काठमाडौँ । आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई)ले आत्महत्याको जोखिममा रहेका बिरामीहरूको पहिचान गर्न चिकित्सकहरूलाई मद्दत गर्न सक्ने नयाँ अनुसन्धानले देखाएको छ । 

यसले नियमित चिकित्सा प्रक्रियाहरूमा आत्महत्या रोकथामका प्रयासलाई सुधार्न सघाउने आशा गरिएको छ । जेएएमए नेटवर्क ओपन जर्नलमा प्रकाशित अनुसन्धानका अनुसार अनुसन्धानकर्ताहरूले दुईवटा विधिको तुलना गरेका थिए । पहिलो विधि डाक्टरहरूलाई काम गरिरहेको समयमा रोकेर पप–अप अलर्ट देखाउनु थियो । दोस्रो चाहिँ बिरामीको इलेकट्रोनिक रिपोर्टमा जोखिमबारे जानकारी दिनु थियो ।

अनुसन्धानका क्रममा पप–अप अलर्ट बढी प्रभावकारी भएको पाइयो । यस्ता अलर्टका कारण चिकित्सकहरूले ४२ प्रतिशत घटनामा आत्महत्याको जोखिम मूल्याङ्कन गरेका थिए जबकि रिपोर्टमा जानकारी मात्रै देखाउने तरिकामा यो दर ४ प्रतिशत मात्रै थियो । 

आत्महत्या गर्ने अधिकांश व्यक्तिहरूले आफ्नो मृत्यु भन्दा एक वर्ष अघि कुनै नु कुनै डाक्टरलाई भेटेको हुने भेन्डरबिल्ट युनिभर्सिटी मेडिकल सेन्टरका प्रोफेसर कोलिन वाल्शले बताए । तर यस्तो भेट प्रायः मानसिक स्वास्थ्य समस्याको लागि हुने नगरेको उनको भनाई थियो ।

अनुसन्धान टोलीले तीन न्यूरोलोजी क्लिनिकमा आत्महत्या जोखिमका बिरामीहरूको जाँच गर्न भेन्डरबिल्ट सुसाइड एटेम्प्ट एन्ड आइडियासन लिक्लिहुड (वीएसएआईएल) राखेको थियो । हरेक स्थानमा बिरामीहरूको स्क्रीनिङ्ग गर्न सम्भव हुन्न । वीएसएआईएल मोडेल खासगरी उच्च जोखिममा रहेका बिरामीहरू पहिचान गर्न र डाक्टरहरूलाई आवश्यक परीक्षणहरू गराउन मद्दत गर्न विकास गरिएको बाल्शले बताए । यस मोडेलले बिरामीको इलेकट्रोनिक स्वास्थ्य रेकर्डहरू हेरेर अर्को ३० दिनमा उसको आत्महत्या प्रयासको जोखिमबारे भविष्यवाणी गर्ने पनि उनले बताए ।

यो प्रणालीलाई अन्य चिकित्सा क्षेत्रमा पनि प्रयोग गर्न सकिने अनुसन्धाताहरू बताउँछन् । तर स्वास्थ्य सेवाहरूले प्रभावकारी सतर्कता र तिनीहरूको सम्भावित नकारात्मक प्रभावबिच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ । आत्महत्या गरेका मानिसहरूले आत्महत्या गर्नु भन्दा एक वर्ष अघि कुनै न कुनै चिकित्सकसँग सम्पर्क गरेको हुने पनि अनुसन्धानमा पाइएको थियो ।