुलेक र कालापानीबाट कहिले हट्छन् प्रधानमन्त्रीज्यू ? access_timeभदौ १६, २०७४

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा पाँच दिने राजकीय भ्रमण पूरा गरी स्वदेश फर्किएका छन् । भ्रमणका क्रममा आफ्ना समकक्षी नरेन्द्र मोदी समक्ष संविधान संशोधनसम्बन्धी दिएको अभिव्यक्तिले नेपालमा विवाद एवम् तरङ्ग नै पैदा गरेको थियो । नेपालका प्रायः सबै प्रधानमन्त्री आफ्नो नियुक्तिसँगै भारतक...