लण्डन । कम उमेरमै क्यान्सर रोग लाग्नुको पछाडि खराब वा अपूर्ण निद्रा मुख्य कारक हुन सक्ने दुईवटा ठुला अध्ययनले देखाएका छन्। पछिल्लो तीन दशकमा ५० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसमा क्यान्सरको प्रकोप झन्डै ८० प्रतिशतले बढेको हो।

सन् १९९० मा विश्वभर सन्तानब्बे लाखभन्दा कम उमेरका १८ लाख २० हजार मानिसमा क्यान्सर देखिएकोमा सन् २०११ मा यो सङ्ख्या बढेर ३२ लाख ६० हजार पुगेको थियो। त्यस्तै, ३० र ४० को दशक वा सोभन्दा कम उमेरका मानिसमा क्यान्सरका कारण हुने मृत्युको दर पनि २७ प्रतिशतले बढेको छ।

युवा अवस्थाका मानिसमा क्यान्सर यसरी तीव्र रूपमा बढ्नुको कारण पत्ता लगाउन विज्ञहरू अझै प्रयासरत छन्। यसैबिच, सिकागोमा आयोजित विश्वकै सबैभन्दा ठुलो क्यान्सर सम्मेलन ‘अमेरिकन सोसाइटी अफ क्लिनिकल ओन्कोलोजी’ को वार्षिक बैठकमा प्रस्तुत गरिएको अनुसन्धानले युवाहरूमा अनियमित सुत्ने बानी यसको एउटा प्रमुख कारण हुन सक्ने औँल्याएको छ।

विश्वकै अग्रणी क्यान्सर अनुसन्धान संस्थाहरूमध्ये एक टेक्सासको एमडी एण्डरसन क्यान्सर सेन्टरले गरेको दुईवटा अध्ययनमा अमेरिकाका १८ देखि ५० वर्ष उमेर समूहका १ करोड ८० लाखभन्दा बढी वयस्कहरूको स्वास्थ्य तथ्याङ्क विश्लेषण गरिएको थियो। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार खराब निद्राको समस्या भएका मानिसहरूमा आन्द्रा, स्तन, पाठेघर वा डिम्बाशयको क्यान्सर हुने सम्भावना बढी पाइएको छ। कतिपय अवस्थामा, अनिद्राको समस्या झेलिरहेका ५० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसहरूमा पाँच वर्षभित्रै क्यान्सर हुने सम्भावना तीन गुणा बढी देखिएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले निद्रामा आउने अवरोध कम उमेरमा हुने क्यान्सरको जोखिम निर्धारण गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण र परिवर्तन गर्न सकिने कारक हुन सक्ने बताएका छन्। यस विषयमा थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

युवाहरूमा क्यान्सरको बढ्दो दरको कारण पहिचान गर्नु अहिले विश्वव्यापी स्वास्थ्य प्राथमिकता बनेको छ। ‘बीएमजे ओन्कोलोजी’ मा प्रकाशित अनुसन्धानका अनुसार हरेक वर्ष ५० वर्षभन्दा कम उमेरका १० लाखभन्दा बढी मानिसको क्यान्सरका कारण मृत्यु हुने गर्छ।

यद्यपि, यो अध्ययनले अनिद्रा र क्यान्सरबिचको सम्बन्ध मात्र देखाएको तर निद्राकै कारण क्यान्सर हुन्छ भन्ने अकाट्य प्रमाण भने नभएको उनले सचेत गराए।

यो अनुसन्धानमा संलग्न नभएका अन्य विज्ञहरूले पनि यो निष्कर्षको स्वागत गरेका छन् तर अनिद्रा र क्यान्सरबिचको सम्बन्धलाई अझ राम्रोसँग बुझ्न थप अनुसन्धान चाहिने बताएका छन्। ‘बावेल क्यान्सर युके’ की क्लिनिकल लिड क्लेयर कगलानले आन्द्राको क्यान्सर अझै पनि ५० वर्षभन्दा माथिका मानिसमा बढी देखिने भए पनि युवाहरूमा यसको सङ्क्रमण बढ्दै गएको प्रमाण विश्वभर भेटिन थालेको बताइन्।

उनले भनिन्, ‘यो किन भइरहेको छ भन्ने कुरा ठ्याक्कै थाहा नभए पनि अनुसन्धानकर्ताहरूले यसलाई वंशाणुगत र जीवनशैलीका कारकहरूसँग जोडेर हेरेका छन्। अनिद्रा आन्द्राको क्यान्सरको सम्भावित जोखिम हुन सक्छ भन्ने यो अध्ययनको निष्कर्षले यो वृद्धिको पछाडिको कारण बुझ्न मद्दत गर्नेछ।’

इंग्ल्याण्डको ब्रिस्टोलस्थित ब्याटर स्लिप क्लिनिकका निर्देशक डा. डेभिड गार्लेले अनिद्राले क्यान्सर लगायतका अन्य स्वास्थ्य समस्याको जोखिम बढाउने विषयमा चासो बढ्दै गएको बताए। यद्यपि, यो अध्ययनले अनिद्रा र क्यान्सरबिचको सम्बन्ध मात्र देखाएको तर निद्राकै कारण क्यान्सर हुन्छ भन्ने अकाट्य प्रमाण भने नभएको उनले सचेत गराए।

खराब निद्राले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई कमजोर बनाउने र प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुँदा क्यान्सरको जोखिम बढ्ने तर्क उनको छ। अर्कोतर्फ, कसैलाई क्यान्सर भइसकेको तर त्यो कूटनीतिक रूपमा स्पष्ट नभइसकेको अवस्थामा पनि त्यसले निद्रामा गडबडी पैदा गरिरहेको हुन सक्ने उनले बताए।

क्यान्सर रिसर्च युकेकी स्वास्थ्य सूचना प्रबन्धक मेगन विन्टरले अनिद्रा र केही प्रकारका क्यान्सरबिचको सम्बन्धबारे अझै लामो समयसम्म मानिसहरूको गहिरो अध्ययन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइन्। तत्कालका लागि मानिसहरूले धूम्रपान नगरेर, स्वस्थ तौल कायम राखेर र घामको कडा किरणबाट जोगिएर क्यान्सरको जोखिम कम गर्न सक्ने सल्लाह उनले दिएकी छन्।

द गार्जियन