काठमाडौँ । कोभिड–१९ महामारीका बेला प्रयोगमा आएका एमआरएनए खोपहरूले अब क्यान्सरको उपचारलाई थप प्रभावकारी बनाउन सक्ने ठुलो सम्भावना देखिएको छ। हालै प्रकाशित एक अध्ययनले यस खोपका फाइदाहरू सङ्क्रामक रोगहरूबाट बचाउनु भन्दा धेरै फराकिलो हुन सक्ने नयाँ प्रमाणहरू प्रस्तुत गरेको छ।

अक्टोबर २२ मा नेचर पत्रिकामा प्रकाशित अनुसन्धानका अनुसार, फोक्सोको क्यान्सर भएका ती बिरामीहरू, जसले आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउने इम्युनोथेरापी उपचारको केही महिनाभित्रै कोभिड खोप लगाए, उनीहरू खोप नलगाएका बिरामीहरूको तुलनामा झन्डै दोब्बर लामो समय बाँचेका थिए। युनिभर्सिटी अफ फ्लोरिडा कलेज अफ मेडिसिनका बाल क्यान्सर विशेषज्ञ डा.इलियास सायरका अनुसार, मेलानोमा (छालाको क्यान्सर) का बिरामीहरूमा पनि यस्तै सकारात्मक परिणाम देखिएको थियो।

किन प्रभावकारी हुनसक्छ खोप ?

वैज्ञानिकहरूले एमआरएनए खोपमा क्यान्सर विरोधी प्रभाव हुन सक्नेबारे पहिले नै केही सङ्केत पाएका थिए। सामान्यतया, एमआरएनए खोपले शरीरलाई भाइरल प्रोटिनको अंश बनाउन सिकाएर प्रतिरक्षा प्रणालीलाई प्रशिक्षित गर्छ। तर डा.सायरको टोलीले मुसाहरूमा गरेको प्रयोगमा के पत्ता लगायो भने, खोपले इन्कोड गरेको प्रोटिनले भन्दा एमआरएनए आफैँले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई क्यान्सरसँग लड्न प्रेरित गर्‍यो।

यही तथ्यले कोभिड–१९ का लागि तयार पारिएका एमआरएनए खोपहरूले पनि यस्तै प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्न सक्छन् कि भनेर अनुसन्धान गर्न प्रेरित गर्‍यो।

ठुलो तथ्याङ्कमा उत्साहजनक नतिजा

अनुसन्धानकर्ताहरूले नन–स्मल सेल लङ्ग क्यान्सर भएका करिब १,००० बिरामीको स्वास्थ्य रेकर्ड विश्लेषण गरे। यी सबै बिरामीले ‘चेकपोइन्ट इनहिबिटर’ भनिने इम्युनोथेरापी औषधि लिएका थिए ।

नतिजाले देखाएअनुसार, इम्युनोथेरापी उपचारको १०० दिनभित्र एमआरएनए कोभिड खोप लगाएका करिब २०० बिरामीमध्ये तीन वर्षपछि पनि ५६ प्रतिशत जीवित थिए। जबकि खोप नलगाएका बिरामीमध्ये केवल ३१ प्रतिशत मात्र जीवित थिए। उन्नत मेलानोमाका बिरामीहरूमा पनि यही अवस्था देखियो।

डा.सायर भन्छन्, ‘मुसाहरूमा, एमआरएनए खोपले एक शक्तिशाली आणविक साइरन अन गर्छ । यो ९११ कल जस्तै हो, जसले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई क्यान्सरसँग लड्न सुरु गर्न चेतावनी दिन्छ।’ 

टोलीले कोभिड खोप मात्र नभई फरक प्रकारको एमआरएनए खोपले पनि यस्तै प्रतिक्रिया दिएको तर गैर–एमआरएनए खोपहरूले त्यसो नगरेको पत्ता लगाएको छ।

क्यान्सर उपचारमा ‘प्याराडाइम सिफ्ट’को सम्भावना

क्यान्सर खोपका अनुसन्धानकर्ता हुवा वाङ यस खोजलाई ‘रोचक र महत्त्वपूर्ण’ बताउँछन्। यद्यपि, डा.सायर र वाङ दुवैले यो प्रभाव प्रमाणित हुन बाँकी रहेको र बिरामीहरूलाई फाइदाजनक छ–छैन भन्ने निश्चित गर्न क्लिनिकल परीक्षण आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका छन्। डा। सायरको टोलीले यस वर्षको अन्त्यसम्ममा क्लिनिकल परीक्षणका लागि बिरामीहरू भर्ना गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

यदि एमआरएनए कोभिड खोपले साँच्चै केही इम्युनोथेरापीहरूलाई थप प्रभावकारी बनाउन सफल भयो भने, यो क्यान्सरको क्षेत्रमा ठुलो परिवर्तन हुनेछ। यसको अर्थ, चिकित्सकहरूसँग पहिले नै व्यापक रूपमा उपलब्ध, परीक्षण गरिसकेको विकल्प हुनेछ जसले आक्रामक क्यान्सरका बिरामीहरूको उपचारमा सहयोग गर्न सक्छ।

‘मलाई साँच्चै आशा छ कि कोभिड–१९ एमआरएनए खोपहरू त्यो विश्वव्यापी उपकरण बन्नेछन्,’ डा.सायर आशावादी छन् । यदि भएन भने पनि उनी विश्वस्त छन् कि वैज्ञानिकहरूले क्यान्सरको लागि काम गर्ने विशेष एमआरएनए खोप डिजाइन गर्न सक्नेछन्।