काठमाडौं । महिनावारी महिलाहरूका लागि सामान्य प्रक्रिया हो । यसमा अचानक परिवर्तन हुँदा चिन्ता हुनु स्वाभाविक हो । 

कहिलेकाहीँ, महिनावारी एकै महिनामा दुईपटक पनि हुन्छ । सुरुमा यो चिन्ताजनक लाग्न सक्छ, तर यो सधैँ गम्भीर रोगको सङ्केत होइन । 

यद्यपि, यो समस्या दोहोरिन्छ भने चाहिँ यसलाई बेवास्ता गर्नु सधैँ बुद्धिमानी हुँदैन । हाम्रो शरीरले हरेक परिवर्तनको प्रायः सङ्केत दिन्छ । हामीले यसलाई बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ ।

• के यो अवस्था सामान्य हो ?

सामान्यतः महिनावारी चक्र २८ दिनको मानिन्छ । तर २१ देखि ३५ दिनबिचको चक्रलाई पनि सामान्य नै मानिन्छ । यदि तपाईंको चक्र छोटो छ भने, तपाईंलाई महिनामा दुईपटक महिनावारी भइरहेको जस्तो लाग्न सक्छ । 

कहिलेकाहीँ, तनाव, आहार परिवर्तन वा अनिद्राले पनि महिनावारी अगाडि-पछाडि सर्न सक्छ । तर यदि यो समस्या रहिरह्यो भने, यो अनियमित महिनावारीको श्रेणीमा पर्दछ ।

• के हुन सक्छ यसको कारण ?

महिनामा दुईपटक महिनावारी हुनुको सबैभन्दा सामान्य कारण हर्मोनल असन्तुलन हो । शरीरमा एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोनको सन्तुलन बिग्रनुले महिनावारीको समय र प्रवाहमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ ।

पोलिसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोम (पीसीओएस) पनि यसको एक प्रमुख कारण हुन सक्छ । यो अवस्थाले अण्डाशयमा साना सिस्टहरू बनाउँछ, जसले गर्दा महिनावारी अनियमित हुन्छ ।

पाठेघरमा हुने फाइब्रोइड (सिस्ट)का कारणले पनि अत्यधिक रक्तस्राव हुने वा बारम्बार महिनावारी हुने हुन सक्छ । थाइराइडसम्बन्धी समस्याले पनि मासिक धर्म चक्रलाई असर गर्छ र यसलाई बाधा पुर्‍याउन सक्छ ।

• के यो समस्या खतरनाक हुन सक्छ ?

यदि यो समस्या कहिलेकाहीँ मात्रै देखिन्छ भने यो चिन्ताको विषय होइन । तर, यदि तपाईंलाई महिनामा दुईपटक महिनावारी हुन्छ, अत्यधिक रक्तस्रावको अनुभव हुन्छ र कमजोरी वा चक्कर आउँछ भने यो खतरनाक सङ्केत हुन सक्छ । यो समस्या लामो समयसम्म रह्यो भने यसले रक्तअल्पताजस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ ।

• यस अवस्थामा के गर्नुपर्छ ?

तपाईंको शरीरमा हुने परिवर्तनहरूलाई बेवास्ता नगर्नु महत्त्वपूर्ण छ । महिनामै दुईपटक महिनावारी बारम्बार हुन्छ वा दुखाइ अत्यधिक छ भने तुरुन्तै डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस् । सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र तनाव कम गर्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ ।

महिलाहरूले आफ्नो स्वास्थ्यका बारेमा सतर्क हुनुपर्छ । समयमै हेरचाह गर्नाले ठूला समस्याहरूबाट बच्न सकिन्छ ।

(अस्वीकरणः सल्लाहसहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ । कुनै पनि हिसाबले यो योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन । थप जानकारीका लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)