डालस । डालसस्थित एक बायोटेक कम्पनीले पूर्ण रूपमा ‘कृत्रिम अण्डा’ विकास गरेको दाबी गरेको छ, जसको सहयोगमा विभिन्न प्रजातिका चराहरू कोरल्न सकिनेछ। यस प्रविधिले सैद्धान्तिक रूपमा लोप भइसकेका चराका प्रजातिहरूलाई ब्युँताउन र लोपोन्मुख प्रजातिहरूलाई जोगाउन मद्दत पुग्ने बताइएको छ।

‘कोलोसल बायोसाइन्सेस’ नामक यस कम्पनीको घोषित लक्ष्यहरूमध्ये एक चौधौँ शताब्दीमा लोप भएको न्युजिल्यान्डको ३ मिटर अग्लो चरा ‘साउथ आइल्यान्ड जायन्ट मोआ’ (डाइनोर्निस रोबस्टस) लाई पुनर्जीवित गर्नु पनि हो।

कोलोसल बायोसाइन्सेसको यो कृत्रिम अण्डा हेर्दा एउटा साधारण प्लास्टिकको कप जस्तो देखिन्छ, तर यो थ्रीडी–प्रिन्टेड चमत्कार हो जसले कुखुराको भ्रूणलाई जीवित चल्लामा विकसित हुन अनुमति दिन्छ। यसको वास्तविक नवीनता यसको जालीदार संरचनाभित्र कोट गरिएको सिलिकन झिल्लीमा रहेको छ, जसले प्राकृतिक अण्डाले जस्तै पर्याप्त अक्सिजन आवतजावत गर्न दिन्छ।

आफ्नो कृत्रिम अण्डाको परीक्षण गर्न कम्पनीले जैविक अण्डाभित्रका सामग्रीहरूलाई सावधानीपूर्वक यस कृत्रिम अण्डामा खन्याएको थियो र भित्र नियाल्नका लागि माथिल्लो भागमा सानो झ्याल जस्तो ठाउँ छोडेको थियो ।

कम्पनीले यसको प्रयोग गरेर चल्लाहरू कोरल्न सफल भइसकेको छ र यो प्रणाली पूर्ण रूपमा मापनयोग्य तथा जैविक रूपमा सटिक रहेको दाबी गरेको छ, जसलाई ५०० पाउन्ड तौल भएको विशाल मोआ जस्ता लोप भइसकेका चराहरू कोरल्न प्रयोग गर्न सकिनेछ।

कोलोसल बायोसाइन्सेसले फुटबल जत्रो आकार हुन सक्ने मोआ चराको अण्डालाई प्रतिस्थापन गर्न आफ्नो जालीदार कृत्रिम अण्डाको ठुलो संस्करण समेत तयार गरिसकेको छ। तर एमआईटी टेक्नोलोजी रिभ्युले स्पष्ट पारे अनुसार कम्पनी मोआ चरालाई फर्काउने कार्यबाट अझै धेरै टाढा छ।

उनीहरूले अझै पनि पुराना हड्डीहरूबाट लोप भइसकेको यस चराको डीएनए अध्ययन गर्नुपर्नेछ र हाल अस्तित्वमा रहेको चराको जीनोममा हजारौँ आनुवंशिक परिवर्तनहरू गर्नुपर्नेछ, जुन आफैँमा ठुलो चुनौती हो। यो नवीन कृत्रिम अण्डा कम्पनीको घोषित लक्ष्य प्राप्तिको दिशामा निश्चित रूपमा एक महत्त्वपूर्ण कदम हो, तर यो केवल एउटा सुरुवाती चरण मात्र हो।

यसअघि सन् १९९८ मा जापानी वैज्ञानिकहरूले कृत्रिम अण्डाबाट बट्टाईका चल्लाहरू सफलतापूर्वक कोरेलेका थिए र त्यसपछि अन्य अनुसन्धानकर्ताहरूले पनि अन्य चराका प्रजातिहरूमा यस्तो प्रयोग गरिसकेका छन्। तर तिनीहरूको प्रणालीमा बाहिरबाट अक्सिजन दिनुपर्ने आवश्यकता हुन्थ्यो, जसले गर्दा केही चल्लाहरूमा आनुवंशिक त्रुटिहरू देखिने वा चल्ला नै कोरलिन नसक्ने समस्या हुन्थ्यो।

कोलोसल बायोसाइन्सेसले विकास गरेको झिल्लीले भने अक्सिजनलाई प्राकृतिक रूपमै भित्र पस्न दिन्छ। नर्थ क्यारोलिना स्टेट युनिभर्सिटीका स्टेम–सेल जीववैज्ञानिक पल मोज्डियाकले यस कृत्रिम अण्डाको बारेमा बोल्दै ‘यो साँच्चै महत्त्वपूर्ण र अद्भुत हुन सक्छ तर आवश्यक डाटाविना यसको वास्तविक प्रभाव कस्तो हुन्छ भनेर न्याय गर्न असम्भव छ’ भनेका छन्।