कल्पना गर्नुहोस् त ? तपाईंको ‘ब्रा’माथि अल्ट्रासाउन्डयुक्त एउटा यस्तो उपकरण अड्काइएको छ, जसले बसेर चिया पिइरहेको वा घरमा कुनै काम गरिरहेको समयमा पनि स्तनमा ट्युमर पत्ता लगाउन सक्छ ।

टर्कीकी वैज्ञानिक जानान दादेविरेनले म्यासाचुसेट्स इन्ष्टिच्यूट अफ टेक्नोलोजी (एमआईटी)को मिडिया ल्याबमा आफ्नो टिमसँग मिलेर यस्तै प्रविधि विकास गरेकी छिन् । यो उपकरण उनले स्तन क्यान्सरबाट मृत्यु भएकी आफ्नी काकीको सम्झनामा बनाएकी हुन् । स्तन क्यान्सर हुने खतरा उच्च भएका महिलाहरूलाई डाक्टरहरूले नियमित रूपमा मेमोग्राम गर्ने सल्लाह दिन्छन् ।

ती महिलाहरुको लागि यो उपकरण उपयोगी हुन सक्छ । यस्ता महिलाहरूले दुई वटा मेमोग्राम बीचको समयमा पनि यो उपकरणको साहाराले स्तन क्यान्सरलाई मनिटर गर्न सक्छन् । यो उपकरण लगाउन अल्ट्रासाउन्ड जेल पनि चाहिँदैन । यसले शून्य दशमलव ३ सेमी आकारको सानो गाँठो पनि पत्ता लगाउन सक्छ । उपकरण स्तन क्यान्सरको जोखिम उच्च भएका महिलाहरूलाई उपयोगी हुन सक्ने बताइएको छ ।

यसले मेमाग्राम वा सेल्फ एक्जामिनेशनको बीचमा पनि स्तनमा उत्पन्न हुन सक्ने गाँठागुठी पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ । उपकरणले स्तनमा केही असमान्यता देखाएको छ भने चाहिँ मेमोग्राफ गराउनु पर्ने सोधकर्ताहरू बताउँछन् । हाल यो उपकरणको मूल्य हजार डलर अर्थात् आजको विनिमय दरअनुसार १ लाख ३३ हजार रहेको छ । यो उपकरणको मास प्रडक्शन सुरु भएपछि भने मूल्य घट्नेछ । यसका लागि कम्तीमा पनि चार पाँच वर्ष लाग्न सक्छ बताइएको छ ।

विश्वभर सबैभन्दा धेरैमा भेटिने क्यान्सर हो स्तन क्यान्सर । सन् २०२० मा विश्वभर २३ लाख महिलामा स्तन क्यान्सरको पुस्टी भएको थियो । उक्त वर्ष यही क्यान्सरका कारण ६ लाख ८५ हजार जनाको मृत्यु भयो । महिलाहरूमा मृत्युको दोस्रो ठुलो कारण पनि स्तन क्यान्सर नै हो । यो उपकरणले शुरुआती चरणमै स्तन क्यान्सर पत्ता लगाएर समयमै उपचारमा सघाउने अनि बिरामीहरूको जीवित रहने दर बढाउन मद्दत मिल्ने आशा पलाएको छ ।