काठमाडौँ । सरकारले अहिले काठमाडौँ उपत्यकाका नदी-खोला किनारका सुकमबासी बस्ती हटाउन डोजर चलाउने अभियान चलाइरहेको छ । तर डोजर चलाउन जति हतारो गरेको देखिन्छ, सुकुमबासीहरूको व्यवस्थापनमा भने उति चुस्त ढंगले काम हुन सकेको छैन । 

भनिन्छ नि ‘पहिले नयाँ कोठा भेटिएपछि मात्रै पुरानो कोठा छाडेर सर्न सकिन्छ’ । बस्ती खाली गराइएपछि त्यहाँका मानिसहरूलाई होल्डिङ सेन्टर र अस्थायी सेल्टर राख्ने प्रबन्ध त मिलाइएको छ, तर व्यवस्थित हुन सकेको छैन । कति सुकुमबासी भग्नावशेष नजिक बसेर आफ्ना सामानहरूको रेखदेख गरिरहेका देखिन्छन् भने स्कुले बालबालिकाहरूको कहाँ पढ्ने टुंगो छैन । 

यद्यपि अनधिकृत बस्ती हटाएर सहर व्यवस्थित बनाउन खोज्नु सरकारको दायित्व पनि हो । तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विस्थापितहरूको पुनर्स्थापना नै हो । नेपालमा जस्तै विश्वभर नै सुकुमबासी समस्या छ । अहिले विकसित बनेका देशहरूमा पनि पहिले सुकुमबासी समस्या थियो । ती देशले निकै व्यवस्थित ढंगले सुकुमबासी बस्ती र मानिसहरूको व्यवस्थापन गर्न सफल भए । विश्वका विभिन्न देशमा सुकुमबासीहरूको पुनर्स्थापनामा कस्तो विधि अपनाइएको छ ? नेपालमा के गर्दा ठीक होला ?