काठमाडौं । कहिलेकाहीँ चोटपटकको कारणले हाम्रो शरीरमा नीलो दागहरू देखा पर्छन् । तर यी दाग आफैँ निको हुन्छन् । कुनै चोटपटकबिनै यस्ता नीलो दागहरू बारम्बार दोहोरिन्छन् भने चाहिँ साइनोसिस पो भयो कि सचेत हुनुपर्छ । शरीरमा अक्सिजनको कमीले रगतको रंग नीलो हुन्छ ।

साइनोसिसमा छालामा नीलो दागहरू देखिने, बेहोस हुने जस्ता समस्याहरू निम्तिन सक्छ । तुरुन्तै उपचार गरिएन भने यसले ब्रेन स्टेम रिफ्लेक्स, ब्रेन डेडसम्मका समस्या निम्त्याउन सक्छ । शरीरमा बारम्बार चोटपटक लाग्नुका धेरै कारणहरू हुन सक्छन् । शरीरमा बारम्बार निलो धब्बा आउनुका कयौँ कारण हुन सक्छ । तिनीहरूलाई कसरी हटाउने भन्ने कुरा यहाँ दिइएको छ ।

शरीरमा नीलो दागहरूको कारण

-  कम तापक्रमको सम्पर्कका कारण हात खुट्टाका औंलाजस्ता शरीरका केही भागहरूमा रक्त आपूर्ति अस्थायी रूपमा कम भएर ।

-  निमोनिया वा ब्रोन्कियोलाइटिस जस्ता फोक्सोको सङ्क्रमणले ।

-  फोक्सोको धमनीहरूमा रगत जम्ने समस्याले ।

-  जन्मको समयमा रहेको मुटुको दोषले । यसले मुटु र शरीरभरि रगत चल्ने तरिकालाई असर गर्न सक्छ ।

साइनोसिसका लक्षणहरूः

साइनोसिसको मुख्य लक्षण छाला वा श्लेष्म झिल्लीे नीलो, खैरो वा बैजनी रंगको हुनु हो । रगतमा अक्सिजन संतृप्ति ९५ प्रतिशतदेखि १०० प्रतिशतसम्म हुन्छ । यसको अर्थ रगतमा लगभग सबै हेमोग्लोबिनमा अक्सिजन हुन्छ भन्ने हुन्छ । अक्सिजन संतृप्ति ८५ प्रतिशतभन्दा कम नहुँदासम्म छालामा नीलोपन देखिदैंन ।

यी लक्षणहरू अनुभव भएमा तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्ः

-  छाती दुख्ने ।

-  सास फेर्न गाह्रो हुने, गहिरो सास लिन नसक्ने ।

-  बस्दाखेरि सास फेर्न अगाडि झुक्न बाध्य हुने ।

-  सास फेर्न सहज होस् भनेर करङ, घाँटी वा काँध वरिपरिका मांसपेशीहरू प्रयोग गर्दै हुनु हुन्छ ।

-  बारम्बार टाउको दुखिरहेको छ ।

-  ज्वरो आउने ।

-  खोकीमा रगत भएको कफ आउने ।

साइनोसिसको उपचार

-  यदि तपाईंलाई साइनोसिस छ भने रगतमा अक्सिजनको स्तर छिटो बढाउन मद्दत गर्न अक्सिजन थेरापी गर्न सक्नुहुन्छ ।

-  साइनोसिसको लागि प्राप्त गर्ने उपचार तपाईंको अवस्थामा निर्भर गर्दछ ।

-  सीओपीडीको उपचारमा इनहेल्ड कोर्टिकोस्टेरोइड र फुफ्फुसीय रिह्याबिलिटेशन समावेश हुन सक्छ

-  निमोनियाको उपचारमा एन्टिबायोटिक वा एन्टिभाइरलहरू समावेश हुन सक्छन्