काठमाडौँ । आजको समयमा मोबाइल र ल्यापटप हाम्रो जीवनको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनिसकेका छन्। अफिसको काम होस्, अनलाइन पढाइ, सामाजिक सञ्जाल वा अबेर रातिसम्म वेब सिरिज हेर्ने कुरा होस्, स्क्रिनबाट टाढा रहन लगभग असम्भव भइसकेको छ ।

तर लगातार स्क्रिन हेर्नुको असर सबैभन्दा पहिले हाम्रो आँखामा पर्छ। धेरै मानिसलाई आँखा पोल्ने, पानी आउने, टाउको दुख्ने र धमिलो देखिने जस्ता समस्याहरू हुन थाल्छन्।

राम्रो कुरा के हो भने तपाईंको फोन र ल्यापटपमा पहिलेदेखि नै यस्ता केही सेटिङहरू उपलब्ध हुन्छन्, जसले आँखामा पर्ने दबाबलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सक्छन्। अचम्मको कुरा त के छ भने धेरैजसो मानिसलाई यसबारे थाहै हुँदैन।

ब्लु लाइट फिल्टर वा नाइट मोड अन गर्नुहोस्

फोन र ल्यापटपको स्क्रिनबाट निस्कने नीलो प्रकाशले आँखालाई सबैभन्दा बढी नोक्सान पुर्‍याउँछ। यही कारणले गर्दा लामो समयसम्म स्क्रिन हेरेपछि आँखा पोल्ने र थकान महसुस हुन थाल्छ। यस समस्याबाट राहत पाउन तपाईं आफ्नो डिभाइसमा रहेको ब्लु लाइट फिल्टर, नाइट लाइट वा आई कम्फर्ट मोड जस्ता सेटिङहरू अन गर्न सक्नुहुन्छ।

यो फिचरले स्क्रिनको कडा नीलो प्रकाशलाई कम गरेर हल्का न्यानो रङ दिन्छ, जसले आँखामा पर्ने दबाब कम गर्छ । एन्ड्रोइड फोनमा यो सेटिङ प्रायः डिस्प्ले सेक्सनमा भेटिन्छ भने विन्डोज ल्यापटपमा नाइट लाइटको नाममा उपलब्ध हुन्छ। यसलाई साँझको समयमा अटोमेटिक अन हुने गरी पनि सेट गर्न सकिन्छ।

स्क्रिन ब्राइटनेसलाई अटो मोडमा राख्नुहोस्

धेरै मानिसहरू दिन र रात दुवै समयमा एउटै ब्राइटनेसमा फोन चलाइरहन्छन्। यही बानी आँखा पोल्ने र दुख्ने प्रमुख कारण बन्न सक्छ। यदि स्क्रिन चाहिनेभन्दा बढी उज्यालो भयो भने आँखाले लगातार एडजस्ट गरिरहनुपर्छ, जसले थकान बढाउँछ।

त्यस्तै, धेरै कम ब्राइटनेसले पनि आँखामा असर पार्न सक्छ। त्यसैले सबैभन्दा उत्तम उपाय भनेको एडाप्टिभ ब्राइटनेस वा अटो ब्राइटनेस फिचरलाई अन राख्नु हो ।

यो सेटिङले वरपरको उज्यालोको आधारमा स्क्रिनको चमक (ब्राइटनेस) आफैँ कम वा बढी बनाइदिन्छ। यसले आँखालाई आराम दिन्छ र ब्याट्रीको पनि बचत हुन्छ । सेटिङ मात्र होइन, यी बानीहरू पनि जरुरी छन्

आँखालाई स्वस्थ राख्न सेटिङ परिवर्तन गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। विशेषज्ञहरू सल्लाह दिन्छन् कि हरेक २० मिनेटपछि कम्तीमा २० सेकेन्डका लागि स्क्रिनबाट नजर हटाएर टाढा हेर्नुहोस्। यसलाई ‘२०–२०–२० को नियम’ भनिन्छ।

यसका अलावा अँध्यारो कोठामा फोन चलाउनबाट बच्नुहोस् र स्क्रिनलाई आँखाको धेरै नजिक नराख्नुहोस्। यदि लगातार पोल्ने वा दुख्ने समस्या रहिरहन्छ भने डाक्टरको सल्लाह लिनु जरुरी छ।

साना सेटिङ, ठुलो आराम

प्रायः मानिसहरू आँखाको समस्यालाई बेवास्ता गर्छन्, जबकि फोन र ल्यापटपका साना–साना सेटिङले ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छन् । यदि तपाईं पनि लामो समयसम्म स्क्रिन हेर्नुहुन्छ भने आजै यी दुई फिचरहरू अन गर्नुहोस् ।

यसले तपाईंको आँखालाई राहत दिनेछ र स्क्रिन टाइम पनि पहिलेभन्दा बढी आरामदायी महसुस हुनेछ।