बालसंसार

केही रोचक जानकारी, लामखुट्टेको कथा access_timeअसोज ३, २०७९

मुसाको संसार  कसैले मुसाको वजन कतिसम्म होला भनेर सोध्यो भने भाइबहिनीहरू के भन्छौँ ? होला त्यस्तै एक, दुई किलो, यही होइन ? हदै भए तीनचार किलोसम्म पनि भन्न सक्छौ, होकिहोइन ? हो, सबैलाई लाग्ने त्यस्तै हो तर त्यो आधामात्र सत्य हो । पूर्ण सत्य होइन । पूर्ण सत्य त यही ह...

जीवनदर्शन : यस्ता छन् प्राणायामका शारीरिक फाइदा access_timeअसोज ३, २०७९

प्राणायाम भनेको प्राणको गतिलाई रोक्नु हो, व्यवस्थित गर्नु हो । प्राण भन्नाले वायु भन्ने बुझिन्छ । हामीले जुन सास लिन्छौँ त्यसलाई स्थूल वायु भनिन्छ, जसलाई प्राणवायुको बाहिरीरूप भन्न पनि सकिन्छ । यही स्थूल वायुलाई व्यवस्थित गरी सूक्ष्म प्राणवायुलाई नियमित गर्ने प्रक्रियाको नाम नै...

प्रसाईंको बालगीत ‘पढौँ–पढौँ हामी साना नानी’ सार्वजनिक access_timeअसोज २, २०७९

लामो समयदेखि शिक्षा क्षेत्रमा सक्रिय रमेश प्रसाईको शब्द सिर्जनामा ‘पढौँ–पढौँ हामी साना नानी...’ बोलको बालगीत सार्वजनिक गरिएको छ । गायिका श्रेया राईको स्वर र कर्णराज राईको संगीतमा सो बालगीत सार्वजनिक गरिएको हो ।  गीतमा बालबालिकाले विद्...

‘बाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान’ बनाउने राष्ट्रपतिको चाहना access_timeभदौ २९, २०७९

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले ‘बाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान’ बनाउने चाहना व्यक्त गरेकी छन् । ५८ औं राष्ट्रिय बाल दिवसको अवसर पारेर बुधबार राष्ट्रपति भवन शीतल निवासमा आयोजित बालबालिकाहरूसँगको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै उनले बालबालिकाहरूको साहित्य र कला प्रस्फुटन ग...

नीतिकथा : त्यस्तो राजा के राजा ? access_timeभदौ २४, २०७९

कथा निकै पुरानो हो । एकपटक कुनै देशका राजा कतै जाँदै थिए । बाटामा कसैले हानेको ढुङ्गा आएर उनलाई लाग्यो । चोट ठूलै थियो, रगत धेरै नै बग्यो । केही सिपाही मलमपट्टी गर्नतिर लागे केही ढुङ्गा हान्ने मानिसलाई खोज्नतिर । खोज्दै जाँदा केही पर एउटी प्रौढ महिला फेला परिन्, ...

नीतिकथा : धन कमाउने तरिका access_timeभदौ १९, २०७९

परापूर्वकालमा एउटा गाउँमा गरीब सज्जन बस्थे । गरीवीको कारण उनको जीवन कहालीलाग्दो नारकीय दुःखमा पिल्सिन विवस थियो । सन्तान धेरै थिए आम्दानी थिएन । घरमा न खाने दाना थियो न लगाउने कपडा । उनले त एकसरो कपडाले जेनतेन शरीर ढाक्दै आएका थिए । पत्नीलाई भने त्यो पनि गाह्रो भ...

प्रेरक प्रसङ्ग : जहाँ शिष्टाचार त्यहाँ मान र सम्मान access_timeभदौ १६, २०७९

प्रसङ्ग निकै पुरानो हो । एक पटक फ्रान्सका राजा हेनरी चतुर्थ केही सैनिक अधिकारीका साथ पेरिस नगरमा घुम्दै थिए । बाटोमा एउटा भिखारी देखा परे । कपडा च्यातिएको थियो, शरीर मैलो तर मन भने मैलो थिएन । राजालाई देख्नासाथ उनले शिरको टोपी निकालेर अभिवादन गरे । उनको व्यवहार...

'अरूलाई सुखदुःखको कारण ठान्नु भनेको आफ्नै दुःख बढाउनु हो' access_timeभदौ १५, २०७९

१, सुख र दुःख भन्ने कुरा मनको खेल बाहेक केही होइन । जब हामी सुखले छाडेपछि त्यसको सम्झना गर्न थाल्छौँ त्यही नै दुःख हो ।  २, जब हामी सुखको लोभ गर्न थाल्छौँ तब त्यही लोभ नै दुःखको कारण बन्न पुगिरहेको हुन्छ ।   ३, जब हामी आफू र आफ्नो कर्तव्यलाई भुलेर सुखसयल...

जानी राखौँ : बालोपयोगी केही सामान्यज्ञान access_timeभदौ १३, २०७९

१, नदी प्रणालीको हिसावले नेपाललाई कति भागमा विभाजन गरिएको छ ? (क) ३ (ख) ४ (ग) ५ (घ) ६ २, सन् २०२२ मा सम्पन्न साफ यु–२० फुटबल च्याम्पियनसिपको उपाधि कुन देशले प्राप्त गरेको थियो ?  (क) पाकिस्तान (ख) भारत (ग) श्रीलङ्का (घ) माल्दिभ्स ३, नेपालको सबैभन्दा प...

वैदिक कथा : कण्वको पश्चाताप access_timeभदौ १३, २०७९

नेपालीमा एउटा भनाइ छ हतपतको काम लतपत । यस्तो भनाइ त्यत्तिकै प्रचलनमा आएको पक्कै होइन । निकै सुझबुझ गरी व्यवहारमा प्रयोग गरेर मात्र प्रयोगमा ल्याएका हुन् पूर्वजहरूले । उनीहरू भन्ने गर्थे– ‘कुनै पनि काम गर्नुभन्दा अघि तीन पटक सोच्नुपर्छ यस्तो काम गर्न हुन्छ कि हु...

बालकथा : दयालु डल्फिन र घमण्डी बाँदर access_timeभदौ ९, २०७९

कथा निकै पुरानो हो । समुद्र किनारमा माझीहरूको सुन्दर बस्ती थियो । उनीहरू समुद्रीमार्गबाट मालसमान ओसार पसार गरी जिविका चलाउँथे । यताका माला उता लान्थे उताका माल यता ल्याउँथे । यसका लागि यदाकदा निकै दिनको यात्रामा पनि जानुपर्ने हुन्थ्यो । एक दिन कुनै एक माझी दाइलाई...

उच्च संस्कारका बालबालिकाबाट देशले असल नेतृत्व पाउने छ : मन्त्री चौधरी access_timeभदौ ७, २०७९

सहरी विकास मन्त्री मेटमणि चौधरीले उच्च संस्कारयुक्त बालबालिकाहरूबाट नै देशले नेतृत्व पाउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।   राष्ट्रिय निजी तथा आवासीय विद्यालय एसोसिएसन नेपाल, काठमाडौंद्वारा आयोजित उपत्यकाव्यापी अन्तरविद्यालय लोक सांस्कृतिक नृत्य प्रतियोगिता –२०७९...

सुख, शान्ति र आनन्द पाइने सरल तरिका access_timeभदौ ७, २०७९

१, आफूभित्र सकारात्मक भाव पनि छैन र परिस्थितिलाई सामना गर्ने जाँगर पनि छैन भने संसारका कुनै पनि वस्तु, व्यक्ति वा परिस्थितिले सुख, शान्ति र आनन्द दिन सक्दैनन् । आनन्दको स्रोत आफैँ हो, आफैँभित्र आनन्दको सरोवर छिपेको छ तर देख्ने, जान्ने र पाउने प्रयास भने आफैँले गर्नुपर्नुेह...

जीवनदर्शन : दीर्घजीवी बन्ने सरल तरिका access_timeभदौ ३, २०७९

प्राणायाम अत्यन्त प्रचलित शब्द हो । यसबारे बालकदेखि वृद्धसम्म सबै परिचित छन् तर प्राणायाम आफैँमा के हो र कसरी गर्ने वा गरिन्छ भन्ने कुरामा भने सबै परिचित नहुन सक्छन् । यस आलेखमा यसैबारे प्रष्ट पार्ने प्रयास गरिएको छ । प्रकृतिले हामीलाई जीवन मात्र दिएको मात्र छैन आत्मरक्षा...

पौराणिक कथा : चाहना भए असम्भव केही पनि हुँदैन access_timeसाउन ३१, २०७९

नेपालीमा एउटा उखान छ खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन । उखानहरू बहुअर्थी हुन्छन् । अनेक स्थानमा प्रयोग हुन्छन्, प्रयोग गर्न सकिन्छ । यो उखान पनि त्यस्तै हो । यसका धेरै अर्थ छन्, अवस्था अनुसार धेरै स्थानमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । यीमध्ये एउटा हो गर्न चाहने मानिसलाई समयको अभव हुँदैन ...

प्रेरक प्रसङ्ग : पञ्चमहायज्ञ के, किन र कसरी ? access_timeसाउन ३०, २०७९

मानवजीवनमा पञ्चमहायज्ञको महत्वपूर्ण स्थान छ, जसलाई वैदिकग्रन्थहरूले विशेष महत्वका साथ गाएका छन् । मानवजीवन आफैँमा जीवनमात्र होइन तमाम पूर्वजहरूका नासो पनि हो । यसमा देवीदेवतादेखि पशुपक्षीसम्म र ग्रहनक्षेत्रदेखि रुख बिरुवा वनस्पतिसम्मको स्नेह, सहयोग छ । हाम्रो जीवन बनाउने ...

बालकथा : बाघ र बाँदरको दोस्ती access_timeसाउन २२, २०७९

एकपटक बाघ र बाँदरबीच विवाद भयो । विवादको विषय थियो शारीरिकबल बुद्धिबल कुन ठूलो भन्ने । बाघ शारीरिक बललाई ठूलो भन्थ्यो बाँदर बुद्धिबललाई । उनीहरू दुवै आ–आफ्ना तर्कमा दृढ थिए । बाँदर भन्थ्यो महाराज ! घमन्ड छाडेर यथार्थमा आउनुस् । जब शारीरिक बलले काम गर्न सक्दैन ...

बाल चित्रकथा ‘सपनाको व्यापारी’ प्रकाशित access_timeसाउन २१, २०७९

तीन दशकदेखि लेखनमा सक्रिय टर्किस लेखक मिनिके गिन्युसको बाल चित्रकथा ‘सपनाको व्यापारी’लाई कथालयले नेपाली भाषामा प्रकाशन गरेको छ । कथालाय इन्कका निर्देशक राजीवधर जोशीले गरेको अनुवादमा वागर अघाईका चित्र समावेश छन् ।  यो मूलतः चराहरूको कथा हो । स...

गुरु द्रोणाचार्यको व्यक्तित्व र कृतित्व access_timeसाउन १८, २०७९

महारथी द्रोणाचार्यको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । उनी कौरव र पाण्डवका गुरु हुन् भन्ने पनि धेरैले सुनेको हुनुपर्छ र महाभारत युद्धमा भीष्मको अवसानपछि उनैले कौरवपक्षको नेतृत्व गरेका थिए भन्ने कुरा पनि थाहा हुनुपर्छ । तथापि उनी को थिए र कसरी कौरव र पाण्डवहरूक...

जीवनदर्शन : निरोगीताको सरल सूत्र access_timeसाउन १७, २०७९

मानव जीवन प्रकृतिको अनमोल वरदान हो, सितिमिति मिल्दैमिल्दैन । अनेक तारतम्य मिलेर मात्र सम्भव भएको हुन्छ । यद्यपि हामीलाई के लाग्न सक्छ भने शरीर त्यत्तिकै प्राप्त भएको हो । बाबु र आमाको राजीखुसीमा सम्बन्ध भयो, त्यस्तै परे एउटा पक्षबाट जबर्जस्ती पनि भयो होला, जे होस् उनीहरूको ...

बालकथा : यसरी भ्यागुताको अकालमा ज्यान गयो access_timeसाउन १३, २०७९

आफ्नो जीवन आफ्नै हो भने जिउने तरिका पनि आफ्नै किसिमको हुनुपर्छ । आफ्नो स्थान र अवस्थालाई विकास गर्ने प्रयास त गर्नुपर्छ तर आफ्नैपनको विकास राम्रो हुन्छ । नसक्ने भारी बोक्न खोज्दा वा अर्काको नक्कल गर्न खोज्दा विकासको सट्टा विनाशको थिति निम्तिन सक्छ । जसको गरे पनि नक्कल नक्कल नै ...

विश्वकै पहिलो लिखित ग्रन्थ मानिएको वेदको नाम के हो ? access_timeसाउन १०, २०७९

१, हरेक वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गीत दिवस कुन दिन मनाइन्छ ? (क) जुन २१ तारिख (ख) जुन २२ तारिख (ग) जुन २३ तारिख (घ) जुन २४ तारिख  २, लिच्छविलिपि नामक पुस्तकका लेखक को हुन् ? (क) नयराज पन्त (ख) नयनराज पाण्डे (ग) दिनेशराज पन्त (घ) डा. नयनाथ पौडेल ३, नेपालमा सब...

नीतिका कुरा : आगो, विष र शत्रु सानो हुँदैन access_timeसाउन ८, २०७९

महाभारतको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेकै । विश्वकै गहन र वृहद् ग्रन्थ हो यो । कतिपयलाई लाग्न सक्छ यहाँ युद्ध, मारकाट र छलछाम मात्र छ तर यथार्थ अर्कै छ । व्यासजीको भनाइलाई मान्ने हो भने यहाँ जेजति कुरा उल्लेख भएका छन् ती संसारका अन्य कुनै पनि ग्रन्थमा भेटिन्न र यहाँ उल्लेख ...

जीवनदर्शन : लक्ष्यमा पुग्न ध्यान दिनुपर्ने केही कुरा access_timeसाउन ३, २०७९

जीवनमा कतिपय विषय वा समस्या यस्ता हुन्छन्, जुन वास्ता गर्नै लायक हुँदैनन् । कतिपय विषय वा समस्या यस्ता हुन्छन, जसको वास्ता गर्न थाल्दा मुख्य विषय वा लक्ष्यमा ध्यान दिनै भ्याइन्न वा पाइन्न । अझ कतिपय विषय वा समस्या यस्ता हुन्छन्, जसलाई भाउ दिन थाल्दा वा जसको वास्ता गर्न थाल्दा समस्...

प्रेरक भनाइ : भोको मानिसलाई ज्ञानको कुनै अर्थ हुन्न access_timeअसार ३०, २०७९

१, विनम्रता सबै गुणको आधारशिला हो । विनम्रता विना अन्य गुणको अवस्था त्यस्तै हुन्छ, जस्तो नून विना तरकारीको हुन्छ । त्यसैले यदि ज्ञानी र गुणी बन्नु छ भने पहिले विनम्र हुन सिक्नुपर्छ । चिनियाँ दार्शनिक कन्फ्युसियस २, अरूको निन्दा वा चियोचर्चो गर्दै हिँड्ने मानिसले विना काममा...

Page 1 of 16