काठमाडौँ । आजको व्यस्त र अनियमित जीवनशैली कलेजोको स्वास्थ्यको लागि ठुलो खतरा बनेको छ । भुटेको अनि तारेको खाना, अनियमित खानापान, तनाव र लापरवाहीले कलेजोलाई हानि पुर्‍याउँछ । कलेजोको स्वास्थ्यबारे जागरूकता जगाउन हरेक वर्ष अप्रिल १९ मा विश्व कलेजो दिवस मनाइन्छ । आयुर्वेदमा, नीमलाई कलेजोको लागि सुरक्षात्मक ढालको रूपमा वर्णन गरिएको छ ।

नीमको तितोपन तपाईँलाई मन नपर्न सक्छ, तर यो कलेजोलाई विषाक्त पदार्थबाट मुक्ति दिन र बलियो बनाउन अत्यन्त प्रभावकारी छ । आयुर्वेदमा, नीमलाई अमृत भनिन्छ । यसलाई कलेजोको लागि सुरक्षात्मक ढालको रूपमा काम गर्ने प्राकृतिक उपचार मानिन्छ । नीमले कलेजोलाई स्वस्थ मात्र राख्दैन तर अन्य धेरै रोगहरूबाट पनि बचाउँछ ।

कसरी गर्ने नीमको सेवन ?
आयुर्वेदमा शताब्दीयौंदेखि निमको प्रयोग हुँदै आएको छ । नीमको पात, फूल, हाँगा र फलफूल सबै अत्यन्तै फाइदाजनक छन् । नीमका पातहरू कलेजोलाई विषाक्त पदार्थबाट मुक्ति दिन प्रभावकारी हुन्छन् । दैनिक ५-७ नीमका पातहरू चपाएर वा यसको रस पिउनाले कलेजोबाट विषाक्त पदार्थहरू हटाउन मद्दत गर्छ । यसले कलेजोको कार्यलाई सुधार गर्छ, पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ र शरीरलाई पुनर्जीवित गर्छ । यसले थकान र आलस्य जस्ता समस्याहरूलाई पनि कम गर्छ ।

नीमका अन्य फाइदाहरू
नीमका अनेकौँ स्वास्थ्य लाभहरू छन् । यसले खराब कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ । यसको एन्टिअक्सिडेन्ट र एन्टी(इन्फ्लेमेटरी गुणहरूले धमनीहरूमा जम्मा भएको फोहोर सफा गर्छ, मुटु रोगको जोखिम कम गर्छ र रक्तसञ्चार सुधार गर्छ ।

नीम छालाको समस्याको लागि पनि रामवाण औषधि हो । नीमको पातको पेस्ट अनुहारमा लगाउनु वा नीमको रस पिउनु बिबिरा दाग र पिम्पल पीडितहरूका लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छ । नीममा रहेको अजादिराक्टिन नामक यौगिकले ब्याक्टेरियालाई मार्छ र छाला सफा राख्छ । दैनिक नीमको पानीले अनुहार धुँदा छालाको चमक बढ्छ ।

नीम कसरी प्रयोग गर्ने

नीमलाई दैनिक दिनचर्यामा सजिलै समावेश गर्न सकिन्छ । नीमको पात उमालेर काडाको रूपमा सेवन गर्न सकिन्छ । गर्मीमा, नीमको फूलबाट बनेको सरबत वा भुजिया पनि स्वास्थ्यकर हुन्छ । बिहान खाली पेटमा नीम सेवन गर्नाले सम्पूर्ण शरीरलाई विषाक्त बनाउँछ । यो जाडो, गर्मी र वर्षा सबै मौसममा फाइदाजनक हुन्छ ।

नीम जस्ता जडीबुटीहरू अपनाएर हामी कलेजोलाई बलियो बनाउन सक्छौँ र धेरै रोगहरूबाट बच्न सक्छौँ भनेर विज्ञहरू भन्छन् । नीमको तितोपन कठोर लाग्न सक्छ, तर यसको स्वास्थ्य लाभहरू धेरै छन् । यो एक सस्तो, सुरक्षित र पूर्ण रूपमा प्राकृतिक उपचार हो । यद्यपि, कुनै पनि आयुर्वेदिक जडीबुटी सुरु गर्नु अघि, आयुर्वेदिक चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुपर्छ ।