केन्द्रीय संस्करण

विज्ञान खोज

नासाका अन्तरिक्ष यात्रीहरु सकुशल पृथ्वीमा अवतरण, ट्रम्पले दिए बधाई access_timeसाउन १९, २०७७

वासिङ्टन । अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रबाट दुई अन्तरिक्ष यात्रीलाई लिएर अमेरिकी अन्तरिक्ष यान आइतबार पृथ्वीमा सकुशल अवतरण गरेको छ ।  अमेरिकाले झण्डै दुई दशकपछि पहिलोपटक मानव सहितको अन्तरिक्ष यान अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा पठाएको थियो ।  यो अभियान अमेर...

स्याकरीन : चिनीभन्दा ३७५ गुना गुलियो पदार्थ ! access_timeसाउन १४, २०७७

  एकछिनको लागि मानिलिऊँ तपाईलाई डाइबिटिज भएको छ । डायबिटिज भएको मान्छेले चिनी अर्थात गुलियो खानै हुँदैन । तर तपाई भने गुलियो नखाई सक्नै हुनुहुन्न । अब परेन आपत ? त्यस अवस्थामा के गर्ने ? गुलियोको भागीहरुलाई डायबिटिज भयो भने आम रुपमा नै यो समस्या उठि...

म्युटेसनले कोरोनाभाइरसलाई थप संक्रामक बनाएको अमेरिकी अध्ययनको दाबी access_timeजेठ ३२, २०७७

फ्लोरिडाका अनुसन्धानकर्ताले म्युटेसनका कारण कोरोनाभाइरस अझै संक्रामक बनेको दाबी गरेका छन् । सो म्युटेसनका कारण कोरोनाभाइरसले मानिसको कोषिकालाई अझै सजिलोसँग संक्रमण गर्ने उनीहरुको भनाइ छ । यसले कोरोनाभाइरसको महामारीको फैलावटमा बदलाव ल्यायो कि ल्याएन भन्ने कुराको...

कोरोना संक्रमण नभएका मानिसमा पनि कोभिड–१९ सँग लड्ने प्रतिरोधी क्षमता रहेको फेला पर्‍यो ! access_timeजेठ ३१, २०७७

कोभिड–१९ का विरुद्ध खोप बनाउने दौड जारी छ, विभिन्न चरणमा त्यसको परीक्षण भइरहेछ । तर अहिलेसम्म खोप बनिसकेको भने छैन । यो स्थितिबीच विभिन्न अध्ययहरुले एउटा आशालाग्दो नतिजा देखाएको छ : त्यो हो– केही मानिसहरुमा सार्स–कोभ–२ भाइरसले संक्रमण गर्नुप...

कोरोनाविरुद्ध खोप बनाउने दौड : कहाँ पुग्यो, के हुँदैछ ? access_timeजेठ २९, २०७७

सार्स–कोभ–२ को महाव्याधिले यतिखेर सारा संसारमा हाहाकार, उथलपुथल मच्चाइरहेको छ । यस महाव्याधिका सामु विश्वका मै हुँ भन्ने देशहरु लाचार भएका छन्, धनीमानी र सर्वशक्तिमान भनिएका देशहरुमै मानिसहरुको ज्यान अकल्पनीय ढंगले गुमिरहेको छ । यसका विरुद्ध अहिलेसम्मको...

ठूलो स्वरमा बोल्दा यसरी फैलिनसक्छ कोरोना access_timeजेठ ३, २०७७

ठूलो स्वरमा बोल्दा मुखबाट उत्पादन हुने छिटा अन्य व्यक्तिमा कोरोना भाइरस सार्नका लागि पर्याप्त हुने एक अध्ययनले देखाएको छ ।  यसअघिको अनुसन्धानले मुखबाट निस्कने १ मिलिलिटर छिटामा झन्डै ७० लाख कोरोना भाइरसको कपी हुने जनाएको थियो । नयाँ अनुसन्धान गर्ने वैज्ञानिकहर...

मचिस पहिले आविष्कार भएको थियो कि लाइटर ? access_timeबैशाख २१, २०७७

  कसैले तपाईंलाई मचिस पहिले आविष्कार भएको थियो कि लाइटर भनेर सोध्यो भने तपाईं के जवाफ दिनुहुन्छ ? झट्टै सोच्दा हाम्रो जवाफ मचिस भनेर हुन सक्छ । तर साँचो कुरा के हो भने, मचिसभन्दा पहिले नै लाइटरको आविष्कार भएको थियो । जर्मनीका रसायनविज्ञ टी. डब्ल्यू. डोबर...

एष्ट्रोनोमिकल सोसाइटीले गर्यो ७ सय ५८ क्षुद्रग्रहको प्रारम्भिक पहिचान access_timeबैशाख १८, २०७७

विज्ञान विषयका नेपाली विद्यार्थी तथा शिक्षकले हालसम्म ७५८ क्षुद्रग्रहको प्रारम्भिक पहिचान गरेका छन् ।  नेपाल एष्ट्रोनोमिकल सोसाइटीले सन् २०१६ देखि नेपालमा सञ्चालन गर्दै आएको राष्ट्रिय क्षुद्रग्रह खोज अभियानमार्फत विज्ञानका नेपाली विद्यार्थी तथा शिक्षकले प्रारम्भिक रुपमा ७...

ज्यानमारा कोरोना : पटक पटक रुप बदल्ने बहुरुपी ! access_timeबैशाख १४, २०७७

यतिखेर संसारकै सबैभन्दा ठूलो ज्यानमाराको रुपमा देखापरेको नोबेल कोरोनाभाइरस विश्व वैज्ञानिक जगत्का लागि सबैभन्दा ठूलो टाउको दुखाइ बनेको छ । सारा संसारलाई आतंकित बनाउँदै आफ्नो महाव्याधिको चपेटामा यसले लपेटेको चार महिना भइसकेको छ तर पनि यसबारेमा सम्पूर्ण रुपमा वैज्ञ...

कोभिड–१९ विरुद्ध एन्टीबडी जाँच्ने नयाँ तरिकाको विकास : संक्रमित पत्ता लगाउन सजिलो पर्ने access_timeबैशाख ८, २०७७

नोबेल कोरोनाभाइरस अर्थात् सार्स–कोभ–२ लाई पहिचान गर्नका लागि अनुसन्धानकर्ताहरुले एउटा नयाँ एन्टिबडी परीक्षण विधिको विकास गरेका छन् । यो नयाँ परीक्षण विधिले कोभिड–१९ महाव्याधिको महामारीको वास्तविक संक्रमणलाई उद्घाटित गर्न सहयोग पुग्ने आशा गरिएको छ । ...

कोरोनाको मात्रै होइन, यी रोगको पनि औषधि छैन access_timeबैशाख ६, २०७७

अहिले कोरोना भाइरसको महामारी छ । यसको भ्याक्सिन पत्ता लगाउन वैज्ञानिकहरु जुटेका छन् । तर, यो रोग कसरी सुरु भयो भन्ने विषय नै पत्ता नलागेको अवस्थामा भ्याक्सिन निर्माण चुनौतीपूर्ण नै छ । आज हामी अन्य रोगका विषयमा चर्चा गर्दैछौं, जसको औषधि अझै पत्ता लागेको छैन ।  ...

इतिहासमा आज– अन्तरीक्षमा पहिलो मानव पाइला access_timeचैत ३०, २०७६

आज अप्रिल १२ । सन् १९६१ मा आजैका दिन सोभियत युनियनका एयरफोर्स पाइलट तथा वैज्ञानिक युरी अलेक्सेयेभीच गाग्रिनले अन्तरिक्षमा पुग्ने किर्तिमान रचेका गरेका थिए । स्थानीय समयअनुसार बिहान ६ बजेर ७ मिनेट जाँदा काजाखिस्तानस्थित बाइकोनुर कस्मोड्रोन स्पेसपार्टेबाट भोस्तोक–१ ...

के हो पश्चिम नेपालको आकाशमा देखिएको त्यो चम्किलो दृश्य ? access_timeचैत १४, २०७६

काठमाडौं । बिहीबार साँझ पत्रकार प्रकाश डुम्रेले फेसबुकले लेखे–केही मिनेट अगाडि पश्चिम नेपालको आकाशमा एउटा चम्किलो वस्तु अस्वाभाविक तीव्रतामा उज्यालो छर्दै पृथ्वीतर्फ झरेको देखियो, यो के होला ?’ उनले ‘त्यो चम्किलो’ बस्तुको केही तस्बिर पनि फेसबु...

मोबाइल लिएर सुत्ने बानी छ ? सावधान ! access_timeमाघ १५, २०७६

स्मार्टफोन हाम्रो जीवनको अभिन्न अंग बनिसकेको छ । जुनसुकै बेला पनि हाम्रो साथमा रहने स्मार्टफोन हाम्रो लागि खतरनाक हुन्छ । सँगै एक अनुसन्धानले फोनलाई राती सँगै लिएर सुत्न नहुने निष्कर्ष पनि निकालेको छ । चीनको इन्स्टिच्युट अफ एनबीसी डिफेन्स एण्ड सिन्गुहा युनिभर्सिटीका शो...

सबै क्यान्सरको उपचार हुने सम्भावना नजिक पुगे वैज्ञानिक access_timeमाघ ९, २०७६

एजेन्सी । मानव प्रतिरक्षा प्रणालीमा नयाँ पत्ता लागेको एक हिस्सालाई सबै प्रकारका क्यान्सरको उपचारमा प्रयोग गर्न सकिने वैज्ञानिकले बताएका छन् ।  कार्डिफ विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकको समूहले ल्याबमा प्रोस्टेट क्यान्सर, स्तन क्यान्सर, फोक्सोको क्यान्सर लगायत अन्य कैयौँ क्यान्सरको ...

के मानिसले अर्को शताब्दी देख्न त पाउलान् ? access_timeचैत १७, २०७५

बीबीसी के मानिसहरु डाइनासोर झैं यो संसारबाट लोप होलान् ? यतिबेला मानव जाती जलवायु परिवर्तन, परमाणु युद्ध, महामारी वा धर्तीसँग उल्का पिण्ड ठोक्किनेलगायतका घातक खतराको सामना गरिरहेको छ । रेडियो प्रशारणकर्ता र दार्शनिक डेविड एडमण्ड्सले यो मामलामा विशेषज्ञसँग ...

देखिएजस्तो सामान्य हुँदैन निन्द्रा, सपना देख्दा दिमागमा के हुन्छ ? access_timeफागुन ६, २०७५

निन्द्राले गर्ने काम धेरै पहिलेदेखि नै वैज्ञानिकहरूका लागि रहस्यको विषय रहँदै आएको थियो । तर कैयौँ आधुनिक अनुसन्धानहरूले निन्द्राले दिमाग र शरीरलाई गर्ने फाइदाबारे नयाँ नयाँ जानकारी बाहिर ल्याएका छन् ।   यी अनुसन्धानहरूले निन्द्राले शरीरका कोषहरूलाई पुनर्ताजग...

सौर्यमण्डलको रहस्य खोल्ने दिशामा नासाको ठूलो उपलब्धि access_timeपुस १८, २०७५

बीबीसी अमेरिकी स्पेस एजेन्सीको अभियान ‘न्यू होराइजन्स’ ले सौर्यमण्डलको बाहिरी भागमा रहेको अल्टिमा टुली नामको पिण्ड नजिकैबाट यात्रा गरेपछि पृथ्वीसँग सम्पर्क गरेको छ । उक्त अन्तरिक्षयानले पृथ्वीसँग ६.५ अर्ब किलोमिटरको दुरीबाट पृथ्वीमा सम्पर्क गरेको थियो । ...

पृथ्वीमुनि १० हजार टन हिरा भएको पत्ता लाग्यो, पहिले अनुमान गरिएभन्दा हजार गुणा बढी access_timeसाउन ३, २०७५

एजेन्सी । पृथ्वीमा हामीले पहिले सोचेभन्दा निक्कै बढी हिरा रहेको पत्ता लागेको छ । विश्वको चर्चित विश्वविद्यालय एमआईटीका अनुसार यो पहिले सोचिएको भन्दा हजार गुणा बढी रहेको छ । अन्तरविषयक समूहको नयाँ अध्ययनमा अनुसन्धानदाताहरुले सिस्मिक प्रविधि( भूकम्प नाप्दा प्रयोग गरिने...

छाता बोक्न अल्छी लाग्छ ? ‘उड्ने छाता’ तपाईंको रोजाइमा पर्न सक्छ access_timeअसार २५, २०७५

जापानको एक आइटी कम्पनीले एउटा यस्तो छाता तयार गरेको छ जुन ड्रोनको मद्दतले उड्न सक्छ । सेन्सर राखिएकाले यो छाता व्यक्तिको वरिपरि नै घुमिरहन्छ । पाँच किलोको यो छाता अहिले पाँच मिनेटसम्म उड्न सक्छ । दुरसंचार प्रणाली विकसित गर्ने कम्पनी आशी पावरले यो नमूनामाथि निकै लाम...

‘आकाशबाट झरेको हिरा’ सौर्य मण्डलको हराएको ग्रहको भएको पुष्टि access_timeबैशाख ५, २०७५

सन् २००८ मा एक हिरा रहेको अन्तरीक्ष पत्थर पृथ्वीको वायुमण्डलमा विष्फोट भएको थियो । यो पत्थर सौर्य मण्डलको प्रारम्भमा हराएको ग्रहको अवशेष भएको अध्ययनले देखाएको छ । ‘प्रोटो–प्लानेट’ भनिने अभिभावक ग्रह अर्बौ वर्ष पहिले अस्तित्वमा थियो । पछि यो एक आपसमा ठक्...

हाम्रो आकाशगङ्गाको केन्द्रमा एक दर्जन ‘ब्लाक होल’ भेट्टियो access_timeचैत २२, २०७४

बीबीसी–हाम्रो आकाशगङ्गा ‘मिल्की–वे’को केन्द्रमा एक दर्जन जति ब्लाक होल हुनसक्ने अनुसन्धानकर्ताहरुले बताएका छन् । एक नयाँ विश्लेषणले आकाशगङ्गाको केन्द्रमा रहेको ‘अति भिमकाय ब्लाक होल’लाई साना ब्लाक होलहरुले घेरेको हुन्छ भन्ने दशकौैं ...