काठमाडौं । आज जनै पूर्णिमा अर्थात् क्वाँटी खाने दिन । धार्मिक मान्यताअनुसार प्रत्येक श्रावण शुक्ल पूर्णिमाको दिन क्वाँटी खाने प्रचलन रहेको छ । मास, भटमास, मुगी, ठूलो केराउ, मस्याङ, चना, सिमी, टाटे सिमी र बोडीको मिश्रण नै क्वाँटी हो । हिन्दू धर्मावलम्बीहरुले देशभर जनैपूर्णिमा अर्थात् ऋषितर्पण पर्व मनाउने गर्दछन् । तागाधारीहरुले ऋषिको सम्झना गर्दै जलाशय तथा धारामा गई माटो, गोबर, कुश, खरानी अपमार्गले स्नान गरी विशेष मन्त्रबाट मन्त्रिएको डोरो बांधी रक्षाबन्धन पनि गरिन्छ । आज बाँधिएको डोरो गाइ तिहारका दिन गाइको पुच्छरमा बांधेमा मृत्युपछि बैतरणी पार भइन्छ भन्ने जनविश्वास रहेको छ । जनैपूर्णिमाका अवसरमा पाटनको कुम्भेश्वर, रसुवाको गोसाइकुण्ड, नुवाकोटको देवीघाट, म्याग्दीको नागीबाराही लगायत देशका विभिन्न मन्दिरहरुमा पनि जनैपूर्णिमाको अवसरमा मेला लाग्ने गर्दछ । बिहान बाह्रमणले जपेको डोरो हातमा बाँध्ने, दिदिबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई हातमा राखी बाँध्ने र बेलुका नौ प्रकारका गेडागुडी मिश्रित क्वाटी खाने हिन्दु मान्यता छ । खासगरी नेवार समुदायमा क्वाँटी खाने प्रचलन बढी छ । नेपाल कृषिप्रधान मूलुक भएकाले वर्षायाममा खेतीपातीको कामले थकित शरीरमा ऊर्जा ल्याउन र चिसो भगाउन क्वाँटी खाने गरिएको हो । क्वाँटी खाएर पर्व मनाउनुका साथसाथै यसै दिन रक्षा बन्धन पनि पर्ने भएकोले दिदी बहिनीहरुले आफ्ना दाजुभाईहरुलाई हातमा राखी बाँधेर हर्षोउल्साथका साथ यस दिन मनाउने गर्दछन् । क्वाँटी खानुका फाइदाहरु: कब्जियतको समस्या हटाउँछ । क्वाँटी रेसादार खानाको स्रोत हो। मधुमेह तथा पायल्स भएका मानिसलाई समेत फाइदा गर्छ । यसले बूढो हुने गति मन्द पार्नुको साथै मानिसलाई सुन्दर स्वस्थ र रोगमुक्त पार्दछ । तुरुन्त प्रयोग हुन सक्ने शरीरलाई चाहिने शक्तिको स्रोत दिन्छ । यो सजिलै पाच्य हुन्छ । पेटमा अनावश्यक वायु बनाउँदैन । क्वाँटीमा भिटामिन ए, भिटामिन बी, भिटामिन सी, भिटामिन ई तथा खनिज पदार्थ प्रशस्त मात्रामा हुन्छ । यसले शरीरको थकाइ कम गर्छ र तनावबाट मुक्त गराउँछ । रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति बढाउछ । रोगी, बालवालिका तथा बृद्धमा हुने कुपोषण हटाउन सकिन्छ । क्वाँटीको नियमित सेवनले स्मरणशक्ति पनि बढ्छ । मानसिक स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउँछ । रक्तसञ्चार तथा स्नायु प्रणालीलाई धेरै फाइदा पुग्छ । टुसाएका गेडागुडीमा क्षारीय गुण बढी हुन्छ । त्यसैले, क्वाँटी खानाले ‘एसिडिटी’ तथा मूत्रनलीमा संक्रमणजस्ता समस्याबाट पनि छुट्कारा मिल्छ। पाचनशक्तिमा सुधार ल्याउँछ। गेडागुडीमा हुने सबै पौष्टिक तत्त्व शरीरले लिन सक्ने भएकाले सौन्दर्यमा पनि निखार आउँछ ।