काठमाडौँ । मानिसहरूले खाना पकाएपछि घण्टौंसम्म बाहिर छोड्छन् र पछि फ्रिजमा राख्छन् । यो बानीले खानाको गुणस्तर त बिगार्छ नै फुड पोइजनिङको जोखिम पनि बढाउन सक्छ । खाना र फ्रिज दुवैको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न खानालाई सही समयमा फ्रिजमा राख्नु जरुरी छ ।

दुई घण्टाभित्र फ्रिजमा राख्नुहोस्
विज्ञहरूका अनुसार, पकाएको खाना दुई घण्टाभन्दा बढी कोठाको तापक्रममा राख्नु हुँदैन । यदि मौसम धेरै तातो छ र तापक्रम ३२ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी छ भने, खाना एक घण्टाभित्र फ्रिजमा राख्नुपर्छ । लामो समयसम्म छोडिएको खानाले ब्याक्टेरिया बढ्नको लागि अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्छ ।

तातो खाना फ्रिजमा राख्नबाट बच्नुहोस्
यसको मतलब चुल्होबाट निकालेपछि तुरुन्तै फ्रिजमा उमालेको भाँडो सिधै राख्नु पर्छ भन्नेचाहिँ होइन । धेरै तातो खानाले फ्रिज भित्रको तापक्रम बढाउन सक्छ, त्यहाँ भण्डारण गरिएका अन्य खाद्य वस्तुहरूलाई असर गर्छ । यसबाहेक, यसले रेफ्रिजरेटर कम्प्रेसरमा थप तनाव दिन सक्छ, जसले गर्दा यसको दक्षता घट्छ ।

फ्रिजमा चिसो खाना मात्र राख्नुहोस्
यसको उपाय भनेको तातो खानालाई कोठाको तापक्रममा केही समयको लागि चिसो हुन दिनु हो । सामान्यतया २० देखि ३० मिनेट पर्याप्त हुन्छ । यदि खाना ठुलो छ भने, यसलाई साना कन्टेनरहरूमा विभाजन गर्नुहोस् । यसले खानालाई छिटो चिसो पार्नेछ र फ्रिज पछि पनि चिसो हुने सुनिश्चित गर्नेछ ।

खानालाई सधैं फ्रिजमा छोपेर राख्नुहोस्
खानालाई सधैं सफा, छोपेर राखिएको कन्टेनरमा राख्नुहोस् । खुला कन्टेनरमा राखिएको खानाले ओसिलोपन र गन्ध छोड्न सक्छ, जसले फ्रिजभित्र गन्ध निम्त्याउन सक्छ । यसले अन्य खाद्य वस्तुहरूलाई पनि असर गर्न सक्छ । गिलास वा फुड–ग्रेड प्लास्टिकबाट बनेका हावा नछिर्ने कन्टेनरहरू यसका लागि उपर्युक्त हुन्छ ।

फ्रिजमा धेरै चिज नराख्नुहोस् 
फ्रिजमा धेरै भीड गर्नु उचित हुँदैन । चिसो हावाको उचित परिसंचरणको लागि भित्र केही ठाउँ हुनुपर्छ । यदि फ्रिज धेरै भरिएको छ भने, सबै खाद्य वस्तुहरू समान रूपमा चिसो हुन सक्दैनन्, जसले गर्दा बिग्रने जोखिम बढ्छ ।

बाँकी रहेको खाना सामान्यतया ३ देखि ४ दिनभित्र उपभोग गर्नुपर्छ । यदि तपाईंलाई यसलाई लामो समयसम्म भण्डारण गर्न आवश्यक छ भने, यसलाई फ्रिजरमा भण्डारण गर्नु राम्रो हुन्छ । सबैभन्दा सुरक्षित तरिका भनेको पकाएको खानालाई थोरै चिसो पार्नु र दुई घण्टाभित्र फ्रिजमा राख्नु हो । यसले खानाको ताजापन जोगाउँछ, ब्याक्टेरियाको जोखिम कम गर्छ र रेफ्रिजरेटरको कार्यसम्पादन लामो समयसम्म सुधार गर्छ ।  

(अस्वीकरणः सल्लाहसहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ, थप जानकारीका लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)