काठमाडौँ । विश्वभरका हजारौँ विद्यालय र विश्वविद्यालयहरूले प्रयोग गर्ने प्रसिद्ध शैक्षिक प्लेटफर्म क्यानभास अन्तर्राष्ट्रिय साइबर आक्रमणको निशानामा परेपछि आंशिक रूपमा पुनस्र्थापना गरिएको छ। 

वार्षिक परीक्षाको तयारीमा रहेका विद्यार्थीहरूका लागि यो आक्रमणले ठुलो अन्योल र सास्ती सिर्जना गरेको छ। प्रविधि कम्पनी इन्स्ट्रक्चरद्वारा निर्मित क्यानभास प्रणालीलाई ‘शाइनी हन्टर्स’ नामक ह्याकिङ समूहले भत्काएको दाबी गरेको छ।

ह्याकरहरूले क्यानभासको प्रणालीबाट ३.५ टेराबाइट डाटा चोरी गरेको दाबी गरेका छन्। जसमा विद्यार्थीहरूको नाम, इमेल ठेगाना, विद्यार्थी परिचयपत्र नम्बर र निजी सन्देशहरू समावेश छन्। समूहले आगामी मे १२ सम्म फिरौती रकम नबुझाएमा ती सबै गोप्य विवरणहरू सार्वजनिक गरिदिने धम्की दिएको छ।

इन्स्ट्रक्चर कम्पनीले शनिबार आफ्नो वेबसाइटमार्फत क्यानभास अहिले अधिकांश प्रयोगकर्ताका लागि उपलब्ध रहेको र कुनै नयाँ समस्या नदेखिएको बताएको छ। तर, कम्पनीले ह्याकरहरूलाई फिरौती बुझाएको छ वा छैन भन्ने विषयमा भने केही खुलाएको छैन।

यस साइबर आक्रमणबाट अमेरिका, नेदरल्याण्ड्स, स्वीडेन, अस्ट्रेलिया र बेलायतसहितका देशहरू बढी प्रभावित भएका छन्। क्यानभासका अनुसार विश्वभरका झण्डै ९ हजार संस्थाहरूका ३ करोड मानिसले यो प्रणाली प्रयोग गर्छन्। 

क्यानडाको युनिभर्सिटी अफ अल्बर्टाले क्यानभास आंशिक रूपमा सुचारु भए पनि पूर्ण क्षमतामा चल्न बाँकी रहेको जनाएको छ। त्यस्तै सिड्नी विश्वविद्यालयले प्रणाली पुनस्र्थापना भए पनि सुरक्षा जाँच पूरा नभएसम्म कर्मचारी र विद्यार्थीका लागि पहुँच खुला नगरिएको जानकारी दिएको छ।

अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) ले शैक्षिक प्रणालीमा भएको यो अवरोधबारे आफूहरू जानकार रहेको र यसले देशभरका शिक्षण संस्था तथा विद्यार्थीहरूलाई प्रत्यक्ष असर पारेको बताएको छ। विशेषगरी अमेरिकामा अहिले परीक्षाको सिजन चलिरहेकाले यो ह्याक सबैभन्दा खराब समयमा भएको विश्लेषण गरिएको छ। 

पेन्सिलभेनिया स्टेट, हार्वर्ड, इलिनोइस, कोलम्बिया र जर्जटाउन जस्ता प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयहरू अहिले परीक्षाको समयसीमा बढाउन वा परिवर्तन गर्न बाध्य भएका छन्। बेलायतको क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयले पनि शुक्रबार क्यानभासको पहुँच अस्थायी रूपमा बन्द गरेको थियो।

ह्याकिङ गर्ने समूह शाइनी हन्टर्स सन् २०१९ मा स्थापना भएको एक विश्वव्यापी साइबर अपराध सिन्डिकेट हो। यसअघि यो समूहले गेमिङ क्षेत्रको दिग्गज कम्पनी रकस्टार गेम्समाथि पनि साइबर आक्रमण गरेको थियो। 

ह्याकरहरूले इन्स्ट्रक्चर कम्पनीले डाटा चुहावट रोक्न आफूहरूसँग कुरा गर्ने प्रयास समेत नगरेको र आफूहरूको माग धेरै ठुलो नरहेको दाबी गरेका छन्।