बेइजिङ । सन् २०२६ को पहिलो तीन महिनामा चीनको अर्थतन्त्र अपेक्षाकृत वृद्धि भएको छ । विश्वव्यापी रूपमा इरान युद्धको प्रभाव परिरहेकै अवस्थामा पनि चीनको अर्थतन्त्रमा युद्धको बाछिटा कम देखिएको हो ।

आधिकारिक तथ्यांकअनुसार चीनको कूल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । सो अवधिमा अर्थतन्त्र करिब ४ दशमलव ८ प्रतिशतले बढ्ने अर्थशास्त्रीहरूले अनुमान गरेका थिए । 

फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले आक्रमण गरेयता विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा ठुलो असर पारेको छ, जसको प्रभाव एसियाली देशहरूमा बढी देखिएको छ । यो तथ्याङ्क सार्वजनिक हुनुअघि चीनले आफ्नो वार्षिक आर्थिक वृद्धि लक्ष्य घटाएर ४ दशमलव ५ प्रतिशतदेखि ५ प्रतिशतका बिचमा राखेको थियो, जुन १९९१ यताकै न्यून लक्ष्य हो ।

उत्पादन क्षेत्रमा भएको वृद्धि र विशेष गरी सवारी साधनको निर्यातका कारण आर्थिक वृद्धिदर अपेक्षाकृत उच्च देखिएको हो । तर घरजग्गा क्षेत्रमा घट्दो लगानीले अर्थतन्त्रलाई दबाब दिइरहेको छ । 

ब्रुकिङ्ग इन्ष्टिच्यूटका विश्लेषक कायली चानले निर्यातलाई ‘उज्यालो पक्ष’ भनेका छन् । तर इरान युद्धको पूर्ण प्रभाव अझै देखिन बाँकी रहेको र आगामी त्रैमासमा वृद्धि कमजोर हुनसक्ने चेतावनी उनले दिएका छन् । कम्युनिस्ट पार्टी अफ चाइनाले अर्थतन्त्र पुनर्संरचना गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । कमजोर उपभोग, घट्दो जनसङ्ख्या र लामो समयदेखि चलिरहेको सम्पत्ति सङ्कट जस्ता समस्याहरू अझै कायम छन् । 

अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा, चीनले ऊर्जा सङ्कट र व्यापार तनावको सामना गरिरहेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड टम्पको ट्यारिफ नीतिका कारण अमेरिका भित्रिने चिनियाँ सामानमा हाल १० प्रतिशत शुल्क लागिरहेको छ ।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टका अनुसार यी ट्यारिफ जुलाईसम्म फेरि बढ्न सक्ने सम्भावना छ । यसैबिच, ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङबिच मे महिनामा चीनमै भेट हुने अपेक्षा गरिएको छ । 

मङ्गलवार सार्वजनिक व्यापार तथ्यांकअनुसार मार्च महिनामा चीनको निर्यात वृद्धि सुस्ताएर २ दशमलव ५ प्रतिशतमा झरेको छ, जुन ६ महिनायताकै न्यून हो । उता आयात करिब २८ प्रतिशतले बढेको छ । योसँगै बाँकी विश्वसँगको व्यापारमा चीनको बचत घटेर झन्डै ५० अर्ब डलरमा झरेको छ । 

इरान युद्धका कारण विश्वको प्रमुख जलमार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज ठप्प प्राय भएपछि कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ । यसको असर पोखिँदा विश्वव्यापी रूपमा उत्पादन लागत र महँगी बढेको छ । यसको असर चीनमा पेट्रोलको मूल्य वृद्धि र हवाई उडान कटौतीका रूपमा देखिन थालेको छ ।