काठमाडौँ । फ्रान्सेली फुटबलमा एउटा स्वर्णिम युगको अन्त्य भएको छ । सन् २०२६ फिफा विश्वकपको सेमिफाइनलमा स्पेनसँग २–० ले पराजित भएपछि डिडिएर डेसाम्प्स फ्रान्सको मुख्य प्रशिक्षक पदबाट बिदा हुने प्रक्रिया औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ ।

शनिवार हुने तेस्रो स्थानको खेलपछि उनले पद छाड्नेछन् । यो निर्णय अप्रत्याशित भने होइन; किनभने डेसाम्प्सले विश्वकप सुरु हुनुअघि नै यो प्रतियोगिता आफ्नो अन्तिम अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता हुने घोषणा गरिसकेका थिए ।

 तर, उनको बिदाइसँगै विश्व फुटबलकै सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रशिक्षकीय जिम्मेवारीमध्ये अब खाली भएको छ ।

डेसाम्प्सको स्थान लिन केवल सक्षम प्रशिक्षक भएर मात्र पुग्दैन । नयाँ प्रशिक्षकले विश्व फुटबलका उत्कृष्ट टोलीमध्ये एकको हैसियत कायम राख्नुका साथै स्टार खेलाडीहरूले भरिएको टोलीलाई एकताबद्ध गर्दै सफलता दिलाउनुपर्ने चुनौती हुनेछ । त्यसका लागि केही चर्चित नामहरू अहिले चर्चामा छन् ।

डेसाम्प्सले बनाएको विरासतलाई उछिन्न सजिलो छैन

सम्भावित उत्तराधिकारीहरूको चर्चा गर्नुअघि डेसाम्प्सले बनाएको इतिहास बुझ्न आवश्यक छ । युरो २०१२ पछि फ्रान्सको नेतृत्व सम्हालेका उनले सन् २०२६ सम्म टोलीलाई लगातार छ वटा प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेतृत्व दिए ।

उनको प्रशिक्षणमा फ्रान्सले २०१४ विश्वकप (क्वार्टरफाइनल), युरो २०१६– उपविजेता, २०१८ विश्वकप–च्याम्पियन), युरो २०२० (अन्तिम १६), २०२२ विश्वकप (उपविजेता), युरो २०२४ (सेमिफाइनल) सम्मको यात्रा तय गर्‍यो ।

उनको योगदान प्रशिक्षकका रूपमा मात्र सीमित छैन । खेलाडीका रूपमा उनले १९९८ मा फ्रान्सलाई पहिलो विश्वकप उपाधि दिलाएका थिए भने २००० मा युरोपियन च्याम्पियनसिप पनि जितेका थिए ।

डेसाम्प्स मारियो जागालो र फ्रान्ज बेकेनबावरपछि खेलाडी र प्रशिक्षक दुवै भूमिकामा विश्वकप जित्ने इतिहासका केवल तेस्रो व्यक्ति बने ।

त्यसैगरी उनले मुख्य प्रशिक्षकका रूपमा विश्वकपमा सबैभन्दा धेरै २० जित हासिल गर्ने नयाँ कीर्तिमान पनि बनाए । यी सबै उपलब्धिका कारण उनको स्थान लिनु अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलकै सबैभन्दा कठिन जिम्मेवारीमध्ये एक मानिएको छ ।

जिनेदिन जिदानः सबैभन्दा बलियो दाबेदार

यदि फ्रान्सको नयाँ प्रशिक्षकका लागि सबैभन्दा धेरै चर्चा गरिएको नाम छ भने त्यो जिनेदिन जिदान हुन् । फ्रान्सका महान् खेलाडी जिदानलाई लामो समयदेखि डेसाम्प्सको स्वाभाविक उत्तराधिकारीका रूपमा हेरिँदै आएको छ ।

रियल म्याड्रिडको प्रशिक्षक बनेपछि उनले लगातार तीन पटक यूईएफए च्याम्पियन्स लिग जिताएका थिए । उनले विश्वस्तरीय स्टार खेलाडीहरूको व्यवस्थापन गर्ने असाधारण क्षमता पनि देखाएका थिए ।

फ्रान्सजस्तो प्रतिभाशाली टोलीका लागि यस्तो अनुभव निकै उपयोगी हुन सक्छ ।

त्यसमाथि १९९८ विश्वकप फाइनलका नायक तथा फ्रान्सेली फुटबलका महान् खेलाडी भएकाले उनले ड्रेसिङ रुममा तत्काल सम्मान प्राप्त गर्नेछन् । उनको शान्त नेतृत्व शैली र विजेता मानसिकताका कारण धेरै विश्लेषकले उनलाई सबैभन्दा उपयुक्त उम्मेदवार मानिरहेका छन् ।

थियरी हेनरीः आधुनिक पुस्ताका रोजाइ

अर्का फ्रान्सेली महान् स्ट्राइकर थियरी हेनरी पनि प्रमुख दाबेदारमध्ये एक हुन् । खेल जीवन समाप्त भएपछि उनले प्रशिक्षकका रूपमा क्रमशः अनुभव बटुल्दै आएका छन् । उनको प्रशिक्षण यात्रामा उतारचढाव रहे पनि फ्रान्सका युवा राष्ट्रिय टोलीसँग गरेको कामको निकै प्रशंसा गरिएको छ ।

विशेषगरी युवा खेलाडीहरूसँग राम्रो सम्बन्ध बनाउने उनको क्षमता अहिले पुस्तान्तरणको चरणमा रहेको फ्रान्सेली टोलीका लागि महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ ।

 विश्व फुटबलकै सबैभन्दा प्रतिभाशाली युवा टोलीमध्ये एक रहेको फ्रान्सलाई अझ प्रभावकारी बनाउन हेनरीको खेलाडी विकाससम्बन्धी अनुभव उपयोगी हुने विश्वास गरिएको छ । आक्रामक फुटबलप्रतिको उनको दृष्टिकोणले समर्थकहरूलाई पनि आकर्षित गर्न सक्छ ।

हेर्भे रेनार्डः अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवको फाइदा

यदि फ्रान्सेली फुटबल महासंघले चर्चित नामभन्दा पनि अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवलाई प्राथमिकता दिने निर्णय ग¥यो भने हेर्भे रेनार्ड बलियो विकल्प बन्न सक्छन् । रेनार्डलाई राष्ट्रिय टोलीको व्यवस्थापनमा विशेषज्ञ प्रशिक्षकका रूपमा चिनिन्छ ।

विभिन्न महादेशका राष्ट्रिय टोलीसँग सफलता हासिल गरेका उनले छोटो समयमा टोलीलाई व्यवस्थित बनाउने क्षमता देखाइसकेका छन् । फ्रान्सको जिम्मेवारी उनको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो चुनौती हुनेछ । तर प्रतियोगितामुखी फुटबलमा उनको अनुभव छनोट प्रक्रियामा महत्वपूर्ण पक्ष बन्न सक्छ ।

फ्रान्सलाई कस्तो प्रशिक्षक चाहिन्छ ?

फ्रान्स अहिले पुनर्निर्माणको अवस्थामा छैन । गोलकिपरदेखि आक्रमण पङ्क्तिसम्म टोलीसँग विश्वस्तरीय खेलाडीहरूको लामो सूची छ । त्यसैले नयाँ प्रशिक्षकको मुख्य चुनौती नयाँ टोली बनाउने होइन, बरु असाधारण व्यक्तिगत प्रतिभालाई फेरि एक पटक उपाधि जित्ने सामूहिक शक्तिमा रूपान्तरण गर्नु हुनेछ ।

फ्रान्सेली फुटबल महासंघले अब यस्तो प्रशिक्षक खोज्नुपर्नेछ, जसले डेसाम्प्सले निर्माण गरेको सफलताको विरासतलाई निरन्तरता दिँदै नयाँ पुस्तालाई विश्व फुटबलको शिखरतर्फ डोर्‍याउन सकोस् ।

विश्वकप जिताउने प्रशिक्षकहरूको विरासतको गाथा