काठमाडौँ । हामी प्रायः मल्टीभिटामिन लिने गर्छौँ, तर यसको स्पष्ट असर देखिँदैन। यद्यपि, ‘मास जनरल ब्रिघम’ ले गरेको नयाँ अनुसन्धानले मल्टीभिटामिनको वास्तविक फाइदा र यसले कसलाई बढी फाइदा पुर्‍याउँछ भन्नेबारे स्पष्ट पारेको छ।

हालै गरिएको कसमोस अध्ययनमा ५,००० भन्दा बढी ज्येष्ठ नागरिकको डाटाको विश्लेषण गरिएको थियो। यस अनुसन्धानले मल्टीभिटामिन सबैका लागि ‘जादुई उपचार’ नभए पनि केही विशेष व्यक्तिहरूका लागि यो निकै लाभदायक हुन सक्ने देखाएको छ। अनुसन्धानले दैनिक मल्टीभिटामिन लिँदा मस्तिष्कको उमेर बढ्ने प्रक्रिया सुस्त हुन सक्ने र स्मरण शक्तिलाई राम्रो राख्न मद्दत पुग्ने पत्ता लगाएको छ।

कसलाई हुन्छ सबैभन्दा बढी फाइदा?

अनुसन्धानका अनुसार मल्टीभिटामिनको फाइदा सबैलाई बराबर हुँदैन। यसको सबैभन्दा बढी फाइदा ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई हुने गर्छ। विज्ञहरूका अनुसार उमेर बढ्दै जाँदा शरीरले भोजनबाट पोषक तत्त्व राम्ररी सोस्न सक्दैन वा आहारमा विविधता कम हुन जान्छ। यस्तो अवस्थामा, मल्टीभिटामिनले ती कमीहरूलाई पूरा गर्न मद्दत गर्छ।

अनुसन्धानका अनुसार मल्टीभिटामिन यस्ता व्यक्तिहरूका लागि सबैभन्दा बढी फाइदाजनक छ:

• ६० वर्षभन्दा बढी उमेरका मानिसहरू: जसको स्मरण शक्ति उमेरसँगै कमजोर भइरहेको छ।
• मुटुका बिरामीहरू: अध्ययनले मुटुको रोग भएका मानिसहरूमा मल्टीभिटामिन लिँदा स्मरण शक्तिमा सबैभन्दा बढी सुधार देखिएको बताउँछ।
• पोषक तत्त्वको कमी भएका मानिसहरू: जसको शरीरले भोजनबाट पूर्ण पोषण प्राप्त गर्न सक्दैन।

सप्लिमेन्ट, विकल्प होइन

यस अनुसन्धानको निष्कर्ष स्पष्ट छ, मल्टीभिटामिन एक ‘सप्लिमेन्ट’ हो, न कि राम्रो खानाको विकल्प।

• यदि तपाईं ६० वर्षभन्दा कम उमेरका र स्वस्थ हुनुहुन्छ र ताजा फलफूल, तरकारी, अन्न र प्रोटिनयुक्त सन्तुलित आहार लिनुहुन्छ भने, मल्टीभिटामिनले धेरै फाइदा नदिन सक्छ।
• यदि तपाईं ६० वर्षभन्दा माथिका हुनुहुन्छ र स्मरण शक्ति कमजोर भइरहेको छ वा तिम्रो आहार धेरै राम्रो छैन जस्तो लाग्छ भने, दैनिक एक मल्टीभिटामिन लिनु फाइदाजनक हुन सक्छ।

तर, मल्टीभिटामिन सुरु गर्नु अघि, विशेष गरी यदि कुनै रोग छ वा अन्य औषधि लिइरहेको छ भने, सधैँ डाक्टरसँग सल्लाह लिनुपर्छ। याद राख्नुपर्छ, राम्रो स्वास्थ्यको जग सधैँ राम्रो खानपान र सक्रिय जीवनशैली नै हो।