न्युयोर्क । समूह चरणका अन्तिम खेलहरू सुरु भएसँगै जुलाई १९ मा हुने विश्वकप फाइनलसम्मको यात्रा तय हुन थालेको छ।

४८ मध्ये ३२ टोली नकआउट चरणमा प्रवेश गर्नेछन्। नयाँ ‘टाइ-ब्रेकर’ नियम र तेस्रो स्थानमा रहने टोलीहरूको अंकतालिका समेत हेर्नुपर्ने भएकाले नकआउट पुग्ने समीकरण बुझ्न त्यति सहज छैन। 

अझै धेरै कुराको टुंगो लाग्न बाँकी रहेकाले कुन टोलीलाई अघिल्लो चरण पुग्न कस्तो नतिजा आवश्यक पर्छ भनेर तल उल्लेख गरिएको छ।

• नकआउट चरणमा कसरी पुगिन्छ?

विश्वकपमा सहभागी कीर्तिमानी ४८ टोलीमध्ये १६ टोली समूह चरणबाटै बाहिरिनेछन् र बाँकी ३२ टोलीले उपाधिका लागि भिड्नेछन्। १२ वटा समूहका शीर्ष दुई टोली अन्तिम ३२ मा प्रवेश गर्नेछन्। नकआउट चरणका बाँकी ८ स्थान उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने तेस्रो स्थानका टोलीहरूले ओगट्नेछन्।

यदि दुई वा सोभन्दा बढी देशको अंक बराबर भएमा, स्थान निर्धारण गर्न पहिलो ‘टाइ-ब्रेकर’को रूपमा ‘हेड-टु-हेड’ नतिजा हेरिन्छ। त्यसपछि पनि टोलीहरू बराबरीमै रहेमा क्रमशः गोल अन्तर, प्रहार गरेको गोल संख्या, रातो र पहेँलो कार्डका आधारमा फिफाले दिने ‘टिम कन्डक्ट स्कोर’ (अनुशासनको अंक) र अन्त्यमा जुन महिनामा सार्वजनिक भएको फिफा वरीयतालाई आधार मानिन्छ।

यी मापदण्डहरू चार टोली सम्मिलित १२ वटै समूह र तेस्रो स्थानमा रहने १२ टोलीको वरीयता निर्धारण गर्न लागू हुन्छन्।

• समूह ए

सह-आयोजक मेक्सिको शतप्रतिशत जितसहित समूह ‘ए’ को विजेता बन्दै नकआउट चरणमा पुग्ने पहिलो राष्ट्र बनेको छ। मेक्सिको ले जुन ३० मा हुने अन्तिम ३२ को खेलमा समूह सी, ई, एफ, एच वा आई मध्ये कुनै एक समूहको तेस्रो स्थानको टोलीको आतिथ्यता गर्नेछ।

दक्षिण अफ्रिकाले आफ्नो अन्तिम खेलमा दक्षिण कोरियालाई १-० ले हराउँदै दोस्रो स्थान सुरक्षित गर्‍यो र पहिलो पटक नकआउट चरणमा पुग्न सफल भयो। उनीहरूले अन्तिम ३२ मा क्यानडासँग खेल्नेछन्।

उक्त नतिजासँगै दक्षिण कोरिया ३ अंकसहित समूहको तेस्रो स्थानमा खुम्चिएको छ र अघिल्लो चरण पुग्न नतिजाको पर्खाइमा बस्नुपर्नेछ। मेक्सिकोसँग पराजित चेक रिपब्लिक तीन खेलबाट १ अंक मात्र जोडेर पुछारमा रह्यो।

• समूह बी

क्यानडामाथि २-१ को जित निकाल्दै स्विट्जरल्यान्ड ७ अंकसहित समूह विजेता बनेको छ। स्विस टोलीले जुलाई २ मा भ्यानकुभरमा कुनै एक समूहको तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्ने तय गरेको छ।

४ अंक जोडेको क्यानडा गोल अन्तरका आधारमा उपविजेता बन्यो र सोमबार लस एन्जलसमा दक्षिण अफ्रिकाको सामना गर्नेछ। कतारलाई ३-१ ले हराएको बोस्निया-हर्जगोभिना ४ अंकसहित तेस्रो स्थानमा छ। उत्कृष्ट तेस्रो टोलीको रूपमा छनोट हुन यो नतिजा लगभग पर्याप्त हुनेछ।

• समूह सी

पाँच पटकको विजेता ब्राजिलले स्कटल्यान्डलाई ३-० ले हराउँदै गोल अन्तरका आधारमा ७ अंकसहित समूहको शीर्ष स्थान ओगटेको छ। उनीहरूले सोमबार ह्युस्टनमा समूह ‘एफ’को उपविजेतासँग खेल्नेछन्।

हाइटीलाई ४-२ ले हराएको मोरक्को ७ अंकसहित दोस्रो स्थानमा रहँदै अघिल्लो चरण प्रवेश गरेको छ। यी उत्तर अफ्रिकी टोलीको अर्को खेल सोमबार मोन्टेरीमा समूह ‘एफ’को विजेतासँग हुनेछ।

स्कटल्यान्ड ३ अंक र माइनस ३ गोल अन्तरसहित तेस्रो स्थानमा रह्यो। ओप्टाको तथ्यांकअनुसार उनीहरूको छनोट हुने सम्भावना ४२ प्रतिशत छ। स्टिभ क्लार्कको टोली अब अर्को खेल खेल्न पाउने वा घर फर्किने भन्ने चिन्ताजनक पर्खाइमा छ। यो निकै कडा प्रतिस्पर्धा हुन सक्छ। कुनै अंक नजोडेको हाइटी यसअघि नै बाहिरिइसकेको छ।

• समूह डी

समूह विजेता बन्दै अमेरिका नकआउट चरणमा प्रवेश गरिसकेको छ। उसले अर्को चरणमा समूह बी, ई, एफ, आई वा जे मध्ये एक समूहको तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

अस्ट्रेलिया र पाराग्वे ३-३ अंकसहित बराबरीमा छन् र उनीहरू शुक्रबार भिड्दैछन्। गोल अन्तरमा अगाडि रहेको अस्ट्रेलियालाई दोस्रो स्थानमा रहेर अघिल्लो चरण पुग्न बराबरी मात्र गरे पुग्छ। तर, समूह ‘जी’को उपविजेतासँग खेल्ने गरी दोस्रो स्थानमा उक्लिन पाराग्वेले अस्ट्रेलियालाई हराउनै पर्छ।

तेस्रो स्थानमा रहेर ४ अंकसहित अघिल्लो चरण पुग्न पाराग्वेलाई बराबरी पर्याप्त हुन सक्छ। खेल सकिँदा उनीहरूलाई आफ्नो अवस्थाको राम्रो अन्दाज हुनेछ। यदि यीमध्ये कुनै टोली हारेमा, ३ अंक अघिल्लो चरणका लागि पर्याप्त हुन्छ वा हुँदैन भनेर चिन्ताजनक पर्खाइमा बस्नुपर्नेछ। सन् २००२ को सेमिफाइनलिस्ट टर्की अस्ट्रेलिया र पाराग्वेद्ववैसँग पराजित हुँदै बाहिरिएको छ।

• समूह ई

जर्मनी समूह विजेता बनिसकेको छ र उसले समूह ए, बी, सी, डी वा एफ मध्ये एक समूहको तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

बिहीबार हुने खेलमा कुरासाओसँग बराबरी गरेमा आइभरी कोस्टले दोस्रो स्थान पक्का गर्नेछ। त्यसो भएमा उनीहरूले अन्तिम ३२ मा समूह ‘एल’को उपविजेतासँग खेल्नेछन्। दोस्रो स्थानमा पर्न इक्वेडरले जर्मनीलाई हराउनुपर्छ र आइभरी कोस्टले हार्नुपर्छ। यद्यपि, जित निकालेर ४ अंकसहित तेस्रो स्थानमा रहे पनि अघिल्लो चरण पुग्न पर्याप्त हुन सक्छ।

आफूले जितेको खण्डमा र इक्वेडरले बराबरी वा हार बेहोरेमा कुरासाओ दोस्रो हुनेछ। यदि इक्वेडर (माइनस १ गोल अन्तर) र कुरासाओ (माइनस ६ गोल अन्तर) दुवैले जितेमा, आइभरी कोस्ट पुछारमा रहनेछ। यस्तो अवस्थामा गोल अन्तरका कारण इक्वेडर दोस्रो र कुरासाओ उत्कृष्ट तेस्रो टोलीका रूपमा छनोट हुने सम्भावना प्रवल रहन्छ।

• समूह एफ

नेदरल्यान्ड्स शुक्रबार बाहिरिइसकेको ट्युनिसियाविरुद्ध खेल्नुअघि नै शीर्ष दुईमा पर्ने पक्का भइसकेको छ।

स्वतः अघिल्लो चरण पुग्न जापानलाई स्विडेनविरुद्ध एक अंक आवश्यक छ। यद्यपि, पराजित भए पनि तेस्रो स्थानमा रहने उनीहरूका लागि ४ अंक नै पर्याप्त हुन सक्छ।

यदि नेदरल्यान्ड्स र जापान दुवैले जितेमा शीर्ष स्थानको टुंगो गोल अन्तरबाट लाग्नेछ। हाल दुवैको गोल अन्तर प्लस ४ छ, तर डच टोलीले एक गोल बढी गरेको छ। दुवै हारेमा पनि दोस्रो र तेस्रो स्थान गोल अन्तरकै आधारमा तय हुनेछ।

यदि गोल अन्तर पूर्ण रूपमा बराबर भएमा अनुशासनात्मक रेकर्ड (जापान ०, नेदरल्यान्ड्स माइनस ३) हेरिनेछ। त्यसमा पनि बराबरी भए फिफा वरीयताका आधारमा नेदरल्यान्ड्स अगाडि हुनेछ। समूह विजेताले सोमबार मोन्टेरीमा मोरक्कोसँग र उपविजेताले ह्युस्टनमा ब्राजिलसँग खेल्नेछन्।

स्विडेनले जिते मात्र शीर्ष दुईमा स्थान बनाउन सक्छ। नेदरल्यान्ड्स पराजित भएको अवस्थामा भने स्विडेन समूह विजेता नै बन्न सक्छ। बराबरी खेलेमा उनीहरू उत्कृष्ट ८ तेस्रो टोलीभित्र पर्ने बलियो सम्भावना रहन्छ। तर हार बेहोरेमा भने आफ्नो ३ अंक अघिल्लो चरणका लागि पर्याप्त हुन्छ वा हुँदैन भनेर कुर्नुपर्नेछ। स्विडेन र जापानसँग पराजित ट्युनिसिया अगाडि बढ्न सक्दैन।

• समूह जी

समूहको शीर्ष स्थानमा रहेको इजिप्टले शनिबार इरानविरुद्धको खेलमा हार टारे मात्र पनि अघिल्लो चरणको यात्रा तय गर्नेछ।

उनीहरू पराजित भए र बेल्जियमले न्युजिल्यान्डलाई हराउन नसके पनि इजिप्ट स्वतः अघिल्लो चरण पुग्नेछ। सबैभन्दा खराब अवस्थामा उनीहरू ४ अंकसहित तेस्रो हुनेछन्, जुन अघिल्लो चरण पुग्न पर्याप्त हुनेछ। समूह विजेताले तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

इजिप्टलाई हराएमा इरान अघिल्लो चरणमा पुग्नेछ। इरानले बराबरी खेलेको अवस्थामा बेल्जियमले पनि बराबरी खेले मात्र इरान शीर्ष दुईमा पर्नेछ। उपविजेताले समूह ‘डी’को दोस्रो स्थानको टोलीसँग भिड्नेछ।

न्युजिल्यान्डलाई हराएमा बेल्जियम शीर्ष दुईमा पर्दै अघिल्लो चरण पुग्नेछ। इजिप्टले इरानलाई हराएको अवस्थामा बराबरीले पनि बेल्जियमको यात्रा पक्का गर्नेछ।

यदि बेल्जियम र इरान दुवैले जितेमा उनीहरू शीर्ष स्थानका लागि र दुवैले बराबरी खेलेमा दोस्रो स्थानका लागि बराबरीको अवस्थामा हुनेछन्। यी दुई टोलीले एकआपसमा बराबरी खेलेका कारण स्थान निर्धारण गोल अन्तरबाट हुनेछ, जुन अहिले शून्यमा छ। यदि गोल अन्तर पनि बराबर भएमा, राम्रो अनुशासनात्मक रेकर्ड (बेल्जियम माइनस ७, इरान माइनस २) र त्यसपछि फिफा वरीयता हेरिनेछ, जसमा बेल्जियम अगाडि छ। दुवै टोली हारेमा भने बाहिरिनेछन्।

शीर्ष दुईमा पर्न न्युजिल्यान्डले बेल्जियमलाई हराउनै पर्छ र इरानले इजिप्टविरुद्ध जित निकाल्नु हुँदैन। यद्यपि, उनीहरू समूह विजेता भने बन्न सक्दैनन्। यदि न्युजिल्यान्ड र इरान दुवैले जितेमा, न्युजिल्यान्ड ४ अंकसहित तेस्रो हुनेछ, जुन सम्भवतः पर्याप्त हुनेछ।

• समूह एच

शनिबार हुने खेलमा उरुग्वेविरुद्ध हार जोगाएमा स्पेन शीर्ष दुईमा पर्नेछ।

हारेकै खण्डमा पनि केप भर्डेले उरुग्वेलाई नहराएसम्म स्पेन शीर्ष दुईमै रहनेछ। यदि केप भर्डेले जितेमा स्पेन ४ अंकसहित तेस्रो हुनेछ, जुन अघिल्लो चरण पुग्न पर्याप्त हुने सम्भावना छ। केप भर्डेले जितेर ४ गोलको अन्तरलाई नउल्टाएसम्म बराबरी खेलेको खण्डमा स्पेन समूह विजेता बन्नेछ। समूह विजेताले समूह ‘जे’को उपविजेतासँग खेल्नेछ।

स्पेनलाई हराएमा उरुग्वे अघिल्लो चरण प्रवेश गर्नेछ। उरुग्वेले बराबरी खेलेको अवस्थामा केप भर्डेले पनि बराबरी खेले मात्र उरुग्वे शीर्ष दुईमा पर्नेछ।

साउदी अरेबियालाई हराएमा केप भर्डे शीर्ष दुईमा पर्नेछ। स्पेनले उरुग्वेलाई हराएको खण्डमा केप भर्डेलाई अघिल्लो चरण पुग्न बराबरी नै पर्याप्त हुनेछ।

यदि उरुग्वे र केप भर्डे दुवैले जितेमा शीर्ष स्थानका लागि र दुवैले बराबरी खेलेमा दोस्रो स्थानका लागि अंक बराबर हुनेछ। एकआपसमा बराबरी खेलेका कारण उनीहरूको स्थान गोल अन्तर (हाल शून्य) बाट तय हुनेछ। गोल अन्तर पनि बराबर भएमा, राम्रो अनुशासनात्मक रेकर्ड (केप भर्डे माइनस ३, उरुग्वे माइनस २) र त्यसपछि फिफा वरीयताका आधारमा निर्णय हुनेछ, जसमा उरुग्वे अगाडि छ। दोस्रो हुने टोलीले अर्जेन्टिनाको सामना गर्नेछ। हारेको अवस्थामा यी दुवै टोली छनोट हुने छैनन्।

दोस्रो स्थानमा रहन साउदी अरेबियाले केप भर्डेलाई हराउनै पर्छ, साथै स्पेनले उरुग्वेसँग हार्नु हुँदैन। जे भए पनि तेस्रो स्थानमा रहेर ४ अंक जोड्नु अघिल्लो चरण पुग्न पर्याप्त हुन सक्छ।

• समूह आई

छनोट भइसकेका फ्रान्स र नर्वे शुक्रबार शीर्ष स्थानका लागि भिड्दैछन्। फ्रान्सको गोल अन्तर राम्रो रहेकाले पहिलो हुन नर्वेले जित्नै पर्ने दबाब छ। समूह विजेताले तेस्रो स्थानको टोलीसँग र उपविजेताले समूह ‘ई’को दोस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

कुनै अंक नजोडेका सेनेगल (माइनस ३) र इराक (माइनस ६) बिचको खेलमा विजेता बन्ने टोलीले उत्कृष्ट तेस्रो स्थानका लागि ३ अंक पर्याप्त हुने आशा गर्नुपर्नेछ। दुवैको गोल अन्तर निकै कमजोर रहेकाले हालको अवस्था हेर्दा अघिल्लो चरण पुग्न उनीहरूलाई निकै कठिन देखिन्छ।

• समूह जे

अर्जेन्टिना समूह विजेता बनिसकेको छ र उसले समूह ‘एच’को उपविजेतासँग खेल्नेछ।

समान ३ अंक भएका अस्ट्रिया र अल्जेरिया आइतबार भिड्दैछन्। गोल अन्तरमा अगाडि रहेकाले दोस्रो स्थानमा रहेर अघिल्लो चरण पुग्न अस्ट्रियालाई बराबरी मात्र गरे पुग्छ। तर, स्वतः छनोट हुन अल्जेरियाले जित्नै पर्ने हुन्छ।

तेस्रो स्थानमा रहेर ४ अंकसहित अघिल्लो चरण पुग्न अल्जेरियालाई बराबरी पर्याप्त हुन सक्छ। यो समूहको खेल अन्तिममा हुने भएकाले उनीहरूलाई आफ्नो अवस्था पहिल्यै थाहा हुनेछ। उपविजेताले समूह ‘एच’को विजेतासँग खेल्नेछ। जोर्डन बाहिरिइसकेको छ।

• समूह के

शीर्ष दुईमा स्थान पक्का गरिसकेको कोलम्बियाले आइतबार पोर्चुगलविरुद्ध हार टारे मात्र पनि समूह विजेता बन्नेछ। समूह विजेताले तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

पहिलो हुन पोर्चुगलले जित्नै पर्छ भने बराबरीले दोस्रो स्थान पक्का गर्नेछ। पोर्चुगल पराजित भएर डीआर कंगोले जितेको अवस्थामा पनि रोबर्टो मार्टिनेजको टोली पोर्चुगल गोल अन्तरमा ६ गोलले अगाडि रहेकाले दोस्रो हुने सम्भावना बलियो छ।

दोस्रो हुने डिआर कंगोको एक मात्र सम्भावना भनेको उज्वेकिस्तानलाई हराएर गोल अन्तरलाई उल्टाउनु हो। यद्यपि, जित निकाल्दा उनीहरूको ४ अंक पुग्नेछ, जुन तेस्रो स्थानमा रहेर छनोट हुन पर्याप्त हुनेछ। उज्वेकिस्तानले जित्नै पर्ने बाध्यता छ तर ऊ तेस्रो मात्र हुन सक्छ। माइनस ७ गोल अन्तर रहेकाले ३ अंकसहित अर्को चरणमा पुग्ने उज्वेकिस्तानको सम्भावना निकै न्यून छ।

• समूह एल

गोल अन्तरका आधारमा घानालाई पछि पार्दै इंग्ल्यान्ड शीर्ष स्थानमा छ र शनिबार आफ्नो अन्तिम खेलमा पानामाको सामना गर्दैछ।

थोमस टुकलको टोलीले शीर्ष स्थान कायम राख्दै तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्न क्रोएसियाविरुद्ध घानाको जस्तै वा सोभन्दा राम्रो नतिजा निकाल्नुपर्नेछ। दुवै खेल बराबरी भएमा इंग्ल्यान्ड समूह विजेता बन्नेछ।

दुवैले जितेमा शीर्ष स्थानको छिनोफानो गोल अन्तरबाट हुनेछ। हाल इंग्ल्यान्डको प्लस २ र घानाको प्लस १ गोल अन्तर छ, तर थ्री लायन्सले तीन गोल बढी गरेको छ। यदि गोल अन्तर पूर्ण रूपमा बराबर भएमा अनुशासनात्मक रेकर्ड (इंग्ल्यान्ड माइनस १, घाना माइनस २) हेरिनेछ। त्यसमा पनि बराबरी भए फिफा वरीयताका आधारमा इंग्ल्यान्ड अगाडि हुनेछ।

घानाले क्रोएसियाविरुद्ध जित वा बराबरी निकालेमा शीर्ष दुईमा स्थान पक्का गर्नेछ। इंग्ल्यान्डको भन्दा राम्रो नतिजा ल्याएमा वा गोल अन्तरले उछिन्न फराकिलो जित निकालेमा घाना समूह विजेता बन्नेछ। घानाले हारेमा तेस्रो हुनेछ, तर ४ अंक छनोटका लागि पर्याप्त हुनेछ।

स्वतः छनोट हुन क्रोएसियाले घानालाई हराउनै पर्छ। क्रोएसियाको जित र इंग्ल्यान्डले अंक बाँडेको अवस्थामा क्रोएसिया समूह विजेता बन्नेछ। बराबरी खेलेमा तेस्रो स्थानमा रहेर अघिल्लो चरण पुग्ने सम्भावना प्रवल रहन्छ, तर फराकिलो हारले उनीहरूको सम्भावनालाई धक्का दिन सक्छ। खाता खोल्न नसकेको पानामा यसअघि नै बाहिरिइसकेको छ।

• तेस्रो स्थानको छनोट प्रक्रिया कसरी हुन्छ?

तेस्रो स्थानमा रहने उत्कृष्ट ८ टोली अन्तिम ३२ मा प्रवेश गर्नेछन्। यसको ‘टाइ-ब्रेकर’ समूहको अंकबाट सुरु हुन्छ। त्यसपछि क्रमशः गोल अन्तर, प्रहार गरेको गोल संख्या, अनुशासनात्मक रेकर्ड र अन्त्यमा फिफा वरीयता हेरिन्छ।

छनोट हुने ८ टोली कुन-कुन समूहबाट आउँछन् भन्ने कुराले अन्तिम ३२ को खेल तालिका निर्धारण गर्छ। उदाहरणका लागि, यदि समूह बी, एफ, जी, एच, आई, जे, के र एल बाट तेस्रो स्थानका टोलीहरू छनोट भएमा, अमेरिका (समूह ‘डी’ विजेता) ले बोस्निया-हर्जगोभिना (समूह ‘बी’को तेस्रो) सँग खेल्नेछ।

सुरुवातमा ४९५ सम्भावित नतिजाहरू थिए, जुन समूह चरण सकिँदै गर्दा विस्तारै घट्दै जानेछन्।

• सबै ‘टाइ-ब्रेकर’ नियमहरू के-के हुन्?

टोलीहरूको अंक बराबर भएको अवस्थामा उनीहरूलाई छुट्याउन निम्न क्रमको प्रयोग गरिन्छ:

१. सम्बन्धित टोलीहरूबिचको ‘हेड-टु-हेड’ अंक । यदि तीन टोली समावेश छन् भने, चौथो टोलीविरुद्धको नतिजा हटाएर ‘मिनी-लिग’ बनाइन्छ।

२. ‘हेड-टु-हेड’ गोल अन्तर।

३. ‘हेड-टु-हेड’ प्रहार गरेको गोल संख्या।

४. समूहको कुल गोल अन्तर।

५. समूहमा प्रहार गरेको कुल गोल संख्या।

६. फेयर प्ले (पहेँलो कार्ड माइनस १, दुई पहेँलो कार्डपछि रातो कार्ड माइनस ३, सीधै रातो कार्ड माइनस ४, पहेँलो कार्डपछि सीधै रातो कार्ड माइनस ५)।

७. फिफा वरीयता।

८. क्रमशः पुरानो फिफा वरीयतामा उत्कृष्ट स्थान।

हालको अवस्थामा सम्भावित समीकरण