काठमाडौँ । इरानले सोमबार दोस्रो चरणको वार्ताअघि तेहरानको परमाणु कार्यक्रमबारे अमेरिकी अडान ‘अझ यथार्थपरक’ दिशामा अघि बढेको बताएको छ ।

इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकाईले भने, “मस्कटमा अहिलेसम्म भएको छलफलबाट कम्तीमा इरानको आणविक मुद्दामा अमेरिकी अडान अझ यथार्थपरक भएको हामीलाई महसुस भएको छ।”

उनले आणविक ऊर्जाको शान्तिपूर्ण प्रयोग, संवर्द्धनलगायत इरानको ‘अप्रसार सन्धि (एनपीटी) अन्तर्गत इरानको अविच्छेद्य अधिकारलाई मान्यता दिइएको’ बताए ।

गत वर्षको इरान–इजरायल युद्धका क्रममा यसअघि भएको वार्ता भङ्ग भएपछि तेहरान र वासिङ्टनबिच यसै महिना सुरु भएको वार्ता मङ्गलबार दोस्रो चरणमा प्रवेश गर्दैछ ।

गत जुनमा इजरायलले इरानविरुद्ध एक्कासी हवाई आक्रमण चलाएको थियो, जसका कारण १२ दिने युद्ध सुरु भएको थियो जसमा इजरायल र अमेरिकाले इरानको आणविक केन्द्रमा आक्रमण गरेका थिए।

पछिल्लो वार्ता अघि बकाईले इरानले लामो समयदेखि अमेरिकी प्रतिबन्धहरू हटाउन दबाब दिने बताएका छन् । प्रतिबन्धले इरानको आर्थिक सङ्कटलाई थप गहिराएको छ ।

“समय हाम्रो लागि सारको हो। हाम्रा जनता दमनकारी प्रतिबन्धको दबाबमा छन् र इरानी अवस्थाले यी प्रतिबन्धहरू जतिसक्दो चाँडो हटाउन माग गर्दछन्,” उनले भने।

वार्ताको मुख्य केन्द्रमा इरानको संवर्धित युरेनियमको भण्डार समावेश छ, जुन युद्ध अघि ६० प्रतिशत शुद्धतामा पुगेको थियो र जसलाई वाशिङ्गटनले बारम्बार तेहरानलाई शून्यमा झार्न आह्वान गरेको छ ।

इरानसँग ‘कुनै संवर्धन क्षमता नहुनु’ सबै संवर्द्धित सामग्री विदेशमा स्थानान्तरण गरिएको हुनसक्ने इजरायलले आइतबार बताएको छ ।

इरानको ६० प्रतिशत संवर्धित युरेनियमको ४०० किलोग्रामभन्दा बढी भण्डारको नियतिबारे धेरै अनिश्चितता छन् । युद्धअघि अन्तिम पटक आइएइएका निरीक्षकहरूले इरानको यो भण्डार देखेका थिए ।

इरानले द्वन्द्वका क्रममा प्रहार भएका आणविक स्थलहरूको भग्नावशेषमा आफ्नो प्रशोधन सामग्री रहेको बताएको छ ।

तेहरानले आफ्नो संवर्द्धनको अधिकारमा जोड दिँदै आएको छ तर यदि सबै प्रतिबन्धहरू हटाइयो भने उसले आफ्नो अत्यधिक संवर्धित युरेनियमलाई कम पार्न तयार रहेको बताएको छ ।