केन्द्रीय संस्करण

धर्म-संस्कृति/रितिथिति

हरिबोधिनी एकादशीः  भगवान् विष्णु जागा भएको दिन access_timeकात्तिक २२, २०७६

आज हरिबोधिनी एकादशी अर्थात् तुलसीको विवाह गर्ने दिन । धर्मशास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार आषाढ शुक्ल एकादशीदेखि चार महिनासम्म क्षीरसागरमा शेषनागरुपी श्ययामा शयन गरेर भगवान् श्रीहरि जागा भएको दिन ।  यस दिनलाई हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले भगवान् हरि (विष्णु)को विवाह लक्ष्मी मा...

शासकको धर्म access_timeकात्तिक २१, २०७६

त्यसो त धेरैलाई लाग्न सक्छ, बुद्धिज्म धर्म शास्त्र हो राजनीति शास्त्र होइन | फेरि पनि बौध वाङ्मयमा राजनीति शास्त्रमा सरोकार राख्ने प्रसंग यत्र तत्र अभिलेखन भएको पाइन्छ | यस्ता प्रसंगले बुद्धिज्मको, व्यापक आयामलाई मात्रै सतहमा ल्याउदैनन्, पूर्वेली, एशियायी शासन पद्धति स्वेच्छाचारी(d...

सूर्य उपासनाको वैज्ञानिक पर्व छठ access_timeकात्तिक १३, २०७६

यसपालि ०७६ कात्तिक महिनाको शुक्लपक्षको १६ गते शनिबारको दिन छठ पर्व पर्न गएको छ । हाम्रो सनातन परम्पराअनुसार सो षष्ठी तिथिमा सम्पन्न गरिने चार दिने महा अनुष्ठानलाई ‘छठपर्व’ भनेर पुकारिन्छ । यमपञ्चक सकिएलगत्तै आउने चौथीमा नुहाईधुवाई गरेर त्यो दिन हवि...

एक यस्तो टेलिफिल्म जसले भारतको राजनीति र धर्मलाई सदाका लागि बदल्यो access_timeकात्तिक ११, २०७६

बीबीसी/राहुल वर्मा सन् १९८० को बीचको समयमा म मेरो ठूलो परिवारका अन्य सदस्यलाई भेट्न नयाँ दिल्लीमा आउने–जाने गर्थेँ । किशोरकालमा हिँडिरहेको मेरो लागि दिल्ली एक अलग संसार थियो ।  तर बसाईमा लण्डनमा मैले पढ्ने गरेको ब्याट्म्यानका कमिक्स छुट्थे र त्यसको सा...

धार्मिक आँखामा यमराजका दूत, पितृहरुको सन्देशवाहक काग access_timeकात्तिक ९, २०७६

  विज्ञानको आँखामा काग एउटा सामान्य जीव हो, यस संसारमा रहेका वीसौं लाख प्राणीका प्रजातिहरुमध्येका एउटा जीव । तर आस्था र विश्वासको आँखाले हेर्दा काग त्योभन्दा पनि परको विशिष्ट जीव हो । हिन्दू धर्मको हिसाबले भन्दा काग मृत्युका देउता यमराजको दूत हो । यो मानिस र ...

महात्मा गान्धीको दृष्टिमा हिन्दू धर्म ‘सत्यको शाश्वत खोज’ access_timeअसोज २३, २०७६

  एम. व्ही. नादकर्णी ‘अद्रोहश्चाप्यलोभश्च तपो भूतदया दमः व्रह्मचर्यं स्तथा सत्यम् अनुक्रोशः क्षमा धृतिः सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतदुदाहृतम् ।’ —(व्रह्माण्डपुराण (।। ३३,३७– ३८) यसरी सनातन धर्मको सन्दर्भ रामायण, महाभारत र विभिन्न पुराण...

दशैँ र हतुवाली राईहरु access_timeअसोज २०, २०७६

बर्खाभरी दशैँका लागि भनेर नकाटी नकाटी घाँस साँचेर राख्नु, गाउँभरिका लाठेहरु मिलेर त......ल खोलादेखी गाउँको सिरानसम्मको मुलबाटो चिरिच्याट्टै पारेर सफा गर्नु, अनि ब्यक्तिगत रुपमा मुलबाटोबाट सबैले आ-आफ्नो आँगनैसम्म बाटो र वरपर सफा गर्नु, घर आँगन लिपपोत गरि सिंगारेर ...

नवरात्रको सातौँ दिन – माता कालरात्रीको पूजा तथा आराधना गरिँदै access_timeअसोज १८, २०७६

सप्तमी अर्थात् फूलपातीका दिन पूजा गरिने शक्तिस्वरूपा भगवतीलाई कालरात्री भनिन्छ। कालो घना वर्णकी, गधा वाहन भएकी, तीन आँखा भएकी, चार हात भएकी, उक्त हातहरूमा क्रमशः तरबार, मसाल, वरमुद्रा र अभयमुद्रा लिएकी देवी कालरात्री  हुन्। उनको कपाल झाँक्रो फिजाए जस्तो देखिन्छ । ...

नवरात्रको विशेष छैटौँ दिन : रोग, शोक, भय, दुख, दरिद्र जस्ता संकट नाश गर्ने देवी कात्यायिनीको पूजा गरिँदै access_timeअसोज १७, २०७६

  हिन्दु नेपालीहरुको महान चाँड बडा दशैँको आज छैटौं दिन । आजको दिनमा कात्यायिनी भगवतीको पुजा तथा अर्चना गरिन्छ । नवरात्रीको छैटौं दिन आज अष्टमातृका भगवतीको छैठौं शक्तिका रुपमा कात्यायिनी भगवतीको पुजाअर्चना गर्ने परम्परा रहेको छ । आजको दिनमा कात्यायिनी भगवती...

नवरात्रको पाँचौ दिन : देवी स्कंदमाताको पूजा तथा आराधना गरिँदै access_timeअसोज १६, २०७६

पहाडमा बसेर संसारमा रहेका जीवहरुमा नवचेतना प्रदान गर्ने देवीको रुपमा स्कंदमातालाई आष्विन शुक्ल पञ्चमी अर्थात आजकै दिन पूजा तथा आराधना गरिन्छ । कमलको फूल आसन भएकी, सेतो वर्ण, स्कन्दकुमारकी आमा भएकीले उनलाई स्कन्दमाता भनिएको हो । यी देवीको काखमा सुपुत्र स्कन्दकुमार आनन्द...

नवरात्री चौथो दिन : आज कुष्माण्डा देवीको पूजा तथा आराधना गरिँदै access_timeअसोज १५, २०७६

आश्विन शुक्ल चतुर्थी तिथि अर्थात आजकै दिन शक्तिपीठ, देवीमन्दिर तथा घरघरका पूजाकोठाहरुमा देवीभवानी कुष्माण्डा माताको पूजा आराधना गरिन्छ । । सम्पूर्ण ब्रह्माण्डमा व्याप्त सबै जीवित तथा निर्जीव तत्व यिनै देवीकै कृपाले उत्पन्न भएको हो  भन्ने पौराणिक मान्यता रहेको छ । कु...

नवरात्रको तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा देवीको आराधना access_timeअसोज १४, २०७६

नवरात्रको तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा देवीको भक्ति भावमा साथ पूजा तथा आराधना गरिन्छ  । चन्द्रघण्टाको आराधना गर्नाले सबै प्रकारको दुःख, कष्ट नास हुने र सबै प्रकारको बाधा हट्ने धार्मिक तथा शास्त्रीय मान्यता रहेको छ । नित्य पूजा अर्चनाका क्रममा मणिपुर चक्रमा यिनलाई ध्यान गरिन्छ ।...

धनवान् र वैभवयुक्त जीवन प्राप्तिका लागि नवरात्र access_timeअसोज १३, २०७६

-सुरेश चन्द्र रिजाल   नेपाल तन्त्रात्मक वैदिक सनातन हिन्दु मुलुक हो । पौराणिक र तान्त्रिक महत्त्वलाई दृष्टिगोचर गरी दुर्गा भवानीको कृपा तथा आशीर्वाद प्राप्त गर्नका लागि विजयादशमी मनाउने शास्त्रीय विधान छ । शुद्ध माटो तथा गोबरले घर शुद्ध बनाएर शास्त्रीय विधिअनुसार ...

नवरात्रको पहिलो दिन: माता शैलपुत्रीको पूजा तथा आराधना गरिँदै (पूजाविधिसहित) access_timeअसोज १२, २०७६

शारदीय नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्रीको पूजा गरिन्छ । देवी दुर्गा माताको ९ रुप हुन्छ,त्यसमध्य पहिलो रुप शैलपुत्री हो ।  मार्कष्य पुराणका अनुशार पर्वतराज हिमालयकी पुत्रीको रुपमा उत्पन्न भएकी हुनाले शैलपुत्री नाम रहन गएको हो । आश्विन प्रतिपदा अर्थात असोज १२ गते आईतबार...

महिषासुरमर्द्धिनीको पृथक आइकनोग्राफी access_timeअसोज ११, २०७६

- इनरुवाको गुद्री बजारमा महिना दिन अगाडिबाट महिषासुर बधको मुर्ति बनाउन शुरु हुन्थ्यो । स्कूल जाँदा एक घण्टा अगाडि र फर्कँदा एक घण्टा म कालिगढी हेरेर मुग्ध हुन्थे । घटस्थापनाको दिनसम्ममा मुर्तिमा प्राण नै भए झैँ भव्य देखिन्थ्यो । आक्रामक सिंहमा सवार भव्य सुन्दरी देवीको त्रि...

हिन्दू धर्मप्रतिको आस्थामा किन आयो कमी ? access_timeभदौ १९, २०७६

–रमेशजङ्ग कुँवर  हरेक समाजमा धार्मिक संस्था एउटा महत्त्वपूर्ण संस्थाका रूपमा विकसित भइरहेको छ । धर्म प्रत्यक्ष्य वा अप्रत्यक्ष्य रूपमा हाम्रो सामाजिक प्रतिष्ठा, शक्ति र राजनीतिसँग जोडिएको हुन्छ ।  एकातिर धर्मकै नाममा राज्य सञ्चालन गरेको, कानुनको निर्माण ग...

महिला प्रहरीको तीजः सुरक्षा दिँदै समय गएको थाहा हुँदैन access_timeभदौ १६, २०७६

-माया श्रेष्ठ काठमाडौं– भाद्र शुक्ल तृतीया अर्थात हरितालिका तीज पर्व आज । पशुपतिनाथ मन्दिरमा शिव पार्वतीको पूर्जा तथा दर्शन गर्नका लागि निराहर वर्त बस्ने महिलाहरुको भीड लागेको छ । शिव पार्वतीको दर्शन गर्नका लागि टन्टालापुर घामको प्रभाह नगरेर रातो रङको साडी, चुर...

चाडपर्वले राष्ट्रिय एकता सुदृढ : मुख्यमन्त्री गुरुङ access_timeभदौ १६, २०७६

कास्की– गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले नेपालीको पर्व हरितालिका तीजको अवसरमा शुभकामना व्यक्त गरेका छन् । आइतबार साँझ शुभकामना सन्देश प्रकाशन गरी उनले स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीमा सुख, शान्ति, समृद्धि, सु–स्वास्थ्य ए...

नाग पञ्चमीः सर्पले दुध पिउँदैन, यो उसको लागि विष समान, पञ्चमीमा नागको प्रतिमाको पूजा गर्नुहोस् access_timeसाउन २०, २०७६

हिन्दु धर्ममा पशुपक्षीको पनि पूजा गर्ने विधान छ किनभने यी सबै पर्यावरणलाई व्यवस्थित राख्नमा सहयोगी हुन्छन् । सोमबार नाग पञ्चमी हो । यो दिन सर्पहरुको पूजा गरिन्छ । हरेक वर्ष साउन महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमीमा यो पर्व मनाइन्छ । उज्जैनका ज्योतिषाचार्य पण्डित मनिष शर्माका अनुसार ...

ओशो तपोवन : ध्यान र शान्तिको गन्तव्य access_timeसाउन ४, २०७६

तपोवन काठमाडौँबाट धेरै टाढा छैन । जो आउँदा पनि राति बास बसेर ध्यान गर्न मिल्ने एउटा आध्यात्मिक स्थान नेपालमा ओशो तपोवन मात्र हो । त्यहाँ हामी कसैलाई रोकतोक गर्दैनौँ । सबैले सहजै प्रवेश पाउँछन् । ओशो तपोवन स्थापना भएको ३० वर्ष भयो । स्वामी आनन्दअरुणज्यूको संयोजकत्वमा स्थ...

Page 1 of 3