काठमाडौँ । सन् २०२६ को विश्वकप सुरु भएको मात्र १० दिन भएको छ, तर प्रतियोगिताले यसअघि नै फुटबल इतिहासका थुप्रै अध्यायहरू बदलिसकेको छ।

कोहीभन्दा कोही कम छैनन् भन्ने देखाउँदै लियोनेल मेस्सी, किलियन एमबाप्पे, ह्यारी केन र एर्लिङ हालान्ड सबैले आ–आफ्ना राष्ट्रका लागि पहिलो खेलमै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छन्। ४८ टोली सहभागी भएको पहिलो विश्वकपमा यी सुपरस्टारहरू दोस्रो खेल खेल्ने तयारी गर्दै गर्दा धेरै कीर्तिमानहरू भंग हुने अवस्थामा पुगेका छन्।

अर्जेन्टिनाका मेस्सी र पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डोले आफ्नो विश्वकप विरासतलाई अझ विस्तार गर्दैछन् भने एमबाप्पे फ्रान्सका सर्वकालीन सर्वाधिक गोलकर्ता बन्ने अवस्थासम्म आएका छन्।

यसपालि भंग भइसकेका वा भंग हुन लागेका प्रमुख कीर्तिमानहरू यस्ता छन्:

• मेस्सीले नयाँ विश्वकप गोल कीर्तिमान बनाउने ?

लियोनेल मेस्सीले २०२२ विश्वकपमा उत्कृष्ट खेलाडीको गोल्डेन बल जितेका थिए। सन् २०१४ यता जर्मनीका स्ट्राइकर मिरोस्लाभ क्लोजे १६ विश्वकप गोलसहित एक्लै शीर्ष स्थानमा थिए। तर, अर्जेन्टिनाले अल्जेरियामाथि ३–० को जित निकाल्दा मेस्सीले गरेको शानदार ह्याट्रिकले आठ पटकका बालोन ड’ओर विजेतालाई सर्वकालीन सूचीको शीर्ष स्थानमा क्लोजेसँग बराबरी गराएको छ। र, अब उनी एक्लै अगाडि बढ्ने अवस्थामा छन्।

मेस्सीले १६ गोल पुर्‍याउन २७ खेल खेले, जुन क्लोजेको भन्दा तीन खेल बढी हो, तर २०२२ का विश्वकप विजेताका लागि त्यसले खास अर्थ राख्दैन। उनको पछाडि १४ गोलसहित फ्रान्सका कप्तान किलियन एमबाप्पे छन्, जो अहिले फ्रान्सका सर्वकालीन सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका छन्। उनी पनि यो कीर्तिमानतर्फ लक्षित देखिन्छन्।

केन चार गोलले पछाडि छन्, तर यो प्रतियोगितामा त्यो दूरी धेरै ठूलो हुन सक्छ। समूह 'जे' मा मेस्सी र अर्जेन्टिनाको अर्को प्रतिद्वन्द्वी अस्ट्रिया हो। के अब नयाँ कीर्तिमान बन्नेछ?

• केन इंग्ल्यान्डका लागि लिनेकरको कीर्तिमान तोड्ने तयारीमा

ह्यारी केनले इंग्ल्यान्डका लागि ११५ खेलमा ८१ गोल गरेका छन्। मेस्सी, हालान्ड र एमबाप्पेले गोल गरेको देखिसकेपछि केनले बुधबार क्रोएसियामाथि इंग्ल्यान्डको ४–२ को जितमा आफू के गर्न सक्छन् भन्ने फेरि प्रमाणित गरे।

थ्री लायन्सका कप्तानले डलासमा दुई गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई समूह 'एल' को शीर्ष स्थानमा पुर्‍याए र विश्वकप फाइनल चरणमा इंग्ल्यान्डका लागि सर्वाधिक १० गोल गर्ने ग्यारी लिनेकरसँग बराबरी गरे। तर, मंगलबार राति घानाविरुद्धको खेलपछि उनी लामो समयसम्म लिनेकरसँग बराबरीमा नरहन सक्छन्।

बुधबारको खेलले केनलाई सन् १९९८, २००२ र २००६ मा गोल गरेका सर डेभिड बेकहमपछि तीन फरक विश्वकपमा गोल गर्ने दोस्रो इंग्लिस खेलाडी पनि बनायो। क्रोएसियाविरुद्धको खेल केनको इंग्ल्यान्डका लागि ११५औँ खेल थियो, जसले उनलाई देशका सर्वाधिक खेल खेल्ने खेलाडीहरूको सूचीमा बेकहमसँग बराबरीमा पुर्‍यायो।

• पहिलो पटक एकभन्दा बढी गोल्डेन बुट जित्ने खेलाडी ?

किलियन एमबाप्पेले २०१८ मा फ्रान्सलाई विश्वकप जिताएका थिए। एमबाप्पे पहिलो पटक एकभन्दा बढी विश्वकप गोल्डेन बुट जित्ने खेलाडी बन्नेछन् कि इंग्ल्यान्डका कप्तान केनले त्यो उपलब्धि हासिल गर्नेछन्?

एमबाप्पेले कतारमा २०२२ विश्वकपमा आठ गोल गर्दै गोल्डेन बुट जितेका थिए, तर यसपटक उनलाई उपाधि जोगाउन कडा प्रतिस्पर्धा छ। केनले २०१८ मा छ गोल गर्दै यो पुरस्कार जितेका थिए।

मेस्सी, जर्मनीका डेनिज उन्दाभ र क्यानडाका जोनाथन डेभिड हाल तीन–तीन गोलसहित अगाडि छन्, तर केन, हालान्ड र एमबाप्पे उनीहरूभन्दा केवल एक गोलले पछाडि छन्। यो इतिहासकै स्मरणीय प्रतिस्पर्धा बन्न सक्छ।

• सबैभन्दा धेरै विश्वकप संस्करणमा गोल गर्ने कीर्तिमान

क्रिस्टियानो रोनाल्डोले पोर्चुगलका लागि २२९ खेलमा १४३ गोल गरेका छन्। रोनाल्डोको नाम कुनै न कुनै कीर्तिमानसँग जोडिनु स्वाभाविक हो।

कङ्गो लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसँगको १–१ को बराबरीमा उनको प्रदर्शन सामान्य भए पनि नयाँ कीर्तिमान सधैँ नजिकै हुन्छ। २०२२ मा रोनाल्डोले २००६, २०१०, २०१४, २०१८ र २०२२ गरी पाँच फरक विश्वकप संस्करणमा गोल गर्ने कीर्तिमान बनाएका थिए, तर मेस्सीले त्यसको बराबरी गरिसकेका छन्।

तर २०२६ संस्करणमा रोनाल्डोले एक गोल गरे भने पाँच पटकका बालोन ड’ओर विजेताले छ फरक विश्वकपमा गोल गर्ने नयाँ कीर्तिमान बनाउनेछन्।

• रोनाल्डो बने विश्वकपका सबैभन्दा उमेरदार आउटफिल्ड खेलाडी

क्रिस्टियानो रोनाल्डोले विश्वकपमा आठ गोल गरेका छन्। तर, उद्घाटन खेलमै रोनाल्डोले एउटा कीर्तिमान भंग गरिसकेका छन्। ह्युस्टनमा मैदान उत्रँदा उनले मेस्सीसँगै छ विश्वकप खेल्ने दोस्रो खेलाडी बन्ने उपलब्धि हासिल गरे।

त्यससँगै उनी ४१ वर्ष १३२ दिनको उमेरमा विश्वकपमा सुरुआती टोलीबाट खेल्ने सबैभन्दा उमेरदार आउटफिल्ड खेलाडी बने। यसअघि यो कीर्तिमान क्यानडाका अतिबा हचिन्सन (Atiba Hutchinson) को नाममा थियो, जसले २०२२ विश्वकपमा ३९ वर्ष २९६ दिनको उमेरमा क्रोएसियाविरुद्ध खेलेका थिए।

• हालान्ड नर्वेका सर्वाधिक विश्वकप गोलकर्ता बन्ने ?

एर्लिङ हालान्डले इराकमाथि नर्वेको ४–१ को जितमा विश्वकप डेब्यु गरेका थिए। जहाँ कीर्तिमान भंग हुन्छन्, त्यहाँ हालान्ड प्रायः नजिकै हुन्छन्। नर्वेका स्ट्राइकरले इराकविरुद्धको ४–१ को जितमा केवल २० पटक बल छोएर दुई गोल गरे र विश्वकपमा आफ्नो राष्ट्रका लागि एकै खेलमा दुई गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।

हालान्डलाई नर्वेका सर्वकालीन विश्वकप गोलकर्तासँग बराबरी गर्न केवल एक खेल पर्याप्त भयो। उनले केजेटिल रेकडालको कीर्तिमान बराबरी गरेका छन्। मंगलबार सेनेगलविरुद्ध खेल्दा उनी रेकडाललाई उछिन्न सक्छन्।

• भोजिन्हा विश्वकप इतिहासका सबैभन्दा उमेरदार खेलाडीमध्ये एक

स्पेनसँगको अप्रत्याशित बराबरीपछि भोजिन्हा भावुक बनेका थिए। केप भर्डेका गोलरक्षक भोजिन्हा ०–० को बराबरीमा खेले पनि प्रतियोगिताका चर्चित पात्रमध्ये एक बने।

उनले सात उत्कृष्ट बचाउ गर्दै युरोपियन च्याम्पियन स्पेनलाई केप भर्डेको विश्वकप डेब्युमा गोल गर्न दिएनन् र केही कीर्तिमान पनि बनाए। ४० वर्ष १२ दिनको उमेरमा उनी आफ्नो राष्ट्रको पहिलो विश्वकप खेलमा मैदान उत्रने सबैभन्दा उमेरदार खेलाडी बने। यसअघि यो कीर्तिमान कुरासाओका इलोइ रुमको नाममा थियो।

भोजिन्हाले विश्वकप फाइनल चरणको डेब्यु खेलमा क्लिन सिट राख्ने सबैभन्दा उमेरदार गोलरक्षकको कीर्तिमान पनि बनाए।

• डेसच्याम्प सबैभन्दा धेरै जित निकाल्ने प्रशिक्षक बन्ने दौडमा

दिदिए डेसच्याम्पले फ्रान्सका लागि खेलाडी र प्रशिक्षक दुवै रूपमा विश्वकप जितेका छन्। फ्रान्सका प्रशिक्षक डेसच्याम्प विश्वकपमा प्रशिक्षकका रूपमा सर्वाधिक जितको कीर्तिमान बराबरी गर्न केवल एक जित टाढा छन्।

तत्कालीन पश्चिम जर्मनीका प्रशिक्षक हेल्मुट स्कोन १६ जितसहित शीर्ष स्थानमा छन् र इराकमाथि फ्रान्सले जित निकालेमा डेसच्याम्पले उनको बराबरी गर्नेछन्। यदि सबै कुरा योजनाअनुसार भयो भने नर्वेविरुद्धको अन्तिम समूह खेलमा उनले १७औँ जित निकाल्दै नयाँ कीर्तिमान बनाउनेछन्।

• विश्वकपमा सबैभन्दा धेरै रातो कार्ड

२०२२ विश्वकपमा केवल एक मात्र डाइरेक्ट रातो कार्ड देखाइएको थियो। विश्वकपमा सबैभन्दा धेरै २८ रातो कार्ड देखाइएको कीर्तिमान २००६ को प्रतियोगितामा बनेको थियो। २०२६ को प्रतियोगितामा हालसम्म ६ वटा रातो कार्ड देखाइसकिएको छ।

दक्षिण अफ्रिकामाथि मेक्सिकोको उद्घाटन खेलको जितमा तीन रातो कार्ड देखाइयो। त्यसपछि बोस्निया–हर्जेगोभिनाका तारिक मुहारेमोभिक तथा कतारका असिम ओमर मादिबो र होमम अहमदले पनि रातो कार्ड पाए।

यो संख्या पछिल्ला दुई विश्वकपभन्दा धेरै हो। कतार र रुसमा सम्पन्न विश्वकपमा जम्मा चार–चार रातो कार्ड देखाइएको थियो। यो कीर्तिमान तोड्न अझै धेरै दूरी बाँकी छ, तर प्रतियोगितामा अझै रेकर्ड पछ्याउन पर्याप्त खेलहरू बाँकी छन्।

बीबीसी