झापा । भद्रपुर नगरपालिका–३ स्थित ‘किचकबध’स्थलमा पुरातत्त्व विभागको टोलीले नवौँ चरणको उत्खनन सुरु गरेको छ । पुरातत्त्व विभागबाट आएको दुई सदस्यीय टोलीले स्थानीयको सहयोगमा किचकबध स्थलमा उत्खनन सुरु गरेको हो ।

महाभारतकालीन विराट राजाको सालो किचकको दरबार रहेको विश्वास गरिएको उक्त स्थानमा यही जेठ ८ गतेदेखि नवौँ चरणको उत्खनन गरिएको पुरातत्त्वविद् उद्धव आचार्यले बताए । उनको नेतृत्वमा विभागको टोली उत्खननमा खटिएको छ ।

जेठभित्र वर्षको उत्खनन सकिने उनले जानकारी दिए । सो स्थानमा विसं २०५८ देखि विभागले आचार्यको नेतृत्वमा उत्खनन गरिरहेको छ । विगतमा उत्खनन गर्न बाँकी रहेका स्थानमा यसपटक काम थालिएको उनले बताए ।

दश बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको किचकबध स्थलमा पछिल्लो समय मानव निर्मित मन्दिर, पोखरी र अन्य भौतिक संरचना बनाइएकाले प्राचीन महत्वका संरचना तथा वस्तु नष्ट हुने उच्च जोखिम छ ।

किंवदन्तीअनुसार महाभारतकालीन राजा विराटको ‘किचक’ नामका ‘सालो’ थिए । यहाँ उनको दरबार थियो । पाँच पाण्डव गुप्त बास बसेका बेला द्रौपदीमाथि कुदृष्टि राखेको कारण भीमसेनले विराटनगरदेखि लखेटेर किचकलाई यही दरबारमा ल्याएर बध गरेका थिए । त्यही कारण यस स्थानलाई किचकबधस्थल भनिन थालेको स्थानीय बत्ताउँछन् ।

किचकबध स्थलको पौराणिक तथा पुरातात्त्विक महत्त्व धेरै भए पनि उत्खनन तथा संरक्षणका लागि पर्याप्त लगानी भने हुन सकेको छैन । थोरै बजेट भएकाले उत्खनन र संरक्षणको कार्य हरेक वर्ष अधुरो हुने गरेको पुरातत्त्वविद् आचार्यले बताए ।

उनका अनुसार विगतमा यहाँ भएका उत्खननबाट २२०० वर्ष पुरानो दरबारको सुरक्षा पोस्ट, पर्खाल र कम्पाउन्डसहितको भौतिक संरचना भेटिएको थियो । त्यसबेला मानिसले प्रयोग गर्ने भाला, बाण र माटाका भाँडावर्तनसमेत फेला परेपछि त्यसलाई पुरातत्त्व विभागले संरक्षण गर्दै आएको उनले जानकारी दिए ।