आज हिन्दी सिनेमाका अभिनेता रहमानको १०१ औँ जन्मजयन्ती हो । रहमान ‘प्यार की जीत’, ‘बडी बहन’, ‘परदेस’, ‘प्यासा’ जस्ता फिल्मका लागि परिचित छन् । सन् १९४० देखि १९७० को दशक सम्म रहमानले धेरै बलिउड चलचित्रहरूमा अभिनय गरे । उनको अनुहारको निर्दोषता र आवाजको मानिस पारखी थिए ।

रहमान पाकिस्तानको शाही पस्तुनी परिवारका सदस्य थिए र उनले धेरै लेखपढ पनि गरेका थिए । रहमानले भारतीय वायुसेनामा जागिर पाए तर अभिनयप्रतिको लगावका कारण उनले त्यो जागिर छोडेर बम्बई गए र अभिनेता बने । उनको पहिलो फिल्मको कथा पनि निकै रोचक छ ।

वास्तवमा, एक दिन निर्देशक पस्तुनी पगडी बाँध्न सक्ने व्यक्तिको खोजीमा थिए ।  रहमान पस्तुन थिए त्यसैले यो अवसर उनले पाए । त्यसपछि रहमानले पगडी बाँध्न सक्ने भएरै आफ्नो पहिलो भूमिका पाए र यससँगै उनको करियर सुरु भयो । आज उनको जन्मजयन्तिको मौकामा उनको बलिउड यात्राबारे जानकारी लिऔँ ।

शाही परिवारमा जन्मिए

रेहमान खानको जन्म २३ जुन १९२१ मा भारतमा अंग्रेजहरूको शासन हुँदा शाही पस्तुन परिवारमा भएको थियो । लाहोरमा जन्मेका रहमान देशको स्वतन्त्रतापछि भारतमा बसाइँ सरेका थिए । पढाइमा उनी सुरुदेखि नै अब्बल थिए, त्यसैले जबलपुरको रोबर्टसन कलेजबाट पढेपछि उनी भारतीय वायुसेनाको तालिम लिएर फोर्समा भर्ना भए । यहाँ रहमानले पाइलटको काम पनि पाए ।

अभिनयका लागि वायुसेना छाडेर बम्बई गए

रहमानलाई वायुसेनाको जागिरमा फिटिक्कै पनि मन लागेको थिएन किनभने उनलाई आफ्नो कद, उचाइए र बुलन्द आवाजले एक अभिनेताको महसुुस गराउँँथ्यो । त्यसपछि रहमान वायुसेनाको जागिर छोडेर बम्बई अर्थात् मुम्बई तिर लागे । त्यहाँ गएर उनले निर्देशक तथा लेखक विश्राम बेडेकरसँग थर्ड असिस्टेन्ट डायरेक्टरको रुपमा काम गर्न थाले ।

गुरु दत्तको टोलीमा समावेश भए

कामकै क्रममा रहमानको गुरु दत्तसँग भेट भयो । यस्तो अवस्थामा उनी उनको टिममा जोडिए र धेरै उत्कृष्ट फिल्म बनाए । जसमा सन् १९४८ को ‘प्यार की जीत’, सन् १९४९  को ‘बिग बहन’, सन् १९५० को ‘परदेस’, सन् १९६० को ‘चौधवी का चांद’, सन् १९६२ मा ‘साहिब बीबी’ र ‘गुलाम’ जस्ता उत्कृष्ट फिल्महरू पर्छन् ।

याे पनि:

७०० फिल्ममा मुख्य हिरो, एउटै नायिकासँग १३० फिल्म : प्रशंसकको माया नै बन्यो मृत्युको कारण

१७ वर्षमा पहिलो जागिर, १३५ भन्दा बढी सिरियल निर्माण गर्ने एकता कपुरको छ यत्ति सम्पत्ति

नायिका विमीलाई श्रीमान्‌ले छोडे, प्रेमीले वेश्यावृत्तिमा धकेले, ३४ वर्षको उमेरमा निधन, ठेलामा लगियो शव

फिल्ममा आउँदा समाजद्वारा बहिष्कृत, स्टेजमा श्रीमान्‌को मृत्यु हुँदा उनको लुगा लगाएर पूरा गरिन् नाटक

परवीन बाबी : पागलखानामा हाँसेरै बिताइन् दिन, थुप्रै अफेयर तर अन्तिममा कोही रहेन, ३ दिनपछि भेटियो शव

दिव्या भारतीको दर्दनाक अन्त्य : १८ वर्षमा धर्म फेरेर साजिदसँग गरेकी थिइन् विवाह, ११ महिनापछि मृत्यु

सुचित्रा सेन : फिल्म फ्लप हुँदा आफूलाई ३६ वर्षसम्म कोठामा कैद गरिन्, मृत्युपछि पनि देखाइएन अनुहार

११ वर्षदेखि गरिन् अभिनय : श्रीमान्–बच्चालाई छोडेर प्रेमीसँग विदेश भागिन्, सडकमा मागेरसमेत खानुपर्‍यो

जब डाक्टरहरूले सुनिल दत्तलाई नर्गिसलाई मार्ने सल्लाह दिए

मिना कुमारीको मृत्युमा नरगिसले भनेकी थिइन्, ‘तिमीलाई मृत्युको शुभकामना, यो धर्तीमा फेरि नआउ’

बलिउडकी पहिलो महिला सुपरस्टार : हिरोकाे सय रुपैयाँ रुबीको थियो ५ हजार पारिश्रमिक, हिरो साइकल चढ्थे उनी रोल्स रोयस

भारतका पहिलो महानायक डा. राजकुमार : २०५ फिल्ममा रक्सीको कुनै दृश्य थिएन, अपहरणमा पर्दा सरकारमाथि प्रश्न

सुरैयासँग बिहे गर्न चाहन्थे

रहमानको मुख्य अभिनयको रुपमा ‘प्यार की जीत’ र ‘बडी बहन’ ठूलो हिट थियो । यी दुवै फिल्ममा रहमान अभिनेत्री सुरैयासँग देखिएका थिए । यस्तो अवस्थामा रहमान सुटिङ गर्दा गर्दै सुरैयासँग प्रेममा परे । रहमान सुरैयासँग विवाह पनि गर्न चाहन्थे, तर सुरैया पहिले नै  देव आनन्दको प्रेममा थिइन् । उनको सुरैयासँगको फिल्म ‘प्यार की जीत’  को एउटा गीत ‘एक दिल के टुकडे हजार ये, एक यहा गिरा एक वहां गिरा’ अत्यधिक चर्चित भयो । रहमानले पछि मधुबालासँग ‘पारस’ र ‘परदेस’ फिल्ममा काम गरे । दुबै फिल्म हिट साबित भए ।

पाकिस्तानी फिल्ममा परिवार सक्रिय रहे पनि रहमानलाई भारत मन पर्थ्यो

विभाजनपछि रहमानको अधिकांश परिवार पाकिस्तानमा बसे तर रहमान आफ्नो परिवारसँग भारत आएका थिए । उनका भतिजा फैजल रहमान पाकिस्तानका उत्कृष्ट अभिनेता मध्ये एक हुन् । उनका अर्का भतिजा फसिह उर रहमान पाकिस्तानमा शास्त्रीय नर्तक हुन् । उनका भतिजा मसूद उर रहमान पाकिस्तानका प्रसिद्ध सिनेमेटोग्राफर हुन् ।

क्यान्सरले आवाज गुम्यो

रहमान आफ्नो स्वरका कारण परिचित थिए । उसको ‘बोल्ड’ आवाजले उनलाई भिन्न परिचय दिलाएको थियो । सन् १९७७ सम्म, उनलाई तीनपटक हृदयघात भएको थियो, तर पनि उनको हौसला कतै चुकेको थिएन । तर क्यान्सरले उनलाई भित्रैदेखि विक्षिप्त बनायो । वास्तवमा रहमानलाई रक्सीको लत थियो, जसका कारण उनलाई घाँटीको क्यान्सर भयो र उनको जोसिलो आवाज गुम्यो । रहमानले लामो रोगसँग लड्दै सन् १९८४ मा यो संसारबाट बिदा भए । तर अन्तिम समयमा उनको मुखबाट एउटा पनि शब्द निस्कन नपाउँदा भने यसले धेरैलाई दुःखी तुल्यायो ।