केन्द्रीय संस्करण

प्रेरक

स्वामी रामानन्द : सामाजिक पुनर्जागरणमा समर्पित योगी access_timeसाउन ९, २०७८

डा. स्वामी रामानन्द गिरिको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । खासगरी आध्यात्मिक क्षेत्रका उज्जवल नक्षत्र मानिने गिरिको आध्यात्मिक साहित्य र शिक्षामा विशेष योगदान छ । तनहुँ जिल्लाको देवघाटमा अवस्थित महेश गुरुकुल र महेश सन्यासाश्रमको स्थापना उनैले गरेका हुन्, जहाँ बर्सेनि कक्षा ६ देखि...

प्रेरक प्रसङ्ग : व्यावहारिक ज्ञानको विशेषता access_timeसाउन ४, २०७८

हामीमध्ये धेरैमा अहिले पनि पढ्नु भनेको रट्नु हो भन्ने मान्यता पाइन्छ । खासगरी परम्परागत पढाइमा यस्तो बुझाइ बढी छ । यस्तो पढाइले किताबको कीरो त बनाउँछ तर परेको बेला काम लिन भने सकिन्न ।  धेरै पहिलेको कुरा हो । एकजना सज्जनले सुगा पालेका थिए । उनी हरेक दिन स...

प्रेरक व्यक्तित्व : ईश्वरचन्द्र विद्यासागर access_timeसाउन २, २०७८

ईश्वरचन्द्र विद्यासागरको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । उनको खास नाम ईश्वरचन्द्र बन्धोपाध्याय हो । अद्वितीय विद्वदताका कारण विद्यासागर उपाधि प्राप्त भएको थियो । त्यसपछि यसै नामले विश्वविख्यात भए । २६ सेप्टेम्बर १८२० का दिन पश्चिम बङ्गालमा जन्मेका विद्यासागरका बाबुको नाम ठाकुरदास ब...

प्रेरक व्यक्तित्व : सधैँ विद्यार्थी मान्ने भौतिकशास्त्री access_timeअसार २०, २०७८

बीसौँ शताब्दीका महान् वैज्ञानिक अल्बर्ट आइन्स्टाइनको नाम नसुन्ने सायदै कोही हुनुपर्छ संसारमा । खासगरी थ्यौरिटीकल भौतिकशास्त्री थिए उनी । भौतिकीलाई सरल बनाउन ठूलो योगदान छ उनको । पूरा नाम अल्बर्ट हेर्मन्न आइन्स्टाइन भए पनि आइन्स्टाइन नामले बढी चिनिन्छन् । १४ मार्च १८७९ मा जर्म...

प्रेरक भनाइ : तीर्थ जानुभन्दा मन शुद्ध राख्नु बेश access_timeअसार १९, २०७८

आद्य शङ्कराचार्यले वैदिक सनातन धर्ममा महत्वपूर्ण योगदान दिएका दिए ।  उनको जन्म सन् ७८८ र मृत्यु ८२० मा भएको थियो । उनका मातापिता क्रमशः श्रीमती आर्याम्बा र शिव गुरु थिए, जो दक्षिण भारतीय ब्राह्मण परिवारमा पर्थे । उनको स्वभाव बाल्यकालदेखि नै शान्त, धीर र गम्भीर प्रकृत...

प्रेरक प्रसङ्ग : सङ्गतको चमत्कार access_timeअसार १२, २०७८

  महर्षि वाल्मीकिको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । रामायणका रचनाकार वाल्मीकि संसारकै आदि कवि हुन् भन्ने पनि धेरैलाई थाहा हुनुपर्छ तर उनी को थिए र कसरी महर्षि वाल्मीकि विश्वविख्यात बन्न पुगे भन्ने कुरा भने धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । यहाँ उनकै बारेमा के...

प्रेरक व्यक्तित्व :  मानवतावादी योद्धा नेपोलियन बोनापार्ट access_timeअसार ६, २०७८

                                                                 नेपोलियन बोनापार्ट ब...

‘बाबुआमा मरेपछि क्रियाकर्ममा अनावश्यक खर्च गर्नुभन्दा जिवित छँदै सेवा गर्नु उत्तम’ access_timeअसार १, २०७८

स्वामी दयानन्द सरस्वतीको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । खासगरी उनी समाजसुधारको क्षेत्रमा बढी परिचित छन् । १२ फरवरी १८२४ मा जन्मेका यी भारतीय सन्यासी मूर्तिपूजाको कट्टर बिरोधी मानिन्छन् । उनी वेदका प्रकाण्ड विद्वान् थिए । उनका वेद भाष्यलाई विशेष र बढी प्रमाणिक मा...

शिवपुरी बाबाको स्वधर्म शिक्षा access_timeजेठ २५, २०७८

 शिवपुरी बाबा असाधारण सिद्धपुरुष मानिन्छन् । १३७ वर्ष बाँचेका यी सन्त पैदलै विश्व भ्रमण गर्ने साहसी व्यक्तित्वमा पनि पर्छन् । सर्वधर्मसमभावका अनुयायी बाबाको असली नाम गोविन्दानन्द भारती थियो । जीवनको उत्तरार्धमा ३८ वर्ष नेपालको शिवपुरीमा बिताएकाले उनलाई शिवपुरी बाबा भ...

प्रेरक व्यक्तित्व : चिनियाँ दार्शनिक कन्फ्युशियस access_timeजेठ २०, २०७८

कन्फ्युशियस महान् चिनियाँ दार्शनिक हुन् । खासगरी समाज सुधारको क्षेत्रमा उनको बढी ख्याति छ । प्रशासनिक क्षेत्रमा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण ठहरिएका छन् उनका विचारहरू । उनको जन्म ईशा पूर्व ५५० अर्थात् आजभन्दा झण्डै २६ सय वर्ष अघि चीनको प्राचीन प्रान्त ‘लू प्रदेश’ मा भएको ...

सन्मार्गका १५ सूत्र access_timeजेठ १७, २०७८

  १, धर्मका दश लक्षण हुन्छन्, जसमा धैर्य, क्षमा, आत्म संयम, चोरी नगर्नु, शौच (स्वच्छता), इन्द्रियलाई वशमा राख्नु, बुद्धि, विद्या, सत्य र अक्रोध (नरिसाउनु) पर्छन् । –मनुस्मृति २, धर्मको सार भनेकै अरुको जे जस्तो बोली, वचन र व्यवहार आफूलाई मन पर्दैन त्यस्तो बोली, ...

समस्यासँग भाग्ने होइन, सामना गर्ने हिम्मत गरौँ access_timeजेठ १६, २०७८

स्वामी विवेकानन्दको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । १२ फरवरी १८६३ मा जन्मेर ४ जुलाई १९०२ मा निर्वाण प्राप्त गरेका विवेकानन्द विश्वविख्यात भारतीय सन्यासी हुन् । उनले सन् १८९३ मा अमेरिकाको शिकागोमा भएको विश्वधर्मसम्मेलनमा सारा विश्वलाई वैदिक सभ्यताप्रति नतमस्तक गराए...

प्रेरक प्रसंग : शुनःसेपको पितृभक्ति access_timeजेठ १२, २०७८

श्रीमद् देवी भागवतमा एउटा कथा आएको छ, जसलाई कमवेशीरूपमा श्रीमद्भागवतमा पनि उल्लेख गरेका छन् व्यासजीले । प्राचीनकालमा हरिश्चन्द्र नामका सूर्यवंशी राजा थिए । सत्यधर्मका निम्ति स्वर्गलोकसम्म ख्याति फैलिएको थियो उनको । अहिले पनि सत्य र निष्टाको उदाहरण दिनुपर्दा उनकै नाम लिने गर...

प्रेरक व्यक्तित्व : थोमस एल्वा एडिसन access_timeजेठ ९, २०७८

महान् वैज्ञानिक थोमस एल्वा एडिसनको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । मिलान, ओहायो अमेरिकामा १८४७ फ्रेब्रुअरी ११ मा जन्मेका एडिसनको ८४ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थियो । बाल्यकालमा मन्द बुद्धि भनेर स्कुलबाट निकालिएका एडिसन कसरी विश्वविख्यात वैज्ञानिक बने भन्ने कुरा ...

जीवनदर्शन : मित्रताको जादु access_timeजेठ ३, २०७८

एक पटक हम्मरले साँचोसित भनेछ– ‘साँचो भाइ ! तिमी मभन्दा साना छौ तैपनि ठूलठूला ताल्चा सजिलै खोल्छौ तर म तिमीभन्दा निकै ठूलो छु । तथापि सानै ताल्चा खोल्न पनि निकै प्रयास गर्नुपर्छ किन होला ?’ हम्मरको कुरा सुनेर साँचोले भनेछ– ‘हम्मर दाजु ...

केही प्रेरक भनाइः कसले के भने ? access_timeबैशाख २४, २०७८

                              १, उपकार गर्नेलाई प्रत्युपकार गर्न बिर्सनुहुन्न – महर्षि वाल्मीकि २, अरुको सम्मान गर्नेहरू नै सम्मान लायक हुन्छन् – सम्राट आशोक ३, गुरु बिना ...

१० प्रेरक भनाइ access_timeबैशाख २०, २०७८

    १, जमिनको टिप्न खोज्नु नराम्रो होइन, खोज्नुपर्छ तर जमिनको टिप्न खोज्दा पोल्टाको पोखिनु वा पोखिन दिनु चाहिँ हुँदैन ।  २, भारी त्यत्रै बोक्न खोज्नुपर्छ जति आफूमा बोक्न सक्ने क्षमता छ । अन्यथा भारीलाई होइन भारीले नै बोकिदिने अवस्था आउन सक्छ ।&nbs...

केही प्रेरक भनाइ : कसले के भने ? access_timeबैशाख १६, २०७८

मन कालो भए संसार कालो हुन्छ – कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्याल खान पकाउँदा र खाँदा पनि असल कुरा सोच्ने बानी बसाउनुपर्छ – खप्तड स्वामी संसारको अवस्था बौलाएको बाँदरलाई चर्कने कमिलाले टोकेको जस्तो छ – डा. रामानन्द गिरि  आहार अनुसार विचार ब...

कीरा फट्याङ्ग्राले पनि रंग, रूप, रस, गन्ध आदिको बोध गर्छन् access_timeपुस ९, २०७७

    मेरो एउटा साथी छ , ऊ कलाकार हो।  कैयन पटक  ऊ मसंग यस्तो चर्चा गर्न खोज्छ, जसको कुनै सार अथवा अर्थ हुँदैन। उसंग हुने चर्चामा सहमतिमा पुग्ने कुरा त टाढै  चर्चाको प्रारम्भमै मलाई उदेक लाग्न थाल्छ । तर उ मेरो साथी हो ,मैले उसंग विभिन्...

रिसलाई काबुमा राखौँ access_timeपुस ७, २०७७

    भाइबहिनीहरू आज तिमीहरूसँग एउटा कुरा सोध्न मन लाग्यो– ल भन त, तिमी भान्साबाट चियाको गिलास लिएर आफ्नो कोठातिर जाँदैछौ । एक्कासि तिमीसँग कोही ठोक्किन आइपुग्यो, के हुन्छ भन त ? तिम्रो हातमा रहेको गिलासबाट चिया छचल्किएर पोखिन्छ, होइन त ? ...

केही प्रेरक प्रसङ्ग access_timeभदौ १३, २०७७

महान् वैज्ञानिक अबर्ट आइन्स्टाइनको सफलता वैज्ञानिक अल्बर्ट आइन्स्टाइन काममा अति नै तल्लीन भएर लाग्थे । उनले जुन कार्य सुरु गर्दथे त्यो कार्य पूर्ण गरेर मात्र छोड्थे । एक पटक आइन्स्टाइन शोधपत्र लेख्ने कार्य सकेर क्लिप (कागज च्याप्ने सामान) खोज्न थाले । टेबुल र दराजका सम्पूर्ण स्था...

बित्थैमा जीवन बितेछ : मार्क्स access_timeभदौ २, २०७७

गडगडाहट नदीमा नाउ खियाउन तम्तयार भएर बसेका एउटा माझी छन् । पारिपट्टि जान भनेर एकजना दार्शनिक नाउमा चढ्छन् । उनीहरुबीचमा तलको संवाद हुन्छ : दार्शनिक : माझी दाइ, इतिहासबारे तपाईंलाई कुनै जानकारी छ ? माझी : अहँ, छैन त । दार्शनिक : उसो भा’ तपार्इंले...

ईश्वरको लास access_timeअसार १९, २०७७

हरिशंकर परसाईं हिन्दी साहित्यमा व्यंग्यका प्रख्यात हस्तीका रुपमा परिचित छन् । उनलाई ईश्वरको अस्तित्व र पूजाआजामा रत्तिभर विश्वास थिएन । उनी पक्का नास्तिक र वामपन्थी थिए । एक दिन साहित्यकारहरुबीच गफैगफमा उनले प्वाक्क भनिहाले– ‘ईश्वर त मरिसक्यो !’ ईश्व...

टाल्सटायले पाएको ज्याला access_timeअसार ७, २०७७

एक दिन रुसका विख्यात साहित्यकार लियो टाल्सटाय गाउँलेको जस्तो पोसाक लगाएर स्टेसनमा गाडीको प्रतीक्षा गरिरहेका थिए । एउटी महिलाले उनलाई साधारण किसान ठानेर भनिन्, ‘यता हेर्नू त, मेरा श्रीमान् त्यो अगाडिको होटलमा हुनुहुन्छ । तिमीले उहाँलाई यो चिठ्ठी दिएर आउनू है...

गान्धीलाई महाकवि टैगोरको अचम्मको भिक्षा access_timeफागुन २४, २०७६

कुरा सन् १९३९ को हो । रवीन्द्रनाथ ठाकुर विमार थिए । डाक्टरले उनलाई आराम लिने सल्लाह दिएका थिए । तर महाकवि ठाकुरले त्यसलाई पालना गरिरहेका थिएनन् । उनी  आफ्ना कामहरु काम हरेक दिन स्वस्थ हुँदाखेरिजस्तै नियमानुसार गर्दै जान्थे । त्यो देखेर ठाकुरका नाताकुटुम्बका मानि...

Page 1 of 2