मेक्सिको सिटी । विश्वकप फुटबलमा धेरै रातो कार्ड देखिने दिनहरू अब इतिहास भइसकेको अनुमान धेरैको थियो। तर, सन् २०२६ को विश्वकपको पहिलो खेलले नै यो अनुमानलाई गलत साबित गरिदिएको छ। 

उद्घाटन खेलमै तीनवटा रेड कार्ड देखेपछि फुटबल जगतमा नयाँ बहस सुरु भएको छ। बिहीबार भएको खेलमा मेक्सिकोले दक्षिण अफ्रिकालाई २–० ले पराजित गर्दा खेलको नतिजाभन्दा बढी चर्चा रेफ्रीको निर्णय र रेड कार्डको भयो।

यो पनि

विश्वकप २०२६ को उद्घाटन खेलमै ‘रातो कार्ड’ को कीर्तिमान

खेलका क्रममा दक्षिण अफ्रिकाका याया सिथोले र थेम्बा ज्वानेले मैदान छाड्नुपर्‍यो भने खेलको अन्तिम समयमा मेक्सिकोका सेसार मोन्टेस पनि रातो कार्ड खाँदै बाहिरिए। रुस (२०१८) र कतार (२०२२) मा भएका पछिल्ला दुई विश्वकपका पूरा प्रतियोगिताभर जम्मा चार–चारवटा मात्र रेड कार्ड दिइएको थियो। तर, यसपटक पहिलो खेलमै तीनवटा रेड कार्ड आइसकेका कारण अघिल्लो रेकर्ड सङ्कटापन्न देखिएको छ। 

विश्वकपको एउटै खेलमा तीनजना खेलाडीले रातो कार्ड पाएको यो २० वर्षपछिको पहिलो घटना हो। यसअघि सन् २००६ को विश्वकपमा २८ खेलाडीले रेड कार्ड पाएका थिए, जसमा पोर्चुगल र नेदरल्यान्ड्सबिचको एउटै खेलमा चारवटा रेड कार्ड दिइएको कीर्तिमान अझै सुरक्षित छ। के अहिलेको विश्वकप पनि कार्डको वर्षा हुने पुराना दिनतर्फ फर्कन लागेको हो भन्ने प्रश्न सर्वत्र उठेको छ।

• निर्णयहरू कति न्यायसङ्गत?

फिफाका रेफ्री प्रमुख पिएरलुइजी कोलिनाको आगमनपछि फुटबलमा निर्णयहरू बढी न्यायपूर्ण र लचिलो बनाउने प्रयास गरिएको थियो। स्पष्ट रूपमा रातो कार्ड पाउनुपर्ने गल्ती नभएसम्म खेलाडीलाई मैदानमै राख्नुपर्छ भन्ने मान्यता कोलिनाको छ। 

विशेष गरी गोल गर्ने स्पष्ट अवसरलाई रोक्दा पेनाल्टी दिइएको अवस्थामा रातो कार्ड दिने नियमलाई निकै खुकुलो बनाइएको थियो। त्यसैले पनि पछिल्ला दुई विश्वकपमा निकै कम रातो कार्ड देखिएका थिए। तर, यसपटकको सुरुवाती खेलले भने फरक सङ्केत गरेको छ।

दक्षिण अफ्रिकाका सिथोलेले मेक्सिकोका आक्रामक मिडफिल्डर ब्रायन गुटिएरेजलाई लडाएपछि रेफ्री विल्टन साम्पायोले उनलाई मैदान बाहिर पठाएका थिए। गुटिएरेज सिधै गोल गर्ने अवस्थामा रहेकाले सिथोलेको नियत जेसुकै भए पनि उनले गोलको स्पष्ट अवसर रोकेको देखिन्थ्यो। यो निर्णयलाई धेरैले सही मानेका छन्।

तर, दक्षिण अफ्रिकाकै ज्वानेले पाएको दोस्रो रातो कार्ड भने निकै विवादास्पद बन्यो। भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्री (भीएआर) को सल्लाहमा रेफ्रीले उनलाई हिंस्रक व्यवहारका लागि रेड कार्ड दिएका थिए। ज्वाने र मेक्सिकोका रोबर्टो अल्भाराडोबिच बलविना नै ठक्कर भएको थियो, जसमा अल्भाराडो टाउको समातेर मैदानमा ढले। 

कोलम्बियाका भीएआर अधिकारी निकोलस गालोले रेफ्रीलाई मैदानको स्क्रिन हेर्न आग्रह गरे। रिप्लेमा ज्वानेको हात अल्भाराडोको टाउकोमा लागेको देखिए पनि त्यो जानाजानी थियो वा भुलवश भन्ने स्पष्ट थिएन। सामान्यतया हिंस्रक व्यवहार जाँच्दा मुड्की कसेको अवस्थालाई आक्रामकताको सङ्केत मानिन्छ, तर ज्वानेको हात खुला थियो। यो निर्णय निकै कठोर देखिन्थ्यो र भीएआरको वास्तविक मर्मअनुरूप नभएको टिप्पणी भइरहेको छ।

• कोलिनाको नयाँ नीति र मोन्टेसको कार्ड

खेलको अन्तिम समयमा मेक्सिकोका सेसार मोन्टेसले पाएको तेस्रो रातो कार्ड पनि सुरुमा विवादास्पद देखिएको थियो। दक्षिण अफ्रिकाका खुलिसो मुदाउ तीव्र गतिमा अघि बढिरहँदा मोन्टेसले उनलाई खराब ट्याकल गरेर रोकेका थिए। 

मुदाउ अलि भित्री क्षेत्रभन्दा बाहिर रहेकाले पहिलो नजरमा पहेँलो कार्ड मात्र पर्याप्त हुने अनुमान गरिएको थियो। तर, रेफ्रीले सिधै रातो कार्ड देखाए। दोस्रो पटक रिप्ले हेर्दा मुदाउले बल नियन्त्रणमा लिएर सिधै गोल प्रहार गर्न सक्ने अवस्था देखिन्थ्यो र त्यहाँ अरू कुनै डिफेन्डर पनि थिएनन्। त्यसैले रेफ्री साम्पायोको यो निर्णयलाई प्राविधिक रूपमा सही मान्न सकिन्छ।

गत सिजन प्रिमियर लिगमा क्रिस्टल प्यालेस र बोर्नमाउथबिचको खेलमा पनि यस्तै घटना भएको थियो, जहाँ रेफ्रीले पहेँलो कार्ड दिए पनि पछि प्रिमियर लिगको मुख्य खेल घटना समितिले त्यसलाई रातो कार्ड नै हुनुपर्ने ठहर गरेको थियो। यसले पनि मेक्सिकन खेलाडी मोन्टेसमाथिको निर्णय सही भएको पुष्टि गर्छ।

फिफा रेफ्री प्रमुख कोलिनाले प्रतियोगिताअघि समय बर्बाद गर्ने र मैदानमा खेलाडीको खराब व्यवहार नियन्त्रण गर्ने कुरामा विशेष जोड दिएका थिए। उनले विपक्षीसँगको विवादमा मुख छोप्ने खेलाडी, निर्णयको विरोध गर्दै मैदान छाड्ने र सेट–पिसमा अवरोध सिर्जना गर्नेहरू विरुद्ध कडा नीति लिएका छन्। ज्वानेको हकमा भएको निर्णय पनि सायद यही नयाँ नीतिको हिस्सा हुनसक्छ।

यो विश्वकप १०४ खेलको लामो प्रतियोगिता हो। पहिलो खेलमै तीनवटा रेड कार्ड देखिए पनि यसैका आधारमा सिङ्गो प्रतियोगिता रेफ्रीहरूको कडा नियन्त्रणमा रहनेछ र कार्डको ओइरो लाग्नेछ भनेर आत्तिहाल्नु पर्ने अवस्था देखिँदैन। उद्घाटन खेलको यो घटनालाई एउटा दुर्लभ संयोग वा तथ्याङ्कीय अपवादका रूपमा लिनु नै उपयुक्त हुनेछ।