न्युयोर्क । विश्वकप समापनको सँघारमा पुग्दा दुई टोली प्रतिष्ठित ट्रफी उचाल्ने प्रतिस्पर्धामा छन्। उपाधिसँगै प्रतियोगिताका उत्कृष्ट खेलाडी र टोलीलाई दिइने विभिन्न व्यक्तिगत तथा विशेष पुरस्कारको प्रतिस्पर्धा पनि उत्तिकै रोचक बनेको छ।

प्रतियोगिताभर देखाइएको व्यक्तिगत प्रतिभा, अविस्मरणीय प्रदर्शन र टोलीको अनुशासनका आधारमा फिफाले फाइनलपछि विभिन्न पुरस्कार प्रदान गर्नेछ। यद्यपि, फाइनलसम्म पुग्ने टोलीका खेलाडीहरूको सम्भावना बढी रहने भए पनि केही पुरस्कारका विजेता फाइनल सुरु हुनुअघि नै तय हुने प्रक्रियाअन्तर्गत छनोट गरिन्छन्।

यस वर्ष लियोनल मेस्सी र केलियन एमबाप्पे कम्तीमा एउटा व्यक्तिगत पुरस्कार जित्ने सबैभन्दा बलिया दाबेदार मानिएका छन्।

फिफाले प्रदान गर्ने प्रमुख पुरस्कारहरू यसप्रकार छन्:

• गोल्डेन बुट
• गोल्डेन बल
• गोल्डेन ग्लोभ
• उत्कृष्ट युवा खेलाडी
• फेयर प्ले अवार्ड
• प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट गोल

गोल्डेन बुट कसरी तय हुन्छ ?

गोल्डेन बुट प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ। सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा फ्रान्सका केलियन एमबाप्पे आठ गोल गर्दै यस पुरस्कारका विजेता बनेका थिए। यदि दुई खेलाडीको गोल सङ्ख्या बराबर भयो भने बढी असिस्ट गर्ने खेलाडी विजेता बन्छ। गोल र असिस्ट दुवै बराबर भए कम समय खेलेर उक्त उपलब्धि हासिल गर्ने खेलाडीले पुरस्कार जित्छ।यस विश्वकपमा गोल्डेन बुटका प्रमुख दाबेदार:

अहिलेसम्म मेस्सी र एमबाप्पेबीच कडा प्रतिस्पर्धा छ। दुवैले आठ–आठ गोल र तीन–तीन असिस्ट गरेका छन्।

हालका शीर्ष गोलकर्ता:

• केलियन एमबाप्पे (फ्रान्स) – ८ गोल, ३ असिस्ट
• लियोनल मेस्सी (अर्जेन्टिना) – ८ गोल, ३ असिस्ट
• ह्यारी केन (इंग्ल्यान्ड) – ६ गोल, १ असिस्ट
• जुड बेलिङ्घम (इंग्ल्यान्ड) – ६ गोल, १ असिस्ट
• उस्मान डेम्बेले (फ्रान्स) – ६ गोल, २ असिस्ट
• मिकेल ओयारजाबाल (स्पेन) – ५ गोल, १ असिस्ट

गोल्डेन बलको प्रमुख दाबेदार को ?

• अघिल्लो विजेता: लियोनल मेस्सी (अर्जेन्टिना)

गोल्डेन बल प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडीलाई प्रदान गरिने प्रतिष्ठित पुरस्कार हो। फिफाको प्राविधिक अध्ययन समूहले उम्मेदवारको सूची तयार गर्छ भने विश्वकप कभर गर्ने मान्यताप्राप्त सञ्चारकर्मीले मतदान गरेर विजेता चयन गर्छन्। दोस्रो र तेस्रो हुने खेलाडीले क्रमशः ‘सिल्भर बल’ र ‘ब्रन्ज बल’ प्राप्त गर्छन्। यो पुरस्कार सन् १९७८ देखि प्रदान गर्न थालिएको हो।

विशेष कुरा, धेरै पटक यो पुरस्कार विश्वकप नजित्ने टोलीका खेलाडीले जितेका छन्। जस्तै— जिनेदिन जिदान (२००६), लियोनल मेस्सी (२०१४ र २०२२), लुका मोड्रिच (२०१८)। यसको मुख्य कारण मतदान फाइनलअघि नै सम्पन्न हुनु हो।

गोलरक्षकमध्ये जर्मनीका ओलिभर कान (२००२) मात्र यो पुरस्कार जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन्। मेस्सी भने दुई पटक गोल्डेन बल जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन्।

यस वर्षका प्रमुख दाबेदार:

• लियोनल मेस्सी (अर्जेन्टिना)
• केलियन एमबाप्पे (फ्रान्स)
• माइकल ओलिसे (फ्रान्स)
• ह्यारी केन (इंग्ल्यान्ड)
• जुड बेलिङ्घम (इंग्ल्यान्ड)
• एर्लिङ हालान्ड (नर्वे)
• भोजिन्हा (केप भर्डे)

गोल्डेन ग्लोभ कसले जित्न सक्छ ?

• अघिल्लो विजेता: एमिलियानो मार्टिनेज (अर्जेन्टिना)

प्रतियोगिताको उत्कृष्ट गोलरक्षकलाई ‘गोल्डेन ग्लोभ’ प्रदान गरिन्छ। यसको निर्णायक मापदण्डमा खेलाडीको प्रभाव, उत्कृष्ट बचाउ र क्लिन–सिटको सङ्ख्या समावेश हुन्छ। सन् १९९४ मा सुरु भएको यो पुरस्कारलाई २०१० सम्म ‘लेभ यासिन अवार्ड’ भनिन्थ्यो। अघिल्ला पाँचमध्ये चार संस्करणमा उपाधि जित्ने टोलीकै गोलरक्षकले यो पुरस्कार जितेका छन्।

यस विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने गोलरक्षकहरू:

• भोजिन्हा (केप भर्डे)
• ओरलान्डो गिल (उरुग्वे)
• डियोगो कोस्टा (पोर्चुगल)
• ग्रेगर कोबेल (स्विट्जरल्यान्ड)
• यासिन बोनो (मोरक्को)
• मोस्तफा शोबेर (इजिप्ट)

विशेष गरी भोजिन्हाको प्रदर्शनले उनलाई विश्वव्यापी चर्चामा ल्याएको छ र उनलाई इन्टर मियामीले अनुबन्ध गर्न सक्ने चर्चा पनि चलेको छ।

उत्कृष्ट युवा खेलाडीका दाबेदार

सन् २००६ देखि प्रदान गरिँदै आएको यो पुरस्कार २१ वर्षभन्दा कम उमेरका उत्कृष्ट खेलाडीलाई दिइन्छ। सन् २०२२ मा अर्जेन्टिनाका एन्जो फर्नान्डेजले यो पुरस्कार जितेका थिए।

यस वर्षका प्रमुख दाबेदार:

• लामिन यामाल (स्पेन)
• पाउ कुबार्सी (स्पेन)
• गिल्बर्टो मोरा (मेक्सिको)
• डिजिरे डुए (फ्रान्स)
• निको ओ’राइली (इंग्ल्यान्ड)
• अयुब बुआद्दी (मोरक्को)

मेक्सिकोका गिल्बर्टो मोरा यस विश्वकपका सबैभन्दा कान्छा खेलाडी हुन्। उनी सन् १९५८ पछि विश्वकपको नकआउट खेलमा सुरुवाती मौका पाउने सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी पनि बनेका छन्।

फेयर प्ले अवार्ड कसलाई ?

‘फेयर प्ले अवार्ड’ उत्कृष्ट अनुशासन र खेल भावना देखाउने टोलीलाई प्रदान गरिन्छ। यो पुरस्कार सन् १९७० देखि वितरण हुँदै आएको हो। ब्राजिलले चार पटक यो पुरस्कार जितेको छ भने इंग्ल्यान्ड र स्पेनले तीन–तीन पटक जितेका छन्। सन् २०२२ मा इंग्ल्यान्ड विजेता बनेको थियो।

यस वर्षका प्रमुख दाबेदार:

• स्पेन
• फ्रान्स
• नर्वे

प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट गोल कसको ?

प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट गोलको विजेता भने समर्थकहरूको मतदानबाट तय हुन्छ। सन् २०२२ मा ब्राजिलका रिचार्लिसनले सर्बियाविरुद्ध गरेको आकर्षक सिजर–किक गोल यस पुरस्कारको विजेता बनेको थियो।

यस वर्ष समूह चरणदेखि प्रत्येक चरणका उत्कृष्ट गोलहरू छुट्टाछुट्टै छनोट गरिएको छ।

अन्तिम चरणका उत्कृष्ट गोलका उम्मेदवार:

• केलियन एमबाप्पे (फ्रान्स) – मोरक्कोविरुद्ध (क्वार्टरफाइनल)
• आन्द्रेयास शेल्डेरुप (नर्वे) – इंग्ल्यान्डविरुद्ध (क्वार्टरफाइनल)
• जुड बेलिङ्घम (इंग्ल्यान्ड) – नर्वेविरुद्ध (क्वार्टरफाइनल)
• जुलियन आल्भारेज (अर्जेन्टिना) – स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध (क्वार्टरफाइनल)
• पेड्रो पोरो (स्पेन) – फ्रान्सविरुद्ध (सेमिफाइनल)
• एन्जो फर्नान्डेज (अर्जेन्टिना) – इंग्ल्यान्डविरुद्ध (सेमिफाइनल)

प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट गोलको अन्तिम विजेता यी छ उम्मेदवारमध्ये समर्थकहरूको मतदानबाट चयन हुनेछ। मतदान फाइनलअघि नै सम्पन्न हुने फिफाले जनाएको छ।