१८ मे, १९७४ मा भारतले आफ्नो पहिलो परमाणु परीक्षण ग-यो । राजस्थानको पोखरन नगरपालिकास्थित मरुभूमीमा पहिलो बिस्फोट गराइएको थियो । यो बम अमेरिकाले जापानको हिरोसीमामा खसालेको आणविक बमजत्तिकै शक्तिशाली थियो ।

यससँगै भारत विश्वको छैटोँ आणविक शक्ति बन्यो । त्यसअघि संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्का पाँच सदस्य अमेरिका, सोभियत युनियन, बेलायत, चीन र फ्रान्स मात्रै आणविक शक्ति थिए ।

चीन र पाकिस्तानसँग युद्ध हुनसक्ने खतरालाई मध्यनजर गर्दै भारतले सन् १९७० को दशक सुरु भएदेखि नै आणविक बम बनाउन थालेको थियो । भारतले बुद्ध पूर्णिमाका अवसरमा यस्तो परीक्षण गरेको थियो र आफ्नो परमाणु कार्यक्रम शान्तिपूर्ण उद्देश्यका लागि रहेको दाबी गर्दै आएको छ । भारतले कुनै पनि देशमाथि पहिलो परमाणु हमला नगर्ने नीति लिदै आएको बताउँछ । जसलाई उसले ‘नो फस्र्ट युज’ नाम दिएको छ । तर, उसले आत्मरक्षाका लागि परमाणु तयार गरिएको दाबी गर्दै आएको छ ।

भारतले दोस्रोपटक ११ मे, सन् १९९८ मा फेरि आणविक परीक्षण ग-यो । अनि, यसको २० दिनलगत्तै पाकिस्तानले पनि आणविक परीक्षण ग-यो । भारतको दोस्रो परमाणु परीक्षणपछि संसारका धेरै देशले उसको ‘नो फस्र्ट युज’ नीतिबारे प्रश्न गरेका थिए ।

विश्वमा अहिले ९ वटा देशसँग आणविक हतियार रहेको मानिन्छ । उत्तर कोरियाले निरन्तर आणविक परीक्षण गर्दै आएको छ भने आफुलाई आणविक शक्ति घोषणा नगरेपनि  इजरायलसँग समेत आणविक क्षमता छ ।

महत्त्वपूर्ण घटनाक्रम

सन् २००९ – श्रीलंका सरकारद्वारा २५ वर्षदेखिको तमिल विद्रोहीहरुसँगको लडाईं समाप्त भएको घोषणा । सेनाले देशको उत्तरी हिस्सा कब्जा ग¥यो र लिट्टे प्रमुख वेलुपिल्लई प्रभाकरनलाई मा¥यो ।

सन् १९९४– गाजा पट्टी क्षेत्रबाट अन्तिम इजरायली सैनिक टुकुडी हटाएलगत्तै यस क्षेत्रमा प्यालेस्टाइनी स्वायत्तशासन पूर्ण रुपमा लागु ।

सन् २००४ – इजरायलको राफा शरणार्थी शिविरमा इजरायली सैनिकद्वारा १९ प्यालेस्टाइनीको हत्या ।