काठमाडौँ । खपिनसक्नुको गर्मी सुरु भएको छ । चर्को घाम अनि तातो हावाको खतरा बढेको छ । गर्मीमा तापक्रम बढ्दा शरीरको सन्तुलन बिग्रन थाल्छ । 

घाम र तातो हावाको निरन्तर सम्पर्कले शरीरले आफूलाई शीतल राख्न सक्दैन । र यो अवस्थाले अन्ततः हिट स्ट्रोक निम्त्याउन सक्छ । तुरुन्तै सम्बोधन गरिएन भने यो अवस्था गम्भीर पनि हुन सक्छ ।

• हिट स्ट्रोकका ६ प्रमुख लक्षणहरू:

हिट स्ट्रोक भएपछि शरीरले धेरै सङ्केतहरू दिन्छ । यी लक्षणलाई बेवास्ता गर्नु घातक साबित हुन सक्छ । केही लक्षणहरू यस प्रकार रहेका छन्:

·  उच्च ज्वरो र टाउकोमा भारीपन

·  बारम्बार चक्कर लाग्ने वा कमजोरी महसुस हुने

·  बान्ता वा वाकवाकी लाग्ने

·  सुक्खा मुख र अत्यधिक तिर्खा

·  छाला रातो, तातो र सुख्खा हुनु

·  मुटुको धड्कन तीव्र हुनु

• गर्मी स्ट्रोकबाट बच्ने सजिलो तरिकाहरू:

१. घामबाट बच्नुहोस्:

दिउँसो विशेष गरी १२ देखि ४ बजेको बीचमा बाहिर ननिस्कनुहोस् । बाहिर जानै पर्छ भने पनि सधैँ आफ्नो टाउको छोप्नुहोस् ।

२. पानी र तरल पदार्थ प्रशस्त पिउनुहोस्:

गर्मीमा शरीर चाँडै डिहाइड्रेट हुन्छ । त्यसैले, दिनभरि प्रशस्त पानी पिउनुहोस् । नरिवलको पानी, मोही र कागती पानी जस्ता पेय पदार्थहरू अत्यन्तै फाइदाजनक हुन्छन् ।

३. सही लुगा छनौट गर्नुहोस्:

हल्का रंगको, खुकुलो फिटिङ भएको सुती लुगा लगाउनुहोस् । यसले शरीरलाई शीतल राख्न मद्दत गर्छ ।

४. आफ्नो आहारमा ध्यान दिनुहोस्:

खाली पेटमा घरबाट ननिस्कनुहोस् । काँक्रो, तरबूज र मूला जस्ता पानीयुक्त फलफूल खाने बानी बसाल्नुहोस् ।

कसैलाई हिट स्ट्रोक भयो भने के गर्ने ?

कसैलाई गर्मी स्ट्रोक भइहाल्यो भने आत्तिनुको सट्टा तुरुन्तै निम्न काम गर्नुहोस्:

·  सम्बन्धित व्यक्तिलाई तुरुन्तै चिसो वा छाया भएको ठाउँमा लैजानुहोस् ।

· शरीरमा कोल्ड कम्प्रेस राख्नुहोस् वा भिजेको कपडाले पुछ्नुहोस् ।

· कागती पानी, ओआरएस, वा ग्लुकोज दिनुहोस् ।

·  गम्भीर अवस्थाको अवस्थामा, तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस् ।

यी गल्ती गर्नबाट बच्नुहोस्:

·  लक्षणहरूलाई हल्का रूपमा लिने ।

·  कम पानी पिउने ।

·  लामो समयसम्म घाममा बस्ने ।

·   डाक्टरको सल्लाहबिना औषधि सेवन गर्ने ।

गर्मीमा हिट स्ट्रोकबाट बच्न धेरै सजिलो छ । तर यसका लागि थोरै सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ । हाइड्रेटेड रहनुहोस्, घामबाट बच्नुहोस्, र लक्षणहरूलाई बेवास्ता नगर्नुहोस् । घामको सिधा सम्पर्क सीमित गर्नुहोस्, पानी पिउनुहोस्, र हल्का लुगा लगाउनुहोस् ।

(अस्वीकरणः सल्लाह सहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ । यो कुनै पनि हिसाबले योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन । थप जानकारीको लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)