न्युयोर्क । सन् २०१६ मा लियोनल मेस्सीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्न्यास लिएका थिए। कोपा अमेरिकाको फाइनलमा चिलीसँगको हारपछि उनले यो निर्णय लिएका थिए। 

सो खेलको पेनाल्टी सुटआउटमा मेस्सीले पेनाल्टी गुमाएका थिए भने नौ वर्षमा अर्जेन्टिनाले चौथो ठुलो फाइनल हारेको थियो। उनले त्यो भन्दा बढी पीडा सहन सकेनन्।

त्यतिबेला उनले भनेका थिए, ‘मेरो लागि राष्ट्रिय टिमको यात्रा सकियो। मैले सक्ने जति सबै गरेँ। च्याम्पियन बन्न नसक्दा धेरै पीडा हुन्छ।’

कसैले कल्पना पनि गरेका थिएनन्, यसको १० वर्षपछि आफ्नो ३९औँ जन्मदिनको दुई दिनअघि उनी साविक विजेता अर्जेन्टिनाका लागि खेलिरहेका मात्र हुने छैनन्, विश्वकपकै सर्वकालीन सर्वाधिक गोलकर्तासमेत बन्नेछन्।

सन्न्यास फिर्ता लिने उनको निर्णयले मेस्सी र उनको देश दुवैका लागि सफलताको एक गौरवशाली युग ल्यायो। उनीहरूले पछिल्ला दुई कोपा अमेरिका जिते। 

सन् २०२२ मा कप्तान मेस्सीले अर्जेन्टिनालाई विश्वकप जिताए। फाइनलमा दुईसहित प्रतियोगिताभर सात गोल गर्दै उनले टोलीलाई तेस्रो पटक र सन् १९८६ पछिको पहिलो विश्वकप उपाधि दिलाए।

डिएगो म्याराडोनाले इंग्ल्यान्डविरुद्धको क्वाटरफाइनलमा २-१ को जित निकाल्दा दुई गोल गरेको ठीक ४० वर्षपछि, सोमबार मेस्सीले अस्ट्रियाविरुद्ध २-० को जितमा दुवै गोल गर्दै फुटबलको इतिहास पुनः लेखे। कमेन्टेटर स्टिभ बोवरका अनुसार यो ‘मेस्सीको अर्को अमर क्षण’ थियो।

‘मलाई मैदानमा खेल्न र रमाइलो गर्न मन पर्छ,’ मेस्सीले भने, ‘दर्शकहरूलाई यसरी खुसी दिन पाउँदा र उनीहरूलाई रमाइरहेको देख्दा हामीलाई पनि आनन्द आउँछ।’

• ‘हामीसँग मूर्ति बनाउने समय छैन’

आठौँ मिनेटमा पेनाल्टी गुमाउनु राम्रो सुरुवात थिएन, तर त्यसको करिब ३० मिनेटपछि उनले आफ्नो १७औँ विश्वकप गोल गर्दै त्यसलाई बिर्साइदिए। भुइँ लडाएर हानेको यो गोलसँगै उनले जर्मनीका मिरोस्लाभ क्लोजलाई पछि पार्दै विश्वकप इतिहासकै सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान आफ्नो नाममा लेखाए।

उनको १८औँ गोल पनि धेरै टाढा थिएन। दोस्रो हाफको इन्जुरी समयमा उनले कठिन कोणबाट अस्ट्रियाका दुई डिफेन्डरको बिचबाट बल छिराउँदै उत्कृष्ट गोल गरे।

स्पेनिस फुटबल पत्रकार गुइलेम बालागले बीबीसी रेडियो ५ लाइभमा भने, ‘हामीसँग लियोनल मेस्सीको मूर्ति बनाउने वा पत्रपत्रिकामा उनको गहिरो विश्लेषण गर्ने समय नै छैन। हामी उनको गतिसँग अघि बढ्नै सक्दैनौँ।’

२८ विश्वकप खेलमा उनका अब १८ गोल पुगेका छन्। अर्जेन्टिनाले अन्तिम ३२ मा स्थान सुरक्षित गरिसकेको र जोर्डनविरुद्धको खेल बाँकी नै रहेको अवस्थामा, उनले थप गोल गर्दैनन् भनेर सोच्नु मूर्खता हुनेछ।

छैटौँ विश्वकप खेलिरहेका मेस्सीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्न्यास फिर्ता लिएपछि मात्रै विश्वकपमा १३ गोल गरिसकेका छन्। रोचक कुरा के छ भने, फुटबलको यस महाकुम्भमा उनले गरेका १८ मध्ये १२ गोल उनी ३५ वर्ष पुगेपछिका हुन्। ती १८ मध्ये १४ गोल उनले देब्रे खुट्टाले गरेका छन् भने चार गोल पेनाल्टी बक्स बाहिरबाट प्रहार गरेका हुन्।

बालामले थपे, ‘उनी खेलको मज्जा लिइरहेका छन् र यो नै सबैभन्दा राम्रो कुरा हो। मैले उनलाई विश्वकपमा यस्ता खेल खेलेको देखेको छु जहाँ उनी ९० मिनेट टिक्न सक्दैनथे। तर यहाँ खेलको अन्त्यतिर पनि उनी अरू खेलाडी झैं दौडिरहेका थिए। अब उनले आफ्नो शरीरलाई राम्ररी बुझेका छन्। मेस्सीलाई दौडिरहनु पर्दैन। डिफेन्डरलाई छक्याउन उनलाई तीव्र गतिको पनि आवश्यकता छैन, उनी आफ्नो बुद्धिमताले नै यो काम गर्छन्। मलाई लाग्छ हामी उनलाई अझै चार वर्षपछि पनि देख्नेछौँ।’

उनका तथ्याङ्कहरू झन्-झन् उत्कृष्ट बन्दै गइरहेका छन्।

यस विश्वकपमा अर्जेन्टिनाका सबै पाँच गोल उनकै नाममा छन् र उनी सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा दोस्रो स्थानमा रहेका खेलाडीभन्दा दुई गोलले अगाडि छन्।

अस्ट्रियाविरुद्धको खेलसँगै उनी विश्वकपका लगातार ६ खेलमा गोल गर्ने तेस्रो खेलाडी बनेका छन्। यसअघि सन् १९५८ मा फ्रान्सका जस्ट फन्टेन र सन् १९७० मा ब्राजिलका जेयरजिन्होले यस्तो कीर्तिमान बनाएका थिए।

अस्ट्रियाविरुद्ध मेस्सीले प्राप्त गरेका दुवै अवसरलाई गोलमा परिणत गरे। साथै, उनले विश्वकप इतिहासमै सबैभन्दा धेरै अवसरहरू (७६ पटक) सिर्जना गरेका छन्।

विश्वकपका पछिल्ला ६ खेलमा उनले १० गोल र २ असिस्टसहित १२ गोलमा प्रत्यक्ष योगदान दिएका छन्।

वेल्सका पूर्व डिफेन्डर एस्ले विलियम्सले बीबीसी वानमा प्रश्न गरे, ‘के हामीले फुटबल इतिहासकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडीलाई हेरिरहेका छौँ ? यो सम्भव छ र यो पक्कै पनि बहसको विषय हो। सायद हामीले भर्खरै फुटबलले देखेको अहिलेसम्मकै महान् खेलाडीको खेल हेर्‍यौँ।’

इंग्ल्यान्डका पूर्व मिडफिल्डर ड्यानी मर्फीले यसमा सहमति जनाउँदै भने, ‘लियोनल मेस्सीले पाएको स्वतन्त्र भूमिकाका कारण उनी सधैँ राम्रो स्थानमा पुगिहाल्छन्। उनको फुटबल बुद्धिमताको कुनै सीमा छैन, उनी खाली ठाउँ सजिलै भेट्टाउँछन्। मैले देखेको सबैभन्दा उत्कृष्ट खेलाडीको टाइमिङ गज्जबको छ।’

सन् २०१८ का विश्वकप विजेता फ्रान्सका पूर्व स्ट्राइकर ओलिभर जिरुले थपे, ‘उनी शारीरिक रूपमा कमजोर भएका छैनन्। उनले आफ्नो स्वस्थ जीवनशैलीलाई राम्ररी व्यवस्थापन गरेका छन्। उनले त्यसो गर्नैपर्छ, नत्र यति लामो समयसम्म खेल्न सकिँदैन। उनी अविश्वसनीय छन्। एकपछि अर्को खेल निरन्तर खेल्न सक्नु उनको लागि वरदान नै हो।’

तर के अर्जेन्टिना आफ्नो कप्तानमाथि धेरै नै निर्भर छ?

बीबीसी रेडियो ५ लाइभमा बोल्दै इंग्ल्यान्डका पूर्व स्ट्राइकर क्रिस सटनले भने, ‘अर्जेन्टिनाका लागि फेरि एकपटक लियोनल मेस्सीको जादु चल्यो। यो उनको गोल मात्र होइन, टिमप्रतिको उनको योगदान हो। जसरी उनले टिमलाई जोड्छन्, उनी ठूला क्षणहरूका लागि साना जादुगर हुन्। लियोनल स्कालोनीका लागि सायद एउटै मात्र नकारात्मक पक्ष यही होला। उनी पक्कै पनि अन्य खेलाडीले पनि गोल गरून् भन्ने चाहन्छन्। उनीहरू सधैँ मेस्सीमा मात्र भर पर्न सक्दैनन्। सक्छन् र?’

• ‘आखिर उनी पनि मानिस नै हुन्’

असफलतामा पनि मेस्सीले कीर्तिमान तोड्छन्।

गोल गर्ने आफ्नो क्षमताका कारण उनी समाचारको हेडलाइन त बन्छन् नै, तर यसपटक केही नचाहिएका रेकर्डहरू पनि बने। अर्जेन्टिनाले पेनाल्टी पाउँदा लौटारो मार्टिनेजलाई लडाइएको थियो, तर मेस्सीले प्रहार गरेको बल पोस्ट बाहिर गयो।

मेस्सीले भने, ‘एउटा यस्तो क्षण थियो जहाँ म पेनाल्टीलाई लिएर धेरै रिसाएको थिएँ, मैले पेनाल्टी गुमाएँ र मलाई एकदमै नराम्रो लाग्यो। तर भाग्यवश, हामीले त्यो अवस्थालाई बदल्न सक्यौँ, अग्रता लियौँ र तीन अंक हासिल गर्‍यौँ।’

उनी २०२६ को विश्वकपमा पेनाल्टी गुमाउने पहिलो खेलाडी बने। साथै, सुटआउटलाई बाहिर राख्ने हो भने विश्वकपको इतिहासमा सबैभन्दा बढी पेनाल्टी प्रहार गर्ने (सात) र सबैभन्दा बढी पेनाल्टी गुमाउने (तीन) कीर्तिमान पनि उनकै नाममा छ।

अर्जेन्टिनाका लागि प्रहार गरेका ३१ पेनाल्टीमध्ये ६ वटामा गोल गर्न उनी चुकेका छन्।

दुई गोल गरेर आफ्नो गल्ती सुधारेका मेस्सीका लागि यो अर्जेन्टिनाको यस्तो पहिलो प्रतिस्पर्धात्मक खेल थियो, जहाँ उनले पेनाल्टी गुमाएर पनि गोल गर्न सफल भए।

मर्फीले थपे, ‘आखिर मेस्सी पनि मानिस नै हुन्, उनलाई एकाध गल्ती गर्ने छुट छ।’

सायद मेस्सीको कीर्तिमानी गोल आफ्नै विशिष्ट शैलीमा हुनुपर्छ भनेर भाग्यमै लेखिएको थियो।

मर्फीले ठट्टा गर्दै भने, ‘उनले जानीजानी पेनाल्टी गुमाएका हुन सक्छन्। सायद कीर्तिमान तोड्ने गोल अझ उत्कृष्ट बनोस् भन्ने नियति थियो।’

दक्षिण अमेरिकी फुटबल विज्ञ टिम भिकरीले थपे, ‘फुटबलका देवताहरू पक्कै पनि उनले पेनाल्टीमार्फत कीर्तिमान तोडेको हेर्न चाहँदैनथे, उनीहरू ओपन प्लेबाटै गोल गरेर रेकर्ड तोडिएको हेर्न चाहन्थे। अर्जेन्टिनाले उनकै वरिपरि टिम निर्माण गरेको छ र म यो उत्सव कहिल्यै नसकियोस् भन्ने चाहन्छु।’

यति धेरै कीर्तिमानहरू आफ्नो नाममा गरिसक्दा पनि उनका लागि अझै केही रेकर्डहरू बाँकी छन्।

विश्वकपमा सर्वाधिक असिस्ट गर्ने रेकर्ड उनको अर्को लक्ष्य हुन सक्छ। हाल मेस्सी र म्याराडोनाको नाममा समान आठ असिस्ट छ।

समूह चरणको अन्तिम खेलमा जोर्डनविरुद्ध मैदानमा उत्रिँदा मेस्सीलाई फुटबल इतिहासमा थप नयाँ रेकर्ड बनाउने अवसर हुनेछ।