काठमाडौँ । काठमाडौँ उपत्यकाको उत्तरी पहाडी भेगसम्म फैलिएको शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जको घना वनभित्र लुकेको छ शान्त र रहस्यमय मणिचूड दह।

प्राकृतिक सुन्दरतासँगै धार्मिक आस्थाको केन्द्रका रूपमा चिनिने यो दह वरिपरि चिरपरिचित शहरको कोलाहलभन्दा बिल्कुलै फरक, शान्त वातावरण अनुभूत हुन्छ। सहरी जीवनबाट टाढा प्रकृतिमा रमाउने पर्यटकका लागि यो आदर्श गन्तव्य मानिन्छ। पछिल्लो समय यहाँ आन्तरिक पर्यटकहरूको चहलपहल समेत बढ्दै गएको छ।

समुद्री सतहबाट करिब २,४०० मिटर उचाइमा अवस्थित यो दह पुग्न काठमाडौँको जोरपाटी–साँखु क्षेत्र, गगलफेदी वा सुन्दरीजलबाट करिब तीन घण्टाको उकालो पदयात्रा गर्नुपर्छ। पदयात्राका क्रममा घना वन, चिसो हावा र चराचुरुङ्गीको चिरबिराहटले यात्रालाई झन् रमाइलो बनाउँछ। यो क्षेत्र शान्त हाइकिङ र चरा अवलोकनका लागि पनि प्रसिद्ध छ।

पौराणिक कथाअनुसार, साकेत नगरका राजा मणिचूड अत्यन्तै धार्मिक र दानवीर थिए। उनको शिरमा जन्मजात दिव्य मणि रहेको विश्वास गरिन्छ। एकपटक ठूलो अनिकाल र महामारी शान्त पार्नका लागि सो मणिको आवश्यकता परेपछि राजाले यही स्थानमा बसेर आफ्नो टाउको काटी मणि दान दिएका थिए भन्ने जनश्रुति छ। राजाको त्याग र मणिको प्रभावबाट उत्पन्न भएको विश्वासका कारण यस स्थानलाई ‘मणिचूड दह’ भनिएको हो। यहाँ चराहरूले दहमा खसेका पातहरू टिपेर सफा राख्छन् भन्ने रोचक किंवदन्ती आज पनि स्थानीयबिच प्रचलित छ।

हरियाली वन, हल्का कुहिरोले ढाकिएको पानीको सतह र आध्यात्मिक शान्तिले भरिएको वातावरणले यहाँ आउने जो–कोहीलाई ध्यानमग्न बनाउँछ। विशेषगरी श्रावण महिनामा भक्तजनहरूको आवागमन बढ्ने गर्दछ। प्रकृतिसँग आत्मीय सम्बन्ध खोज्ने र छोटो पदयात्रामार्फत आध्यात्मिक अनुभूति लिन चाहनेहरूका लागि मणिचूड दह एक अद्वितीय गन्तव्य बनेको छ। तस्बिरहरु: नेपाल फोटो लाइब्रेरी