काठमाडौँ । दैनिक जीवनमा सामान्य लाग्ने केही बानीहरूले दीर्घकालीन रूपमा मुटुको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्छन् । विशेषगरी दिउँसोको समयमा अपनाइने निम्न बानीहरूले मुटुको स्वास्थ्य बिगार्न सक्छ ।

• हरेक दिन चियासँग तारेका खानेकुरा खाने

चियासँग समोसा, निम्की, बिस्कुट वा विभिन्न प्याकेटबन्द खाजा खानु धेरैको बानी हुन्छ । यस्ता खानेकुरामा नुन, अस्वस्थ बोसो र अतिरिक्त क्यालोरी बढी हुने भएकाले नियमित सेवनले मुटुको स्वास्थ्यमा असर पुर्‍याउन सक्छ । कहिलेकाहीँ खानु ठिक भए पनि यसलाई दैनिक बानी बनाउनु उचित मानिँदैन ।

• खाएपछि लगातार बसिरहनु

दिउँसोको खाजा खाएपछि तुरुन्तै कुर्सीमा बसेर घण्टौँ काम गर्ने बानी धेरैमा देखिन्छ । खाना खाएपछि १०–१५ मिनेट हिँड्दा रक्तसञ्चार सुधार गर्न र लामो समय बस्ने असर कम गर्न मद्दत मिल्छ ।

• थकान मेट्न चिनी धेरै भएका पेय पदार्थ पिउनु

दिउँसो निद्रा लाग्दा वा थकान महसुस हुँदा कोल्ड ड्रिंक, अत्यधिक चिनी भएको कफी, प्याकेटको जुस वा ऊर्जा पेय पदार्थ सेवन गर्ने बानीले शरीरमा अतिरिक्त चिनीको मात्रा बढाउँछ । यसले तौल वृद्धि तथा मुटुसम्बन्धी जोखिम बढाउन सक्छ ।

• व्यस्तताका कारण पानी पिउन बिर्सिनु

कामको चापमा धेरै मानिसले दिउँसो पर्याप्त पानी पिउँदैनन् । शरीरमा पानीको कमी हुँदा थकान, ध्यान केन्द्रित गर्न कठिनाइ तथा अस्वस्थ पेय पदार्थतर्फ आकर्षण बढ्न सक्छ ।

• कामको तनाव साँझसम्म थुपारिरहनु

बैठक, समयसीमा र कामको दबाबले दिउँसो तनाव बढ्न सक्छ । लगातार तनावमा रहँदा मानसिक र शारीरिक स्वास्थ्य दुवै प्रभावित हुन्छन् । बीच–बीचमा केही मिनेट हिँड्ने, शरीर तन्काउने वा स्क्रिनबाट टाढा रहने बानी उपयोगी हुन सक्छ ।

• चिया वा विश्रामका बेला धूपमान गर्नु

धेरै धूपमान गर्ने व्यक्तिहरूले चिया ब्रेकलाई चुरोटसँग जोड्ने गर्छन् । दिनमा एक–दुईवटा मात्र चुरोट खाए पनि लामो समयसम्म यस्तो बानी जारी रहेमा मुटु तथा रक्तनलीसम्बन्धी रोगको जोखिम उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्छ ।

• दिउँसोको खाजा छोडेर साँझ धेरै खानु

व्यस्तताका कारण खाना ढिलो खाने वा छोड्ने बानीले साँझ अत्यधिक भोक लाग्न सक्छ । त्यसपछि धेरै खाजा खाने वा अत्यधिक भोजन गर्ने सम्भावना बढ्छ । सन्तुलित र समयमै दिउँसोको खाना खानुले खानपानको नियमितता कायम राख्न मद्दत गर्छ ।