इतिहास

ऐतिहासिक गद्दी बैठक सर्वसाधारणका लागि खुला access_timeचैत १५, २०७८

वसन्तपुरस्थित ऐतिहासिक गद्दी बैठक सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको छ । मंगलबार एक कार्यक्रमबीच संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव महेश्वर न्यौपानेले गद्दी बैठक उद्घाटन गरेका हुन् ।  विसं २०७२ वैशाखको विनाशकारी भूकम्पले क्षति पु¥याएको गद्दी बैठकल...

विश्व इतिहासमा आजः पहिलो इस्लामिक गणतन्त्रदेखि हिटलरलाई असिमित शक्तिसम्म access_timeचैत ९, २०७८

आज २३ मार्च २०२२ । प्रस्तुत छ विश्व इतिहासमा आज भएका केही घटनाक्रमः अन्तरिक्ष स्टेसन समुद्रमा  सन् २००१ मा रुसी अन्तरिक्ष स्टेसन मिर समुद्रमा डुबेको थियो । सो स्टेसनलाई  अन्तरिक्षमा १५ वर्षपछि एक नियन्त्रित दुर्घटनामा डिस्पोज गरिएको थियो । एल साल्भाडोरका आर्कबि...

अमेरिकाको म्युजियममा भेटिएका पुरातात्विक महत्वका सम्पदाहरू नेपाल फिर्ता access_timeफागुन १८, २०७८

चोरी भएर विभिन्न मुलुक हुँदै अमेरिकाको म्युजियमहरूमा पुगेका तीन वटा पुरातात्विक महत्वका सांस्कृतिक सम्पदाहरू नेपाल फिर्ता भएको छ । बुधबार अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित रुविन म्युजियम अफ आर्टका कार्यकारी निर्देशक डा. जोरिट बिट्सचेगीले चोरी निकास भई आफ्नो म्युजियममा पुगेको १७...

धार्मिक सम्पदाको संरक्षण गरिँदै access_timeमाघ २६, २०७८

पूराना धार्मिक सम्पदा मास्ने क्रम बढी रहेको छ । आधुनिक खालका घर भवन बन्ने क्रम धमाधम भइरहेको छ । ऐतिहासिक महत्व बोकेका धार्मिक सम्पदाको संरक्षण नहुदा गाउँघरमा हराउन पुगेका छन् । ऐतिहासिकता झल्काउने धार्मिक सम्पदा भएपनि महत्वलाई पहिचान गर्न नसक्दा अस्तित्व नै नरहने गरी...

विश्व इतिहासमा आज : ब्रिटीश र जर्मनीका सेनाबीच क्रिसमस सम्झौतादेखि इटालीबाट लिबिया स्वतन्त्र भएको दिन access_timeपुस ९, २०७८

आज २४ डिसेम्बर । आज विश्व इतिहासमा विभिन्न सामाजिक तथा राजनीतिक घटनाक्रम विकसित भएका थिए । पस्तुत छ इतिहासमा आज भएका केही महत्वपूर्ण घटनाः इटालीबाट लिबिया स्वतन्त्र सन् १९५१ को २४ डिसेम्बर अर्थात आजकै दिन लिबिया इटालीबाट स्वतन्त्र भएको थियो । अफ्रिकी देश लिबियालाई ...

इतिहासमा आज : राजकुमारी डायना–चार्ल्सले गरे सम्बन्धविच्छेदको घोषणा, विवाह जति चर्चित, डिभोर्स त्योभन्दा बढी access_timeमंसिर २३, २०७८

  इतिहासको सबैभन्दा चर्चित शाही जोडीमध्ये एक बेलायतको शाही परिवारका राजकुमार चार्ल्स र राजकुमारी डायनाको सम्बन्धविच्छेदको घोषणा आजकै दिन सन् १९९२ मा भएको थियो । यो शाही जोडी अलग्गिने घोषणा तत्कालीन बेलायती प्रधानमन्त्री जोन मेजरले गरेका थिए । यद्यपि, सम्बन्धविच्...

यी पाँच उत्पादनमा आत्मनिर्भर बन्दैछ नेपाल access_timeमंसिर ९, २०७८

नेपालमा खपत हुने सबैजसो वस्तु विदेशबाट आइरहँदा पाँच प्रकारका वस्तु उत्पादनमा नेपाल आत्मनिर्भर बन्नसक्ने देखिएको छ । उद्योग विभागले तयार पारेको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार चिया, पेन्ट्स, केबल तार, जुत्ताचप्पल र जस्तापाताको उत्पादनमा नेपाल आत्मनिर्भर बन्ने सम्भावना देखिएको हो । ...

इतिहासमा आज : श्रीलंकामा शान्ति सेना पठाउने भारतको त्यो फैसला, जसले राजिव गान्धीको ज्यान लियो access_timeसाउन १५, २०७८

श्रीलंकामा ७० को दशकमा लिट्टेले आफ्नो शिर उठाउँदै थियो । लिट्टे अर्थात् लिबरेशन टाइगर्स अफ तमिलले श्रीलंकामा एक स्वतन्त्र तमिल राष्ट्र बनाउनेगरी विभाजनकारी आन्दोलन चलाएको थियो । लिट्टे बिस्तारै हिंसात्मक र उग्र बन्दै गयो । १९८३ मा लिट्टेका मानिसहरुले जाफनामा १३ श्रीलंकाली ...

इतिहासमा आजः क्रिकेटर बन्ने सपना देखे र बने बलिउड स्टार, ट्युमरले रोकिदियो इरफानको यात्रा access_timeबैशाख १६, २०७८

‘व्यक्तिको सपना जब टुट्छ तब व्यक्ति समाप्त हुन्छ’ मार्च सन् २०२० मा रिलिज भएको फिल्म ‘अंग्रेजी मिडियम’ को यो डायलगले मध्यम वर्गीयको सपनालाई उडान भर्न सहयोग गर्छ । यो फिल्म एउटा यस्ता कलाकारको अन्तिम फिल्म थियो जसले आफ्नो फिल्ममा आफ्नो हरेक पात्रलाई बा...

इतिहासमा आजः आफ्नो पहिलो र अन्तिम यात्रामा निस्किएको थियो टाइटानिक, चार दिनपछि भएको भयानक दुर्घटनामा १५०० बढीको मृत्यु access_timeचैत २८, २०७७

आजकै दिन सन् १९१२ मा टाइटानिक जहाज आफ्नो पहिलो र अन्तिम यात्रामा निस्किएको थियो । बेलायतको साउथेम्पटन महासागरमा एउटा हिमखण्डबाट ठोक्किएर दुई टुक्रा भयो । उक्त दुर्घटनामा १५ सय बढी मारिएका थिए । यो शान्तिकालको सबैभन्दा ठूलो समुद्री दुर्घटना हो । सन् १९९७ मा यो जहाजमा ए...

इतिहासमा आजः ३ वर्ष क्वारेन्टिनमा राखेपछि म्यारीलाई छोडियो, त्यसपछि टाइफाइड फैलाएको आरोपमा मृत्यु नहुञ्जेल क्वारेन्टिनमा नै राखियो access_timeफागुन ७, २०७७

२३ सेप्टेम्बर सन् १८६९ मा उत्तरी आयरल्याण्डमा म्यारी मालोनको जन्म भयो । म्यारी १५ वर्षकी हुँदा आयरल्याण्डबाट अमेरिका गइन् । त्यहाँ उनले कुकिङ र घरेलु कामदारको रुपमा काम गरिन् । सन् १९०० देखि १९०७ सम्म मेरी न्यूयोर्कका ८ परिवारमा घरेलु कामदार भइन् । यीमध्ये ७ परिवारमा टाइफा...

इतिहासमा आजः बाँदरबाट कसरी मानिस भयौं भनेर जानकारी दिने चार्ल्स डार्विनको जन्म; डा. पिताले भन्थे, ‘छोराले पूरा खानदानकै बेइज्जत गराउनेछ’ access_timeमाघ ३०, २०७७

पढ्न–लेख्न उनलाई फिटिक्कै मन पर्दैनथ्यो । उनका पिता चाहन्थे कि छोरा ठूलो भएर डाक्टर बनोस् तर उनलाई किरा फट्याङ्ग्रा र प्रकृतिबारे जान्न शौख थियो । यहाँ जसको कुरा भइरहेको छ, उनको नाम हो चार्ल्स डाविर्न । उनको जन्म आजकै दिन अर्थात् सन् १८०९ फेब्रुअरी १२ मा भएको थियो । ...

इतिहासमा आजः जब एक रक्सीले मातेका व्यक्तिको गल्तीले फुटेको थियो दुई हजार वर्ष पुरानो फूलदानी, जोड्न १०३ वर्ष लागेको थियो access_timeमाघ २५, २०७७

बेलायतको राजधानी लण्डनमा ब्रिटिश म्युजियम छ । यो संग्रहालयमा दुई हजार वर्ष पुरानो पोर्टल्यान्ड भास (फूलदानी) पनि राखिएको छ । यो फूलदानीको पछाडि आज पनि एउटा सानो निशान लागेको छ जसले यसको इतिहासबारे आज पनि हरेक दिन याद दिलाउँछ ।  वास्तवमा यो दुई हजार वर्ष ...

इतिहासमा आजः चन्द्रमामा खेलिएको थियो गोल्फ, स्पेस सूटमा लुकाएर लगिएको थियो गोल्फ स्टिक र बल access_timeमाघ २४, २०७७

मिति थियो ३१ जनवरी सन् १९७१ र दिन थियो आइतबार । अमेरिकी स्पेस एजेन्सी नासाले आफ्नो आठौं मून मिसन अपोलो–१४ लञ्च गर्यो । यो मिसनमा एलन शेफर्ड, स्टुअर्ट रुसा र एडगर मिशेल थिए । अपोलो–१४ ले एक हप्तापछि फेब्रुअरी ६ सन् १९७१ मा चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गर्यो । अव...

इतिहासमा आजः आमा बिरामी भएपछि ९ वर्षदेखि काम गर्न थालेका थिए संसारलाई हसाउने चार्ली च्याप्लिन, पढाई पनि छुट्यो access_timeमाघ २०, २०७७

चार्ली च्याप्लिनको नाम नसुन्ने सायदै होलान् । उनी एउटा यस्ता क्षमतावान् कलाकार थिए जसले आफ्नो अभिनयमार्फत् संसारलाई खुबै हसाए । आजकै दिन सन् १९१४ मा चार्लीको पहिलो फिल्म रिलिज भएको थियो । यसको नाम ‘मेकिङ अ लिभिङ’ थियो । यसमा उनले कएक ठगको भूमिका निभाएका ...

दशरथ चन्द दाइ भनेर एकछिन भए पनि रोइदिनू है राममाया ! access_timeमाघ २०, २०७७

  वि.सं. १९९७ साल कार्तिक २ गतेदेखि पक्रिएका व्यक्तिहरु सिंहदरवारका स्कूलघर, बरफवाग, तबेलाघर, विजुलीघर आदिमा राखिएका छन् । ती ठाउँमध्ये स्कुलघर आजको रेडियो नेपाल भवनमा बिहान बिहान बढारी सफा गर्नलाई राममाया च्यामिनी खटिएकी थिइन् । त्यसबेला उनी चौबीस, पच्चीस ...

६ महिना लगाएर लिपिवद्ध गरिएको थियो भारतको संविधान access_timeमाघ १३, २०७७

भारतलाई संसारको सबैभन्दा ठूलो गणतन्त्र पनि भनिन्छ, किनकी भारतको संविधान संसारको सबैभन्दा ठूलो लिखित संविधान हो । भारतीय संविधानमा ४ सय ४८ अनुच्छेद र १२ अनुसूची छन् । भारतमा संविधान बनाउन दुई वर्ष ११ महिना र १८ दिन लागेको थियो । यस संविधानलाई लेख्न ६ महिना ...

जापान, कम्फर्ट वुमेन र विली ब्रान्ट access_timeमाघ ५, २०७७

    यति बेला फेरि जापान र दक्षिण कोरियाबीच यौनदासी(comfort woman) का बारेमा विवाद सुरु भएको छ । दक्षिण कोरियाको अदालतले जापान सरकारलाई कोरियाली प्रायद्वीप कब्जा गरेको बेला यौनदासी बनाइएका १२ जना महिलालाई ९१ हजार डलर क्षतिपूर्ति तिर्न आदेश दिएको...

अरब आन्दोलनका १० वर्ष : फेरियो नेतृत्व, फेरिएन जनस्तर access_timeपुस ३, २०७७

जब सन् २०१०, डिसेम्बरमा ट्युनिसियाको सिदी बोजिदमा सरकार विरोधी प्रदर्शन सुरु भयो, तब जाकरिया हम्दी यसमा सहभागी भए । २० वर्ष कटेका यी बेरोजगार युवामा अन्य युवाहरुजस्तैै निराशा र क्रोधको समान समिश्रण थियो, त्यहीकारण राज्यको चरम दमनको जोखिमका बाजबुद पनि उनी सडकमा ओर्लि...

इतिहासमा आज – यसकारण कोलकताबाट दिल्ली सारिएको थियो भारतको राजधानी access_timeमंसिर २७, २०७७

‘हामी भारतका जनतालाई यो बताउन पाउँदा खुसी भइरहेका छौं कि सरकार र उसका मन्त्रीहरुको सल्लाहमा देशलाई राम्रो ढंगले प्रशासित गर्नका लागि ब्रिटेनको सरकारले भारतको राजधानीलाई कलकत्ताबाट दिल्लीमा स्थानान्तरित गरेको छ,’ बेलायतका राजा जर्ज पञ्चमले १२ डिसेम्बर १९१...

जापानको त्यो आक्रमण, जसले अमेरिकालाई दोस्रो विश्वयुद्धमा होमिन बाध्य बनायो ! access_timeमंसिर २२, २०७७

    दोस्रो विश्वयुद्ध चलिरहेको थियो । अमेरिका युद्धमा सहभागी थिएन । तर त्यसस्थितिबीच आजैको दिन अर्थात् ७ डिसेम्बर १९४१ मा अमेरिकाले  सपनामा पनि नचिताएको बर्बादीको त्रासद घटना व्यहोर्नु पर्यो । उक्त दिन जापानीहरुले अमेरिकाको हवाई राज्यको पर्ल हार्बरम...

इतिहासमा आज : बेनेजिर भुट्टोले लिइन् पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीको सपथ access_timeमंसिर १७, २०७७

  आज २ डिसेम्बर । सन् १९८८ मा बेनेजिर भुट्टोले पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री पदको सपथ लिइन् । मुस्लिम बाहुल्य देशमा कार्यकारी अधिकारप्राप्त प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुने बेनेजिर पहिलो महिला हुन् । उनकोे पहिलो कार्यकाल १९९० सम्म चल्यो, त्यसपछि उनी १९९३ देखि १९९६ सम्म फेरि ...

इतिहासमा आज : मुम्बई सहर कापेको दिन access_timeमंसिर ११, २०७७

२६ नोभेम्बर २००८ को रात अचानक मुम्बई शहर गोलीको आवाजले काँप्यो, यसपछि लगातार ६० घण्टासम्म गोलाबारी चलिरह्यो । मुुम्बईको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो हमलामा १ सय ६० जनाभन्दा धेरैको ज्यान गयो, ३ सयजनाभन्दा धेरै घाइते भए । हमलाकारीले मुुम्बईका दुुईवटा पाँचतारे होटल, सिएसटी...

इतिहासमा आज : अमेरिकी राष्ट्रपति जोन एफ केन्नेडीको अन्त्येष्टी, हत्याको कारण अझै रहस्यमै access_timeमंसिर १०, २०७७

  आज २५ नोभेम्बर, सन् १९६३ मा अमेरिकी राष्ट्रपति जोन एफ केन्नेडीको अन्त्येष्टी वासिङटनमा गरियो । केन्नेडीको हत्या २२ नोभेम्बरमा टेक्सासको डाल्लासमा भएको थियो, जतिबेला उनी राजनीतिक भ्रमणमा थिए । ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मीले  स्कर्टिङ गरेको सवारीमा यात्रारत अमे...

इतिहासमा आज– पाकिस्तानी प्रदर्शनकारीद्वारा अमेरिकी दूतावासमा आगजनी access_timeमंसिर ६, २०७७

आज २१ नोभेम्बर, सन् १९७९ मा पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा प्रदर्शनकारीहरुले अमेरिकी दूतावासमा आगो लगाएका थिए । मक्कास्थित मस्जिद अल हराममा अमेरिकाले बम खसालेको झुुठो आरोप इरानी नेता अयातोल्लाह खामेनीईले लगाएका थिए, रेडियोमार्फत उनको भाषण सुनेपछि आक्रोशित भीडले ...

Page 1 of 3