काठमाडौँ । गर्मीको सुरुवात हुनासाथ फलफूल बजारमा तरबुजा भित्रिन थाल्छन्। तर के तपाईंले कहिल्यै ध्यान दिनुभएको छ, बजारमा दुई थरीका तरबुजा पाइन्छन् - एउटा गाढा हरियो रङको बिना धर्सा भएको र अर्को हल्का हरियो रङमा गाढा धर्साहरू भएको।

मानिसहरू प्राय: कुन बढी स्वादिलो वा गुलियो होला भन्ने कुरामा अलमलमा पर्छन्। तर यी दुईको छनोट पछाडिको विज्ञानले तपाईंको स्वास्थ्यका लागि सही जानकारी दिन्छ। आउनुहोस् जानौँ, गर्मी मौसममा तपाईंको स्वास्थ्यका लागि कुन तरबुजा बढी फाइदाजनक हुन्छ, धर्से कि बिना धर्साको?

• धर्से र बिना धर्साको तरबुजामा के छ फरक?

१. पोषक तत्त्वले भरिपूर्ण

वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा, दुवै प्रकारका तरबुजामा ९० देखि ९२ प्रतिशतसम्म पानी हुन्छ। जसले गर्दा गर्मी महिनामा शरीरमा पानीको मात्रा कायम राख्न यी निकै प्रभावकारी हुन्छन्। धर्सा भएको तरबुजा, जसलाई अक्सर ‘किरण’ जात भनिन्छ, मा लाइकोपिनको मात्रा अलि बढी हुन सक्छ, जसले यसलाई मुटुको स्वास्थ्यका लागि उत्कृष्ट विकल्प बनाउँछ। यसको विपरीत, बिना धर्साको गाढा हरियो तरबुजा (सुगर बेबी जात) भने आफ्नो अत्यधिक गुलियोपनका लागि प्रख्यात छ।

२. गुलियोपन र क्यालोरी

बिना धर्साको तरबुजा सामान्यतया आकारमा साना र बढी गुलिया हुन्छन्। यदि तपाईं आफ्नो क्यालोरीलाई लिएर सचेत हुनुहुन्छ भने, धर्सा भएको तरबुजा छान्नु उपयुक्त हुन सक्छ, किनभने यसमा गुलियोपन सन्तुलित मात्रामा हुन्छ। यसमा पाइने सिट्रुलिन नामक तत्त्वले मांसपेशीको थकान कम गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

• सही तरबुजा छान्ने तरिका

तरबुजा चाहे धर्से होस् वा बिना धर्साको, सबैभन्दा स्वस्थकर फल त्यही हो जुन राम्ररी पाकेको हुन्छ। सही र पाकेको तरबुजा चिन्न यी ३ प्रभावकारी तरिका अपनाउनुहोस्:

·         फिल्ड स्पट हेर्ने: तरबुजाको भुइँमा छोएको तल्लो भाग हल्का पहेँलो (क्रिमी) छ भने, त्यो प्राकृतिक रूपमै पाकेको हो भन्ने बुझ्नुपर्छ। तरबुजाको गुणस्तर जाँच्ने यो सबैभन्दा सही तरिका हो।

·         तौल जाँच्ने: आफ्नो आकारको तुलनामा हातमा लिँदा अलि भारी महसुस हुने तरबुजा छान्नुहोस्, किनकि त्यसमा पानीको मात्रा प्रशस्त हुन्छ।

·         आवाजबाट पहिचान गर्ने: हातले विस्तारै हिर्काउँदा गहिरो र भारी आवाज आयो भने फल रसिलो छ भन्ने बुझ्नुपर्छ।

• दुवैबिच छ सामान्य फरक मात्र

स्वास्थ्य लाभको कुरा गर्दा, यी दुई तरबुजाबिच निकै सामान्य फरक मात्र छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको फल ताजा हुनुपर्छ र कुनै पनि कृत्रिम रसायन प्रयोग नगरी प्राकृतिक रूपले पाकेको हुनुपर्छ।

गर्मी मौसममा शरीरमा पानीको कमी पूरा गर्न यी दुईमध्ये कुनै पनि प्रकारको तरबुजा छान्नु एक बुद्धिमानी र प्रभावकारी निर्णय हो।

(अस्वीकरण: यस समाचारमा दिइएको जानकारी र सल्लाह विशेषज्ञहरूसँग गरिएको कुराकानीमा आधारित छ। यो सामान्य जानकारी मात्र हो, व्यक्तिगत चिकित्सा सल्लाह होइन। त्यसैले कुनै पनि सुझाव अपनाउनुअघि सम्बन्धित विशेषज्ञको सल्लाह अवश्य लिनुहोला।)