काठमाडौं । प्रोटिनले शरीरको मांसपेशीहरूलाई बलियो बनाउँछ र मर्मत गर्छ । यसबाट दिनभर शरीरले ऊर्जा पाउँछ । प्रोटिनको आवश्यकतमा पूरा गर्न कयौं मांसाहारी र शाकाहारी खानेकुराहरू खान सकिन्छ । शाकाहारी हुनुहुन्छ भने तपाईंको लागि कालो चना प्रोटिनको राम्रो स्रोत बन्न सक्छ । तर यसका लागि तपाईंले चनाको साथमा अन्य उच्च–प्रोटिनयुक्त खानेकुराहरू खान सक्नु हुन्छ ।

कालो चना वनस्पति प्रोटिनले भरिपूर्ण हुन्छ । यसमा फलाम, फाइबर, फोलेट, पोटासियम, क्याल्सियम र म्याग्नेसियम प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । कालो चनाको नियमित सेवनले मांसपेशीहरूलाई बलियो बनाउँछ र मर्मत गर्छ । फलामले रक्तअल्पता कम गर्न पनि मद्दत गर्छ । प्रोटिनको गम्भीर कमी भएकाहरूले चनालाई अन्य प्रोटिनयुक्त खानेकुराहरूसँग मिसाएर खान सक्छन् ।

कालो चना आफैं पनि अत्यधिक पौष्टिक र शक्तिशाली अनाज हो । यसको पोषण मूल्य र शक्ति बढाउन अन्य प्रोटिनयुक्त खानेकुराहरूसँग मिसाउन सकिन्छ । जसलाई अतिरिक्त प्रोटिन चाहिन्छ तिनीहरूले आफ्नो शक्ति बढाउन यी खानेकुराहरूसँग कालो चना मिसाउन सक्छन् ।

  टाइम्स अफ इन्डियामा प्रकाशित एक रिपोर्ट अनुसार, अतिरिक्त प्रोटिनको लागि पनीरलाई कालो चनासँग मिसाएर सकिन्छ । माछा मासु नखाने र उच्च प्रोटिनको आवश्यकता भएकाहरूका लागि यो संयोजन उत्तम हुन सक्छ । पनीरलाई मिचेर वा काटेर भुटेको वा उमालेको कालो चनामा गोलभेडा, प्याज, खुर्सानी, कागतीको रस र नुन हालेर खान सकिन्छ ।

  कालो चना दहीसँग पनि खान सकिन्छ । यो दिउँसो खानु राम्रो हुन्छ । दहीमा प्रोबायोटिक्स हुन्छ, जसले पाचनमा मद्दत गर्छ । कहिलेकाहीँ, दाल, सिमी, वा सम्पूर्ण अन्न पचाउन गाह्रो हुन्छ । एक कचौरा कालो चनाको चाटमा दही हालेर खान पनि हुन्छ । यी दुईलाई एकसाथ खाँदा भरपूर मात्रामा प्रोटिन र क्याल्सियम पाइन्छ ।

  तपाईं उमालेको वा भिजाइएको कालो चनामा अन्य अंकुरित अन्नहरू पनि थप्न सक्नुहुन्छ । यो पनि अत्यधिक पौष्टिक संयोजन हो । तिनीहरूलाई सलाद वा चाटको रूपमा खाँदा प्रशस्त प्रोटिन र फलाम प्राप्त हुन्छ । अंकुरित मुगको दाल कालो चनासँग खानु राम्रो हुन्छ ।  यो एक अत्यधिक पौष्टिक र स्वस्थ संयोजन हो ।

  कालो चनासँग अण्डा पनि खान सकिन्छ । यी दुईलाई एकसाथ खानु अलि अनौठो लाग्न सक्छ । तर यो एक धेरै स्वस्थ र पौष्टिक संयोजन हो । कालो चना जस्तै, अण्डामा पनि प्रोटिन प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ । कालो चनाको सलाद बनाउनुहोस् र त्यसमा उमालेको अण्डालाई काटेर हाल्नुहोस् । तपाईंको शरीरले प्रोटिनको दोब्बर मात्रा पाउनेछ ।

  प्रोटिनको गम्भीर कमी भएकाहरूले स्वस्थ र पौष्टिक ब्रेकफास्टको लागि कालो चनामा क्विनोआ मिसाएर खान सक्छन् । अन्य अन्नहरू भन्दा क्विनोआमा प्रोटिनको मात्रा बढी हुन्छ । यी दुईमा तपाईं प्याज, गोलभेडा, हरियो खुर्सानी, कागती र नुन थपेरसलाद बनाउन पनि सकिन्छ । यो मासु नखानेहरूका लागि वनस्पति प्रोटिनको लागि एक उत्कृष्ट संयोजन हो ।

  कालो चनामा बदाम मिसाएर खाँदा तपाईंले प्रोटिन र स्वस्थ बोसो प्राप्त हुनेछ । दुवैले लामो समयसम्म पेट भर्न पर्याप्त छन् । भुटेको बदामलाई मसालेदार कालो चनासँग मिसाएर खानुहोस् । यो एउटा स्मार्ट र स्वस्थ विकल्प हो ।

यस्ता छन् कालो चना खानुका फाइदाः

  दिनभरि शरीरलाई ऊर्जावान राख्छ ।

  मांसपेशीहरू बनाउँछ र मर्मत गर्छ।

  फाइबरको मात्राको कारणले कब्जियतबाट राहत दिन्छ र स्वस्थ पाचन प्रणाली कायम राख्छ।

  आइरनको कमी छ भने, कालो चना खाँदा यो कमीलाई हटाउन सकिन्छ ।

  कालो चना हड्डी र दाँत बलियो बनाउन मद्दत गर्छ ।

  फाइबरले पेटलाई लामो समयसम्म भरिएको राख्न मद्दत गर्छ, जसले तौल नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ।

  कालो चना खाएपछि रगतमा चिनीको मात्रा छिटो बढ्दैन । यो मधुमेहको लागि उत्कृष्ट छ ।

(अस्वीकरणः सल्लाहसहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ, थप जानकारीका लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)