काठमाडौँ । फ्रेन्ड्स अफ सिल्क रोड क्लब–नेपाल, नेपाल–चीन फ्रेन्डसिप फोरम र चाइना–नेपाल सेन्टर फर पोलिटिकल पार्टी गभर्नेन्स स्टडिजको संयुक्त आयोजनामा काठमाडौँमा एक संवाद कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । 

बुधबार आयोजित ‘विन्ड्स अफ चेन्जः युथ–लेड पोलिटिकल ट्रान्सफर्मेसन एन्ड इन्साइट्स फ्रम चाइनाज डेभलपमेन्ट एक्सपिरियन्स’ विषयक कार्यक्रममा नेपालको बदलिँदो राजनीतिक परिवेश, युवा नेतृत्वको आन्दोलन र चीनको विकास मार्गबाट सिक्न सकिने पाठबारे गहिरो छलफल गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा प्राज्ञिक व्यक्तित्व, नीति विशेषज्ञ, युवा नेता तथा विभिन्न पेसाकर्मीहरूको उपस्थिति थियो। सेडाका कार्यकारी निर्देशक प्रा. डा. अर्जुनकुमार बराल, त्रिभुवन विश्वविद्यालयको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा कूटनीति विभागकी सहायक प्राध्यापक अपेक्षा शाह, नेपाल जेरियाट्रिक्स सेन्टरका निर्देशक डा. जगदीशकुमार छेत्री, विकास पेसाकर्मी तथा उद्यमी नेहा दाहाल र व्यावसायिक तथा सामुदायिक प्रभाव नेता वर्षा कटुवाललगायतले कार्यक्रममा आफ्ना धारणा राखे । वक्ताहरूले नेपाल अहिले युवा सहभागिताबाट प्रेरित हुँदै राजनीतिक र सामाजिक रूपान्तरणको महत्त्वपूर्ण चरणबाट गुज्रिरहेको बताए ।

प्रा. डा. बरालले परिवर्तन निरन्तर र अपरिहार्य प्रक्रिया भएको बताउँदै बदलिँदो सामाजिक–राजनीतिक यथार्थलाई आत्मसात् गर्ने राष्ट्रले मात्र बलियो विकास हासिल गर्न सक्ने बताए । 

उनले क्षेत्रीय र विश्वव्यापी विकास क्रमसँग तुलना गर्दै प्रगतिलाई निरन्तरता दिन सुधारहरूको संस्थागत विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए। त्यसैगरी, सहायक प्राध्यापक शाहले नेपालमा हालै देखिएका युवा नेतृत्वका आन्दोलनहरू अचानक नभई बेरोजगारी, सुस्त आर्थिक वृद्धि र सुशासनका चुनौतीहरूसँग जोडिएको लामो असन्तुष्टिको परिणाम भएको बताइन् । उनले अहिलेको लहरलाई ‘मुद्दामा आधारित आन्दोलन’ को संज्ञा दिँदै यसले अझ बढी जानकार र राजनीतिक रूपमा सचेत पुस्तालाई प्रतिबिम्बित गरेको स्पष्ट पारिन् ।

कार्यक्रममा डा. छेत्रीले चीन लगायतका देशमा काम गर्दाको आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव सुनाए। उनले पेसाकर्मीहरूलाई नेपालमै प्रभावकारी रूपमा योगदान गर्न स्पष्ट नीतिगत मार्गचित्र, संस्थागत सहयोग र सुरक्षाको आवश्यकता रहेको औँल्याए। प्रतिभा पलायन (ब्रेन ड्रेन) रोक्न र बिदेसिएका दक्ष जनशक्तिलाई स्वदेश फर्काउन योग्यतामा आधारित अवसर र व्यवस्थित प्रणाली महत्त्वपूर्ण हुने उनको भनाइ थियो ।

युवा प्रतिनिधिहरू दाहाल र कटुवालले विश्वव्यापी एक्सपोजर र डिजिटल कनेक्टिभिटीका कारण युवाहरूमा राजनीतिक चेतना बढिरहेको बताए । उनीहरूले पारदर्शिता, जबाफदेहिता र समावेशी सुशासनको माग गर्दै नेपाल अहिले सुधारको सङ्क्रमणकालीन चरणमा रहेको स्वीकार गरे ।

छलफलको प्रमुख विषय चीनको विकास मोडेलबाट सिक्नुपर्ने पाठमा केन्द्रित थियो। विशेष गरी चीनको दीर्घकालीन योजना, युवा सशक्तीकरण, ग्रामीण विकास र राज्यको मार्गदर्शन तथा बजार संयन्त्रबिचको सन्तुलित दृष्टिकोणबाट नेपालले धेरै कुरा सिक्न सक्ने निष्कर्ष निकालिएको थियो । 

नेपालले आफ्नो विशिष्ट सामाजिक–राजनीतिक सन्दर्भलाई ध्यानमा राख्दै यस्ता मोडेलका सान्दर्भिक पक्षहरूलाई अपनाउन सक्ने वक्ताहरूले बताए।

यसका साथै कार्यक्रममा बसाइसराइ, सीपको अभाव, संस्थागत सुधार र राजनीतिक विमर्शलाई आकार दिन सामाजिक सञ्जालको भूमिका जस्ता महत्त्वपूर्ण विषयमा पनि छलफल भएको थियो। सहभागीहरूले युवा सहभागितालाई प्रोत्साहन गर्ने, उद्यमशीलता प्रवद्र्धन गर्ने र देशभित्रै अर्थपूर्ण अवसरहरू सिर्जना गर्ने नीतिको आवश्यकतामा जोड दिए।

बलियो संस्था, पारदर्शी सुशासन र युवा समावेशी नीतिहरूले हालको गतिलाई समर्थन गरेमा आउँदो दशकमा नेपालले महत्त्वपूर्ण प्रगति हासिल गर्न सक्ने भन्दै सहभागीहरूले नेपालको भविष्यप्रति आशा व्यक्त गरे। आयोजकहरूले यस्ता संवादलाई निरन्तरता दिने, नेपाल–चीन सहकार्यलाई सुदृढ गर्ने र राष्ट्रको भविष्य निर्माणमा युवाहरूको आवाजलाई सशक्त बनाउने प्रतिबद्धतासमेत जनाएका छन्।