काठमाडौँ । ड्राइ फ्रुट्स प्रायः सबै मानिस सेवन गर्छन् । यसमा पनि बदाम, काजू र किसमिस सबैले सेवन गर्छन् । यिनीहरूलाई पोषणको खजाना मानिन्छ । जब जब भोक लाग्छ केही मानिस डब्बा खोलेर मुठ्ठीभर ड्राइ फ्रुट्स खान थाल्छौं । जिम जाने व्यक्ति देखि तौल घटाउने प्रयास गर्ने व्यक्ति सबैको लागि ड्राइ फ्रुट्स आहारको हिस्सा हो । तर तपाईंले राम्रो सोचेको यो बानीले तपाईंको स्वास्थ्यलाई हानि पुर्‍याइरहेको छ ? हालै, दिल्लीको अपोलो अस्पतालका प्रसिद्ध रोबोटिक र बेरियाट्रिक सर्जन डा. अंशुमन कौशलले इन्स्टाग्राममा एउटा धेरै नै महत्त्वपूर्ण जानकारी शेयर गरेका थिए । स्वस्थ खाजा मानिएको कुरा वास्तवमा सजाइएको क्यालोरी बमू हुन सक्ने उनले भनेका छन् । 

प्रायः मानिसहरूलाई जब राति भोक लाग्छ तिनीहरू प्रायः खाजा वा बिस्कुटको सट्टा बदाम वा काजू रोज्छन् । हामीलाई लाग्छ कि यो गील्टफ्री (दोषमुक्त) खाना हो । तर वास्तविकता यो हो कि कुनै पनि चिज धेरै मात्रामा खानु शरीरको लागि हानिकारक छ । दोषमुक्त हुनुको अर्थ क्यालोरीमुक्त हुनु होइन । 

• त्यसो भए सही मात्रा कति हो ? 

डाक्टरले औसत व्यक्तिलाई बुझ्न सजिलो होस् भनेर ड्राइ फ्रुट्सलाई तीन वर्गमा विभाजन गरेका छन्: 

१. कहिले र कति खाने: 

बदाम: दिनमा केवल ५ देखि ७ दाना । यसमा भिटामिन ई र म्याग्नेसियम हुन्छ, तर क्यालोरी पनि धेरै हुन्छ । 

ओखर: केवल पूरै २ ओखर । यो मस्तिष्क र ओमेगा–३ को लागि उत्कृष्ट छ ।

चिया वा अलसीको बीउः केवल १ चम्चा । फाइबरको लागि यति पर्याप्त छ ।

२. यी हुन् देखावटी ड्राइ फ्रुट्सः

किसमिस: मानिसहरूले रगत बढाउनको लागि किसमिस खान्छन् । तर तिनीहरूमा ६५ प्रतिशतसम्म चिनी हुन्छ । यो आइरनको लागि सर्टकट होइन ।

काजुः यसको स्वाद निकै मिठो हुन्छ कि हामी नखाईकन बस्नै सक्दैनौँ । यसमा चिल्लो धेरै हुन्छ, त्यसैले यसलाई कहिलेकाहीँ मात्र खानुपर्छ ।

खजूर: एउटा मेजुल खजूरमा लगभग १६ ग्राम चिनी हुन्छ । यसले ऊर्जा प्रदान गर्छ, तर यसले छिटो तौल बढाउन पनि सक्छ ।

३. धोका दिने फलफूल:

डाक्टरले महमा भुटेको बदाम वा स्वादयुक्त ट्रेल मिक्सलाई धोक दिने सुख्खा फलको रूपमा सूचीबद्ध गर्छन् । यी प्याकेज गरिएका वस्तुहरू स्वस्थ देखिन सक्छन्, तर तिनीहरूमा धेरै चिनी र प्रिजर्भेटिभ्स हुन्छन् ।

केही चिज स्वस्थ छ भन्ने थाहा पाएपछि हामी यसको ट्र्याक राख्न छोड्छौँ । बदाम त हो जतिसुकै खाए पनि केही हुँदैन भन्ने हामी सोच्छौँ । यसमै हामी गल्ती गर्छौँ, र तौल घट्नुको सट्टा, हाम्रो तौल बढ्छ । डा. अंशुमन कौशलका अनुसार, ड्राइ फ्रुट्सलाई औषधि जस्तै व्यवहार गर्नुपर्छ । सही मात्रा फाइदाजनक हुनेछ, ओभरडोज हानिकारक हुनेछ । उनका अनुसार एक दिनका लागि ५ बदाम, २ ओखर, १ चम्चा बीउ पर्याप्त हुन्छ ।

(अस्वीकरण: सल्लाह सहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ । यो कुनै पनि हिसाबले योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन ।)