काठमाडाैँ । अस्ट्रेलियाले आफ्नो सैन्य इतिहासमा पहिलो पटक सेनाको नेतृत्व महिलालाई सुम्पिने ऐतिहासिक निर्णय गरेको छ। अस्ट्रेलियाली सेना स्थापना भएको १२५ वर्ष पुग्दा पनि अहिलेसम्म कुनै महिलाले यसको कमाण्ड सम्हाल्ने अवसर पाएका थिएनन्। 

सोमबार सरकारले रक्षा बलको नेतृत्वमा व्यापक फेरबदल गर्दै लेफ्टिनेन्ट जनरल सुसान कोयललाई नयाँ सेना प्रमुखमा नियुक्त गरेको घोषणा गरेको हो। हाल संयुक्त क्षमता प्रमुखको रूपमा कार्यरत ५५ वर्षीया कोयलले आगामी जुलाईदेखि आफ्नो जिम्मेवारी सम्हाल्नेछिन्।

झन्डै चार दशक लामो सैनिक करियर भएकी कोयलसँग अफगानिस्तान र पश्चिम एसियामा भएका महत्त्वपूर्ण सैन्य अपरेशनहरूमा कमाण्ड सम्हालेको अनुभव छ। उनले वर्तमान सेना प्रमुख लेफ्टिनेन्ट जनरल साइमन स्टुअर्टलाई प्रतिस्थापन गर्नेछिन्। 

उनको नियुक्तिलाई अस्ट्रेलियाली प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानीज र रक्षामन्त्री रिचर्ड मार्लेसले एक ऐतिहासिक क्षणको रूपमा व्याख्या गरेका छन्। रक्षामन्त्री मार्लेसका अनुसार यो उपलब्धिले हाल सेनामा कार्यरत र भविष्यमा सेनामा आउन चाहने महिलाहरूका लागि ठूलो प्रेरणाको काम गर्नेछ।

अस्ट्रेलियाली सेना अहिले आधुनिक युद्ध प्रविधि, लामो दुरीको फायरपावर र ड्रोन जस्ता अत्याधुनिक उपकरणहरूले सुसज्जित हुँदै ठूलो रूपान्तरणको प्रक्रियामा छ। कोयलले आफ्नो साइबर–युद्ध लगायतका क्षेत्रको अनुभवले नयाँ जिम्मेवारी कुशलतापूर्वक निभाउन मद्दत पुग्ने बताएकी छिन्। 

हाल अस्ट्रेलियाली रक्षा बलमा महिलाहरूको सहभागिता करिब २१ प्रतिशत छ भने वरिष्ठ नेतृत्वमा १८.५ प्रतिशत मात्रै छ। सन् २०३० सम्ममा महिला सहभागिता २५ प्रतिशत पुर्‍याउने लक्ष्य सरकारले राखेको छ।
यो ऐतिहासिक नियुक्ति यस्तो समयमा भएको छ, जतिबेला अस्ट्रेलियाली सेनाभित्र प्रणालीगत यौन उत्पीडन र भेदभावका गम्भीर आरोपहरू लागिरहेका छन्। गत अक्टोबरमा मात्रै हजारौं महिला अधिकारीहरूलाई सुरक्षा दिन असफल भएको भन्दै सेना विरुद्ध सामूहिक मुद्दा दायर गरिएको थियो। 

यस्तो परिस्थितिमा कोयलको नियुक्तिले सेनाको छवि सुधार्न र महिलामैत्री वातावरण बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारले सेना प्रमुखका साथै भाइस एडमिरल मार्क ह्यामन्डलाई रक्षा बलको समग्र प्रमुख र रियर एडमिरल म्याथ्यू बकलेलाई नौसेना प्रमुखमा पनि नियुक्त गरेको छ।