नयाँ दिल्ली । यस सिजनको पहिलो ४८ खेलमै ३९ पटक २०० वा सोभन्दा बढीको योगफल तयार भएको छ। २०० भन्दा माथिको लक्ष्य पछ्याउने टोलीहरूको जित-हारको रेकर्ड १२-११ रहेको छ, जबकि गत वर्ष यो ४-१३ मात्र थियो।

सफल चेसहरूमा पावरप्लेको रनरेट झण्डै १४ (१३.८१) पुगेको छ। टोलीहरूले पहिलो ६ ओभरमै लक्ष्यको ३७ प्रतिशतभन्दा बढी रन बनाइरहेका छन्। विगतका सबै आईपीएल संस्करणहरूमा २२०+ को लक्ष्य जम्मा ५ पटक पूरा भएको थियो, तर यस सिजनको ४८ खेलमै यो ८ पटक पूरा भइसकेको छ।

टोलीहरूले जसरी सजिलै र बारम्बार २०० वा सोभन्दा बढी रन बनाउने र लक्ष्य पछ्याउने गरिरहेका छन्, त्यो निकै आश्चर्यजनक छ।

आईपीएल २०२६ को एउटा चाखलाग्दो पक्ष २०० भन्दा माथिको योगफल ‘सामान्य’ बन्नु हो। 

यस सिजनका पहिलो ४८ खेलमै टोलीहरूले ३९ पटक यस्तो योगफल तयार पारेका छन्। यो आईपीएल २०२५ को सोही अवधिको तुलनामा १२ ले बढी हो, जतिबेला रनरेटले नयाँ उचाइ छोएको थियो। यस्ता योगफलको निरन्तरताभन्दा पनि आईपीएल २०२६ मा जसरी सजिलै लक्ष्य पछ्याइँदै छ, त्यो साँच्चै आश्चर्यजनक छ।

आईपीएल २०२६ का ४८ खेलपछि २०० वा सोभन्दा माथिको लक्ष्य पछ्याउने टोलीहरूको जित-हारको रेकर्ड १२-११ रहेको छ। गत सिजनको यही अवधिमा यो जम्मा ४-१३ थियो। समग्र २०२५ सिजनमा यो ९-२४ थियो। 

२२० भन्दा माथिको योगफल पनि नियमित रूपमा र अक्सर निकै सहजै पूरा गरिएको छ। १३ खेलमा दोस्रो ब्याटिङ गर्ने टोलीले आठ खेल जितेका छन् भने जम्मा पाँच खेल हारेका छन्। सन् २०२५ मा यस्ता १५ खेलमा लक्ष्य पछ्याउने टोलीको जित-हारको रेकर्ड २-१३ थियो। 

गत वर्ष पनि लागु भएको ‘इम्प्याक्ट प्लेयर’ नियमलाई नै आधार मान्दा पनि कुनै समय अति कठिन मानिने लक्ष्यहरूलाई सामना गर्ने टोलीहरूको तरिकामा नाटकीय परिवर्तन आएको छ। लक्ष्य पछ्याउने शैलीमा यति धेरै परिवर्तन कसरी आयो त?

• पावरप्लेको प्रहार

यस सिजन पावरप्लेको रनरेट विगतमा कहिल्यै नभएको स्तरमा बढेको छ। यो प्रति ओभर १० रनको ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको छ। 

तर ठूला लक्ष्य पछ्याउँदा पावरप्लेको प्रभाव अझ बढी देखिन्छ। यस सिजन २०० भन्दा माथिका सबै २३ वटा चेसमा पहिलो छ ओभरको औसत रनरेट ११.७८ रहेको छ। 

यो सन् २०२५ मा यस्तै चेस गर्दाको पावरप्ले रनरेट (१०.४८) भन्दा १२ प्रतिशतले बढी हो। औसतमा टोलीहरूले आफ्नो लक्ष्यको ३१.५५ प्रतिशत रन यही चरणमा बनाएका छन्। यो कुल ओभरको ३० प्रतिशत (२० मध्ये ६ ओभर) समय हो।

१२ वटा सफल चेसमा पावरप्लेको रनरेट अझै बढेर १३.८१ को अद्भुत बिन्दुमा पुगेको छ। यो गत वर्षका नौ सफल २०० प्लस चेसमा रहेको ११.४३ को रनरेटभन्दा करिब २१ प्रतिशतले बढी हो। 

औसतमा हेर्दा लक्ष्य पछ्याउने टोलीहरूले यस चरणमा आफ्नो लक्ष्यको ३७ प्रतिशतभन्दा बढी रन बनाएका छन्। गत वर्ष यो दर ३२ प्रतिशत मात्र थियो।

ती १२ खेललाई व्यक्तिगत रूपमा हेर्दा पावरप्लेमा सबैभन्दा उच्च प्रतिशतको योगदान गुवाहाटीमा भएको राजस्थान रोयल्स र रोयल च्यालेन्जर्स बेंगलुरुबिचको खेलमा देखियो। २०२ रनको लक्ष्य पछ्याएको राजस्थानले पावरप्लेपछि १ विकेटको क्षतिमा ९७ रन बनाएको थियो। 

यसमा वैभव सूर्यवंशीको २६ बलमा ७८ रनको सानदार पारिको मुख्य योगदान थियो। टोलीहरूले पावरप्लेमै आफ्नो लक्ष्यको ४० प्रतिशतभन्दा बढी रन बनाएका अन्य दुई खेल पनि थिए। यसमा पञ्जाब किंग्सले दिल्ली क्यापिटल्सविरुद्ध २६५ रनको लक्ष्य पछ्याएको अविश्वसनीय खेल पनि समावेश छ।

यी सफल चेसहरूमध्ये १२ मध्ये चारवटा अवस्थामा मात्र पावरप्ले स्कोरको योगदान ३६ प्रतिशतभन्दा कम थियो। त्यसमध्ये सबैभन्दा कम २८ प्रतिशत थियो। गुजरात टाइटन्सविरुद्ध २०६ रनको लक्ष्य पछ्याउँदा बेंगलुरुले पावरप्लेमा १ विकेट गुमाएर ५८ रन बनाएको थियो।

माथि उल्लेखित बेंगलुरुको खेलबाहेक अन्य सबै अवस्थामा पावरप्लेको अन्त्यमा रनरेट इनिङ्स सुरु हुँदाको आवश्यक रनरेटभन्दा बढी थियो। यसको अर्थ बाँकी १४ ओभरमा चाहिने आवश्यक रनरेट लक्ष्य पछ्याउन सुरु गर्दाको भन्दा कम थियो। १२ मध्ये १० अवस्थामा यो ११ भन्दा कम थियो। राजस्थान र बेंगलुरुबिचको खेलमा त यो झरेर ७.५ सम्म पुगेको थियो।

• आधा इनिङ्सपछिको कथा

यी चेसहरूको दश ओभरको विन्दुमा टोलीहरूले १२ मध्ये १० अवस्थामा आफ्नो लक्ष्यको कम्तीमा ५० प्रतिशत रन बनाइसकेका थिए। उनीहरूले तीन पटक मात्र दुईभन्दा बढी विकेट गुमाए। बेंगलुरुविरुद्धको गुवाहाटी खेलमा राजस्थानले आधा इनिङ्स सकिँदा आफ्नो लक्ष्यको करिब ६८ प्रतिशत रन पूरा गरिसकेको थियो। 

बेंगलुरु र गुजरातबिचको खेलमा बेंगलुरुले पावरप्लेमा लक्ष्यको २८ प्रतिशत मात्र रन बनाए पनि अर्को चार ओभरमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै ६० रन जोड्यो। आधा इनिङ्स सकिँदा उनीहरूले ९ विकेट बाँकी छँदै आफ्नो लक्ष्यको ५७ प्रतिशत रन बनाइसकेका थिए।

दश ओभरपछिको रनरेट र आवश्यक रनरेटको ग्राफले लक्ष्य पछ्याउने टोलीहरूको प्रभुत्वलाई देखाउँछ। १२ मध्ये ६ खेलमा आवश्यक रनरेट १० भन्दा तल झरेको थियो भने थप दुई खेलमा ११ भन्दा तल पुगेको थियो। हातमा विकेट सुरक्षित हुँदा ती चेसहरू निकै सहज साबित भए। 

यी १२ मध्ये तीनवटा चेस मात्र २० औं ओभरसम्म लम्बिए। ती पनि १९.२ ओभरभन्दा पर गएनन्। अन्य खेलहरू १९ औं ओभरमै सकिएका छन्। सिजनको उद्घाटन खेलमा एसआरएचविरुद्ध बेंगलुरुले २०२ रनको लक्ष्य १५.४ ओभरमै ध्वस्त पारेको थियो। यो आईपीएल इतिहासमै २०० भन्दा माथिको लक्ष्य सबैभन्दा छिटो पूरा गरिएको कीर्तिमान हो। त्यही पहिलो खेलले बाँकी सिजनको लागि स्पष्ट मार्गचित्र तय गरिदियो।

पक्कै पनि हरेक ठुला लक्ष्य सफलतापूर्वक पूरा भएका छैनन्। एघार पटक टोलीहरू असफल पनि भएका छन् र तीमध्ये केही फराकिलो हारहरू थिए। चेन्नई सुपर किंग्सले मुम्बई इन्डियन्सलाई १०३ रनले हरायो भने मुम्बईले गुजरातलाई ९९ रनले पराजित गर्‍यो। 

यी ११ खेलमा जितको औसत अन्तर करिब ४७ रन रहेको छ भने मध्यक पनि ४७ नै छ। यसले लक्ष्य पछ्याउने टोलीहरूको विरुद्धमा आएका केही एकतर्फी नतिजाहरूलाई इङ्गित गर्छ।

यति हुँदाहुँदै पनि टोलीहरूले बारम्बार २०० भन्दा माथिको लक्ष्य पूरा गर्नु आईपीएलको विगतको प्रवृत्तिभन्दा निकै ठुलो परिवर्तन हो। ‘इम्प्याक्ट सब्स्टिच्युट’ नियमलाई नै हेर्दा पनि यो उल्लेख्य छ। 

वास्तवमा विगतका सबै आईपीएल संस्करणहरूलाई जोड्दा पनि टोलीहरूले २२० भन्दा माथिको लक्ष्य सफलतापूर्वक पार गरेका उदाहरण जम्मा पाँचवटा मात्र थिए। तर यस सिजनका ४८ खेलमै यो आठ पटक पूरा भइसकेको छ। सम्भवतः अरू कुनै पनि तथ्याङ्कले आईपीएल २०२६ मा ब्याटिङको मापदण्ड कसरी परिवर्तन भयो भनेर यति प्रभावकारी रूपमा देखाउन सक्दैन।

ईएसपीएन क्रिकइन्फो