पाल्पा– बराङ्दी गाविस–९ धापखोलाका ७४ वर्षीय रुक्मागत बस्याल बिहान साँझ गाई दुहुन्छन् । उनले चार वर्ष अघिदेखि गाईपालन गर्न थालेका हुन् । भैँसीले भन्दा जर्सी गाईले बढी दूध दिन थालेपछि उनी गाईपालनमा लागेका हुन् ।

अहिले बस्यालले दूध बेचेर मासिक रु दस हजार बढी आम्दानी गर्न थालेका छन् । गाईको दूध बेचेर मनग्य आम्दानी हात लागेपछि अहिले गाईको स्याहारसुसार नै दैनिकी बनेको छ । दूध बेचेको आम्दानीले परिवारको लालनपालन र पाँच सन्तानको शिक्षादीक्षाका लागि खर्च जुटेको बस्याल बताउँछन् ।

“आम्दानीको स्रोत भनेकै गाईपालन हो,” उनले भने । दुईवटा गाईले दैनिक पाँचदेखि छ लिटर दूध दिने गरेका छन् । खडेरीका कारण घाँस पानीको समस्या भएको छ । खडेरीले आम्दानी घटाएको बस्यालको गुनासो छ ।

बस्यालको छोरा भारतमा मजदुरी गरी मासिक रु १५ हजारदेखि रु २० हजार आम्दानी गर्छन् । तर बस्याल परिवारले उनलाई पनि पशुपालन व्यवसायमै आवद्ध गराउने सोच बनाएको छ । वृद्ध बस्याल सीपका धनी छन् । उनले आफैँले नाम्लो, दाम्लो, डोको, कुचो बनाउँछन् । पछिल्लो समय जर्सी गाई पालेका किसानले भैँसी भन्दा गाईपालनमा बढी जोड दिएका छन् । जर्सी गाई पालेर दूध बेच्नेको आम्दानी देखेपछि किसान भैँसीभन्दा गाई पालनतर्फ आर्कषित हुन थालेका हुन् । रासस