काठमाडौँ । ‘जीवन र खाद्यको आधार पानी हो’ मूल नारासहित यस वर्ष ४३ औँ विश्व खाद्य दिवस मनाइने भएको छ । विश्व खाद्य तथा कृषि संगठन एफएओको मूल थिम (नारा) मा रही नेपाल सरकार कृषि तथा पशुपन्छी मन्त्रालय अन्तर्गतको कृषि विभागले आगामी असोज २५ गते भव्य रूपमा खाद्य दिवस मनाउने तयारी गरेको हो । 

विश्वव्यापी रूपमा स्वच्छ, पोषणयुक्त सन्तुलित भोजनको महत्त्व बारे जनचेतना जगाउन, भोकमरीबाट पीडित वर्गलाई उत्थान गर्नका लागि गरिने विभिन्न कार्यहरुलाई प्रवर्द्धन गर्न तथा सबैका लागि स्वास्थ्य आहार सुनिश्चित गर्नेतर्फ सरोकारवाला पक्षलाई ध्यानाकर्षण गर्नु यस दिवसको मूल्य उद्देश्य रहने विभागले जनाएको छ । 

कृषि उत्पादनका विभिन्न जोखिमका कारण सन् २०३० सम्ममा विश्वका करिब ६० करोड मानिस दीर्घकालीन रूपमा कुपोषित हुने अनुमान गरिएको छ । जसले भोकमरी उन्मुलनका लागि दिगो विकास लक्ष्य हासिल गर्ने ठूलो चुनौती रहेको संकेत गरेको विभागको भनाइ छ । 

नेपालको चालु १५औँ आवधिक योजनाले नेपालमा २१ प्रतिशत जनसंख्या अझैं पनि प्रयाप्त खाद्यान्नमा पहुँच नभएको उल्लेख गरिएको छ । सन् २०२२ को संयुक्त राष्ट्र संघको ‘वल्र्ड वाटर डे’ अनुसार विश्वमा करिब २ अर्ब २० करोड मानिसहरु अझै पनि सुरक्षित पानीको पहुँचबाट वञ्चित रहेको अनुमान गरेको थियो । 

राष्ट्रिय जनगणना तथा घरपरिवार सर्वेक्षण २०७८ अनुसार नेपालमा करिब ५७ प्रतिशत घरपरिवारले मात्र प्रशोधित पिउने पानीको पहुँच प्राप्त गरेको देखिन्छ । त्यसै गरी नेपालमा कृषक परिवारले चलन गरेको जग्गा मध्ये सिँचाई सुविधा भएको जग्गाको क्षेत्रफल ५४.४ प्रतिशत मात्र रहेको विभागको भनाइ छ । 

सोही स्थितिका बीच एफएओले निर्धारणको थिम ‘जीवन र खाद्यको आधार पानी हो’लाई नै ४३ औँ विश्व खाद्य दिवसको मूला नारा बनाइएको विभागले बताएको छ । 

४३औँ विश्व खाद्य दिवसको अवसरमा विभागले एफएओले जारी गरेका प्रचारात्मक सामग्री प्रकाशन तथा प्रदेश तथा स्थानीय तहहरुमा वितरण गर्ने, कृषि तथा खाद्य सुरक्षाका लागि नारामा आधारित लेख रचना प्रतियोगिता, पोष्टर/पेन्टिङ्ग, रेडियो तथा टेलिभिजन संवाद कार्यक्रम गर्ने, खाद्य दिवसका अवसरमा असोज गते प्रभातफेरी कार्यक्रम गर्ने र उत्कृष्ट ९ विधामा काम गर्ने कृषकहरुलाई सम्मान गर्ने विभागले जनाएको छ ।