नयाँ दिल्ली । भारतका इलेक्ट्रोनिक्स तथा सूचना प्रविधिमन्त्री अश्विनी वैष्णवले आगामी दुई वर्षभित्र भारतको कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) क्षेत्रमा २०० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी लगानी हुने प्रक्षेपण गरेका छन्।

नयाँ दिल्लीमा जारी ‘भारत कृत्रिम बौद्धिकता प्रभाव सम्मेलन २०२६’ का अवसरमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्री वैष्णवले एआईलाई 'पाँचौँ औद्योगिक क्रान्ति' को संज्ञा दिँदै यसले देशको अर्थतन्त्र र समाजमा व्यापक परिवर्तन ल्याउने बताए।

मन्त्री वैष्णवका अनुसार यो लगानी एआई इकोसिस्टमका पाँचवटै तह (एप्लिकेसन, मोडेल, चिप, पूर्वाधार र ऊर्जा) मा केन्द्रित हुनेछ। सम्मेलनमा विश्वका प्रमुख प्रविधि कम्पनीका कार्यकारीहरूले भारतीय स्टार्टअप र पूर्वाधार परियोजनाहरूमा उच्च रुचि देखाएको उनले जानकारी दिए। "हामीले एआई पूर्वाधारका लागि मात्र ९० अर्ब डलरको प्रतिबद्धता प्राप्त गरिसकेका छौँ," मन्त्रीले भने, "यसले भारतलाई प्रविधि र नवप्रवर्तनको विश्वव्यापी केन्द्र बनाउन मद्दत पुर्याउनेछ।"

प्रविधिको तीव्र विकाससँगै देखिएका चुनौतीहरूबारे बोल्दै उनले विशेष गरी 'डीपफेक' जस्ता समस्या समाधान गर्न कडा कानुनी र प्राविधिक (टेक्नो–लिगल) उपायहरू अपनाइने स्पष्ट पारे। मन्त्री वैष्णवले एआईको प्रयोगलाई जिम्मेवार र मानव समाजको हितमा सुनिश्चित गर्न भारतले विश्वव्यापी स्तरमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता समेत जनाए।

सरकारले एआईमा आधारित सेवाहरूलाई सर्वसाधारणको पहुँचमा पुर्याउन 'यूपीआई' (UPI) जस्तै साझा प्लेटफर्म निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सम्मेलनमा ३ लाखभन्दा बढी युवा, अनुसन्धानकर्ता र विद्यार्थीहरूको उत्साहजनक सहभागिताले भारतको प्रविधिमैत्री भविष्यलाई थप बलियो बनाएको मन्त्रीको दाबी छ।