काठमाडौँ । एक आधुनिक चिकित्सा सुविधामा म्यामोग्राम गराइरहेकी बिरामीलाई एक नर्सले सहयोग गरिरहेकी छिन् । बिरामीले मेडिकल गाउन लगाएकी छिन् र नर्सले गाढा नीलो टप र सेतो पञ्जा लगाएकी छिन् ।

लाखौँ स्तन क्यान्सर बिरामीहरूले अब सुरक्षित रूपमा केमोथेरापीबाट बच्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ । वैज्ञानिकहरूले विकास गरेको डीएनए परीक्षणले कुन बिरामीलाई उपचारबाट फाइदा हुन्छ र कुनलाई हुँदैन भन्ने छुट्याउन सक्ने भएकाले यस्तो निष्कर्ष आएको हो, ट्रायल परिणामले देखाएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनले देखाएको छ कि सहभागीमध्ये दुई–तिहाइभन्दा बढी बिरामीलाई केमोथेरापीका साइड इफेक्टबाट जोगाउन सकिन्छ र उनीहरूलाई केवल हर्मोन थेरापीबाट उपचार गर्न सकिन्छ ।

केमोथेरापीले थकान, वान्ता, कपाल झर्ने, प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुने र प्रजनन क्षमतासम्बन्धी समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

यो अध्ययन युनिभर्सिटी कलेज लण्डनको नेतृत्वमा गरिएको हो । यसमा बेलायत, नर्वे, स्विडेन, अस्ट्रेलिया, न्यूजिल्यान्ड र थाइल्याण्डका ४० वर्षभन्दा माथिका ४,००० भन्दा बढी नयाँ निदान भएका बिरामीहरू सहभागी थिए ।

वैज्ञानिकहरूले ‘प्रोसिग्ना’ नामक जीन परीक्षण प्रयोग गरी स्तन क्यान्सरको वृद्धिमा संलग्न ५० वटा जिनहरूको गतिविधि मापन गरेर रोग पुनः फर्किने जोखिम गणना गरे ।

कम स्कोर पाएका (अर्थात् समूहको दुई–तिहाइ) बिरामीलाई केमोथेरापी दिइएन । उनीहरूको पाँच वर्षको बाँच्ने दर ९३.७ प्रतिशत थियो, जबकि केमोथेरापी पाएका बिरामीहरूको दर ९४.९ प्रतिशत थियो ।

स्तन क्यान्सरको मुख्य उपचार प्रायः ट्युमर हटाउने शल्यक्रिया हो । त्यसपछि रोग फर्किने जोखिम घटाउन केमोथेरापी प्रायः सिफारिस गरिन्छ ।

यो उपचार प्रारम्भिक चरणको स्तन क्यान्सर, जुन नजिकैको लिम्फ नोड्समा फैलिएको हुन्छ, त्यस्ता बिरामीहरूलाई पनि नियमित रूपमा दिइन्छ ।

युसिएलका अनुसार चिकित्सकहरू चिन्तित छन् कि सबैभन्दा सामान्य प्रकारका स्तन क्यान्सरका बिरामीहरूलाई यो उपचारले धेरै कम लाभ दिन्छ । विश्वविद्यालयका अनुसार ट्रायलको परिणामका कारण प्रत्येक वर्ष ५,००० भन्दा बढी एनएचएस बिरामीहरूले केमोथेरापीबाट बच्न सक्नेछन् ।

कार्डिफकी करिन बोनहम ट्रायलमा सहभागी थिइन् । उनले भनिन्, परिणामहरू ‘अत्यन्त ठुलो राहत’ हुन् र ‘क्रिसमसजस्तै महसुस हुन्छ ।’

६४ वर्षीया बोनहमले ‘प्रोसिग्ना’ परीक्षणका कारण केमोथेरापीबाट बचिन् र आठ वर्षसम्म रेडियोथेरापी तथा हर्मोन थेरापी लिइन् । ‘क्यान्सरको निदान र उपचार निकै स्तब्ध पार्ने हुन्छ,’ उनले भनिन् ।

‘यसले तपाईंलाई अनिश्चितताको संसारमा धकेल्छ । जीवनका प्राथमिकताहरू फेरिन्छन्, तपाईं केवल बाँच्न चाहनुहुन्छ ।’ 

यस अध्ययनका निष्कर्षहरू विश्वकै सबैभन्दा ठुलो क्यान्सर सम्मेलन, अमेरिकन सोसाइटी अफ क्लिनिकल ओन्कोलोजीको वार्षिक बैठकमा, अमेरिकाको शिकागोमा शनिबार प्रस्तुत गरिनेछ ।

एक प्रमुख क्यान्सर विशेषज्ञ डेबिड मिलेस ले यी निष्कर्षलाई ‘चिकित्सा अभ्यास परिवर्तन गर्ने’ बताएका छन् । उनले बिबिसिसँग भने, ‘अब हामी विश्वस्त रूपमा भन्न सक्छौँ कि धेरै बिरामीहरूलाई केमोथेरापीबाट कुनै फाइदा हुँदैन, त्यसैले उनीहरूलाई यो उपचार दिनु आवश्यक छैन ।’

उनले थपे, ‘यो परीक्षणले चिकित्सकहरूलाई ठुलो समूहका महिलाहरूलाई छुट्याउन सक्षम बनाउँछ जसलाई वास्तवमै फाइदा हुँदैन, र जसले अनावश्यक पीडा भोग्नुपर्दैन ।’

‘पहिले हामी १०० महिलालाई केमोथेरापी दिन्थ्यौँ, जसमा १० जनालाई मात्र फाइदा हुन्थ्यो, तर ९० जनालाई यसको आवश्यकता नै हुँदैनथ्यो,’ उनले भने ।

सन् २०२२ मा स्तन क्यान्सर पत्ता लागेकी तान्या हटसनले नयाँ डीएनए परीक्षणलाई ‘अत्यन्त अद्भुत’ भनिन् । ‘जब अनुसन्धानमा पैसा लगाइन्छ, के हुन्छ भन्ने यसले प्रमाणित गर्छ,’ उनले भनिन्, र केमोथेरापी ‘अत्यन्त कठोर’ भएको बताइन्।

‘जसलाई यसको आवश्यकता छैन तर पनि दिइँदैछ, उनीहरूका लागि यो पूर्ण उपलव्धिले पक्कै फरक पार्नेछ ।’

युसिएलका अनुसार यी निष्कर्षहरू ४० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसहरूमा लागू हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुरा अझै थाहा छैन, र त्यसका लागि परिणाम आउन अझ केही वर्ष लाग्नेछ ।

एलिसिया करी/बीबीसी