नेपाली राजनीति यतिबेला अत्यन्तै तरल र जटिल मोडमा छ। एकातिर भूराजनीतिक दबाबको छाया छ भने अर्कोतिर आन्तरिक सत्ता समीकरणको दाउपेच। यस्तो अवस्थामा आगामी फागुन २१ मा चुनाव हुने जुन हल्ला चलाइएको छ, त्यसको कुनै संवैधानिक वा राजनीतिक आधार देखिँदैन। 

यस्तो लाग्छ, यो केवल जनता र कार्यकर्ताको ध्यान अन्यत्र मोड्ने दुष्प्रचार मात्र हो। कांग्रेसका साधारण कार्यकर्ताको मनमा अहिले एउटै प्रश्न छ, के हामी सत्ताको खेलमा पार्टीको अस्तित्व नै दाउमा लगाउँदै छौँ?

१. चुनाव कि भ्रम: हात्तीको देखाउने दाँत

नेपालको वर्तमान अस्थिर राजनीतिमा चुनावको चर्चा केवल सत्ता टिकाउने वा गिराउने अस्त्रको रूपमा प्रयोग भइरहेको छ। हात्तीको देखाउने दाँत र चपाउने दाँत फरक भएझैँ, दलहरूले बाहिर चुनावको रटान लगाए पनि भित्रभित्रै सत्ताको भागबन्डा र शक्ति सञ्चयको खेल खेलिरहेका छन्। यस्तो अवस्थामा बिनातयारी र बिनाएजेन्डा चुनावमा होमिनु भनेको कार्यकर्तालाई अलमलमा पार्नु मात्र हो।

२. पार्टी सुधार्ने कि धरापमा पार्ने?

नेपाली कांग्रेसभित्र अहिले वैचारिक स्पष्टताभन्दा पनि गुटगत स्वार्थ हाबी भएको देखिन्छ। पार्टीलाई पद्धतिमा चलाउनुको सट्टा नेतृत्वले आफ्ना केही खास मान्छेहरूलाई संरक्षण गर्न पार्टीको विधानलाई नै मिच्ने प्रयास गरिरहेको आभास हुन्छ। पार्टी सुधार्नुको साटो त्यसलाई सत्ताको सिँढी मात्र बनाउँदा कांग्रेसको साख गिर्दै गएको छ। यस्तो संवेदनशील घडीमा महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले लिनुभएको अडान कुनै व्यक्तिगत पदका लागि होइन, बरु पार्टीको लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई बचाउनका लागि हो।

३. महाधिवेशन र महामन्त्रीद्वयको अडान: एक ऐतिहासिक मोड

महामन्त्रीद्वयले ‘१५औँ महाधिवेशन नगरी चुनावमा जाँदैनौँ’ भन्नुको अर्थ गहिरो छ। यसका पछाडि मुख्य तीन कारण छन्:

• वैधानिकताको प्रश्न: विधानअनुसार चल्ने पार्टी नै जीवित रहन्छ। महाधिवेशन टार्नु भनेको आन्तरिक लोकतन्त्रको हत्या गर्नु हो।

• एजेन्डाको पुनर्ताजगी: पुरानो सोच र नीतिले नयाँ पुस्ताका मतदातालाई आकर्षित गर्न सकिँदैन। महाधिवेशनले मात्र कांग्रेसलाई नयाँ विचार र ऊर्जा दिन सक्छ।

• कार्यकर्ताको सम्मान: पार्टीलाई जिताउने कार्यकर्ताले हो, नेताले मात्र होइन। कार्यकर्ताको मनोबल तब मात्र बढ्छ जब उनीहरूले पार्टीमा आफ्नो भविष्य र सहभागिता सुनिश्चित देख्छन्।

यदि नेतृत्वले यो भावनालाई कुल्चेर अघि बढ्न खोज्छ भने महामन्त्रीद्वयले चुनाव छाडेर जनताको दैलोमा जाने जुन संकल्प गर्नुभएको छ, त्यो बीपी कोइरालाको राष्ट्रिय एकता र मेलमिलाप अभियान जस्तै एउटा नयाँ युगको सुरुवात हुनेछ।

४. प्रवासको चिन्ता: सामाजिक सञ्जाल मात्र होइन, सक्रियता

प्रवासमा रहेका लाखौँ नेपाली कांग्रेसका शुभेच्छुकहरू केवल दर्शक मात्र होइनन्। हामीले पठाएको रेमिट्यान्सले देश चलेको छ भने हाम्रो चेतनाले पार्टीलाई पनि खबरदारी गर्नुपर्छ। प्रवासबाट गरिने टिप्पणीहरू केवल आलोचना होइनन्, ती पार्टीप्रतिको माया र चिन्ता हुन्। नेतृत्वले यो बुझ्न जरुरी छ कि अब रबर स्ट्याम्प कार्यकर्ताको जमाना गइसक्यो।

५. युवा नेतृत्व र कांग्रेसको भविष्य

अहिलेको जमाना सूचना प्रविधि र द्रुत गतिको हो। कांग्रेसलाई अब पुरानो ढर्रा र गुटगत राजनीतिले मात्र जोगाउन सकिँदैन। नयाँ सोच, भिजन र युवा ऊर्जा भएका नेतृत्वले मात्र यो देश र पार्टीलाई सही दिशा दिन सक्छन्। ‘रहुँला हामी कहाँ नेपालै नरहे’ भनेझैँ, यदि पार्टीको संगठन र विचार नै नरहे हाम्रो राजनीतिक पहिचान र आस्थाको के अर्थ रहला?

निष्कर्ष

आजको आवश्यकता केवल सत्तामा टाँसिनु होइन, बरु कांग्रेसलाई एकढिक्का र विचारप्रधान पार्टी बनाउनु हो। महामन्त्रीद्वयको अभियानलाई कुनै व्यक्तिको समर्थन वा विरोधको रूपमा मात्र नहेरौँ, यसलाई पार्टीको लोकतान्त्रिक चरित्र जोगाउने महासंग्रामको रूपमा बुझौँ। पार्टीको १५औँ महाधिवेशन नै कांग्रेसलाई पुनर्जीवन दिने एक मात्र बाटो हो। म प्रवासमा रहेर पनि यो साहसिक र दूरगामी कदमको पूर्ण समर्थन गर्दछु।

जय नेपाल!