ब्लग

अब स्ववियु निर्वाचन यसरी गरौँ

स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) हाम्रा विश्वविद्यालयको एउटा महत्त्वपूर्ण लोकतान्त्रिक निकायका रूपमा स्थापित छ । स्ववियु विद्यार्थी हकहित र शैक्षिक सुधारका लागि आवाज उठाउने मात्र नभएर देशको राजनीतिक एवं सामाजिक सुधारको...

सडक दुर्घटनाका विविध पक्षहरूको मनोवैज्ञानिक प्रतिबद्धता

१९औँ शताब्दीअघि सामान्यतयाः हात्ती, घोडा, जिराफ, गोरु, खच्चर, कुकुर लगायत जनावरलाई सवारीवाहनका रूपमा प्रयोग गरिन्थ्यो । १९औँ शताब्दीमा युरोपेली वैज्ञानिकले गरेका आविष्कारबाट इन्जिनमा आधारित सवारी–साधनको प्रयोग बढ्न थाल्यो । साइकल,...

१३२ केभी प्रसारण लाइन चाँडो नबने कर्णालीमा विद्युत् समस्या झन् बढ्छ

०४५ सालमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्र वीरेन्द्रनगर आउँदा सुर्खेतमा ३३ केभी प्रसारण लाइन तानिएको हो । उक्त लाइन बाँके जिल्लाको कोहलपुरदेखि तत्कालीन क्षेत्रीय सदरमुकाम वीरेन्द्रनगरमा जोडियो । प्रसारण लाइनको ६० प्रतिशत...

‘लो–भोल्टेज’ले कर्णाली मारमा, तेस्रो मुलुकमा विद्युत् बेच्दैछ राज्य

सुर्खेतमा बत्तीको समस्या ६० कै दशकदेखिकै हो । समयमै यसलाई सम्बोधन गर्न नसक्दा जटिलता बढ्दै गएको छ । त्यो बेला कहिलेकाहीँ विद्युत् जान्थ्यो तर अहिले कुनै ठेगान नहुने अवस्थामा पुग्यो...

अन्तर्राष्ट्रिय जातीय विभेद उन्मूलन दिवसको सार्थकता

हरेक वर्ष मनाउने गरिएको जातीय विभेद उन्मूलन दिवस यस वर्ष पनि विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ । २१ मार्चको दिनलाई विश्वमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय जातीय विभेद उन्मूलन दिवसका’ रूपमा मनाएर समाजमा गहिरिँदै...

जातीय भेदभावविरुद्धको संघर्ष : नेपालको सामाजिक रूपान्तरण

जात व्यवस्थाले नेपाली समाजको लोकतान्त्रीकरणमा गहिरो अवरोध सिर्जना गरिरहेको छ । मानवलाई मानवीय व्यवहार गर्न नदिने, समाजलाई अग्रगतिमा बढ्न रोक्ने र मानवतामाथिकै गम्भीर अपराधको रूपमा रहेको यो व्यवस्थाले सदियौँदेखि उत्पीडन,...

एसईई परीक्षामा सहभागी छोरालाई बुवाको पत्र

प्यारो छोरा अभि ! शुभ आशिष म यहाँ सञ्चै छु । घरमा तिमीहरू सबैको आराम कुशलताको कामना गर्दछु । यसपालिको होली खुब रमाइलो भयो, म घरमै थिएँ । हामी सबै...

विद्यार्थी राजनीतिमा समयसापेक्ष सुधार आवश्यक

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले चैत ५ गते र सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयले चैत २७ गते स्ववियु चुनाव गर्ने घोषणा गरेसँगै दुवैका आंगिक क्याम्पसहरूमा नयाँ तरंग छाएको छ । विद्यार्थी संगठनले आ–आफ्ना एजेन्डा विद्यार्थीमाझ पुर्‍याइरहेका...

अन्तर्जातीय विवाहमा राज्यको दमन

दलित र गैरदलित युवायुवतीबिच हुने अन्तर्जातीय प्रेमलाई समाजले अझै सहज रूपमा स्विकार्न सकेको पाइँदैन । आज पनि अनेक बहानामा दलितमाथिको थिचोमिचो चलिरहेको छ । अझ दुःखलाग्दो पक्ष त राज्यका उच्च...

मगर राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाको औचित्य

तत्कालीन नेकपा माओवादीले सञ्चालन गरेको जनयुद्धको सुरुआती चरणमै (२०५४ सालमा) मगर राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा गठन भएको थियो । त्यसपछि मात्रै यस पार्टीमा अन्य जातीय र क्षेत्रीय मोर्चा अस्तित्वमा आए । ...

लोकतन्त्र सुदृढ हुन संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक

‘ब्ल्याक्स ल डिक्सनरी’ (१८९१) का अनुसार संविधान एक मौलिक दस्ताबेज हो, जसले संस्थाहरूलाई परिभाषित गर्छ, सार्वभौमसत्ता निर्धारण गर्छ, राज्यको शक्तिको सीमा निर्दिष्ट गर्छ र जनतालाई नागरिक अधिकार तथा स्वतन्त्रता सुनिश्चित...

लुम्बिनीमा मातृमृत्युको डरलाग्दो स्वरुप, किन न्यूनीकरण भएन ?

बिन्द्रावती बनिया एक्कासी अचेत भएपछि भीम अस्पताल लगियो । रुपन्देही तिलोत्तमा– १४ बस्ने ३५ वर्षीया बनिया अचेत भएपछि परिवारले अकस्मात् अस्पताल लगेका हुन् । गर्भवती बनिया बेहोस किन भएकी हुन्...

वंशाणुगत राजा बन्ने कायरता होइन, जननिर्वाचित शासक बन्ने हिम्मत छ ?

०६१ माघ १९ पछि, जब तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहले मुलुकको राजकीय सत्ता हातमा लिए र लगत्तै देश दौडाहामा निस्किए । त्यतिबेला उनी जहाँ गए, त्यहाँ उनको स्वागतमा अपार भिड देखियो...

समयसापेक्ष र उत्पादनमूलक शिक्षा विधेयक कहिले ?

लामो समयदेखि देश नयाँ शिक्षा विधेयक निर्माणको संघारमा छ । शिक्षा विधेयकले देशको भविष्यलाई निर्धारण गर्छ । बदलिँदो राजनीतिक व्यवस्था अनुसार शिक्षामा पनि समयसापेक्ष परिवर्तन हुनु अनिवार्य छ । ...

नेपालमा लोडसेडिङ हट्नुमा कसको कति योगदान ?

नेपालमा लोडसेडिङको समस्या एक दशकभन्दा बढी समयसम्म राष्ट्रव्यापी संकटको रूपमा रहेको थियो। प्रत्येक वर्ष, चाडपर्व र गर्मीका महिनामा विद्युत् आपूर्ति अस्थिर हुने हुँदा देशभरि व्यापार, उद्योग र नागरिकहरूको जीवनमा ठूलो...

ध्यान केन्द्र बनाउन विदेशी अनुदान चाहिन्न

अनुदान र सहयोगलाई हाम्रो शास्त्रीय आधारमा व्याख्या गर्दा छुट्ट्याएर हेर्न सकिन्छ । अनुदान भनेको दान नै हो । यो अपेक्षारहित हुन्छ । दान लिने–दिने काम हुने र नहुने बिचमा मात्र...

कहिलेसम्म नेपाल आन्दोलनको पर्याय बन्ने ?

नेपाल र नेपालीको पर्याय भनेको आन्दोलन नै हो भनेझैँ गरी देश सधैँभरि राजनीतिक अस्थिरताको भुमरीमा फसिरहेको छ । देशलाई कुनै निकासतिर लैजानेभन्दा पनि कुनै न कुनै निहुँ बनाएर भुमरीतिर नै...

गणतन्त्रका शासक बिग्रँदा राजावादी उठे

नेपालको २५ सय वर्ष लामो इतिहासमा १७७ जना राजाको शासन चलेपछि राजतन्त्रको अन्त्य भएको थियो । यस कालमा किरात, लिच्छवि, ठकुरी, मल्ल, शाह आदि वंशजका आधारमा राजा भए । ...

गणतन्त्र कि राजसंस्था : नेपाली जनताको राजनीतिक संघर्ष र चाहना

प्रजातन्त्र दिवसको पूर्वसन्ध्यामा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको मन्तव्य आएसँगै देशमा राजावादीहरू सलबलाउन थालेका छन् । राजसंस्थाको पुनरागमनबारे चर्चा गर्दा यसको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि, वर्तमान अवस्था, राजनीतिक परिदृश्य, सम्भाव्यता र जनमतको अवस्थालाई...

नेपाली महिलाको आर्थिक सशक्तीकरण

नेपाली समाज आज पनि परम्परागत सोच, प्रणाली, कार्यक्रम तथा विधि–प्रक्रियाबाट सञ्चालित भएकै कारण नेपाली महिलाहरू युग सुहाउँदो उपस्थिति देखाउन नसकेको देखिन्छ । महिला अधिकारका क्षेत्रमा क्रियाशील सामाजिक संघ–संस्थाले निकालेका प्रतिवेदनले...

घलेगाउँ घुमेर हेर्दा...

एक हुल घुमन्ते विद्यार्थीको अगुवाइ गर्दै गण्डकी प्रदेशको चर्चित ग्रामीण पर्यटकीय स्थल घलेगाउँ आइपुग्यौँ । गाउँको प्रवेश द्वारमा पन्चैबाजाको लोक धुनमा खादा मालासहित गरेको भव्य स्वागत हाम्रा लागि सर्पाइज थियो...

वीरेन्द्रनगरले उपमहानगरको सबै मापदण्ड पूरा गरिसकेको छ

संघीयतापछि वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले विकासमा नयाँ फट्को मार्‍यो । पूर्वाधार विकाससँगै सामाजिक न्यायसहितको विषयमा हामीले प्राथमिकता दिएर काम गरिरहेका छौँ । स्थानीय सरकार भनिसकेपछि बिस्तारै आत्मनिर्भर बन्नुपर्छ । सोही नीतिलाई...

वीरेन्द्रनगरको विकास त ह्वात्तै भयो तर अव्यवस्थित

पछिल्लो समय वीरेन्द्रनगर बजारको विकासले फट्को मारेको छ । झट्ट हेर्दा यहाँ विकासले रफ्तार लिएको देखिन्छ । विकासका लागि जसरी योजना बन्नुपर्ने थियो, त्यसमा भने केही कमी महसुस गर्न सकिन्छ...

संसदीय पत्रकारिता सीमित व्यक्तिका लागि मात्रै हो ?

संघीय संसद् सचिवालयले पत्रकारद्वय किशोर श्रेष्ठ र प्रकाश ओलीलाई दिइएको सचिवालयको प्रेस–पास निलम्बन गरेपछि अहिले विभिन्न सवाल उठेका छन् । कतिपयले यसलाई ठिक भनिरहेका छन् । ठिक भन्नेहरुको तर्क छ—...

निजामती प्रशासन सुधारको अवसर

‘संघीय निजामती सेवा विधेयक, २०८०’ माथि यतिबेला विभिन्न कोणबाट छलफल चलिरहेको छ । सार्वजनिक प्रशासनलाई स्वच्छ, जनउत्तरदायी र सहभागितामूलक बनाउँदै राज्यबाट प्राप्त हुने सेवा–सुविधामा जनताको समान र सहज पहुँच सुनिश्चित...

यसरी म आजकै दिन जेलबाट छुटेको थिएँ

२०५८ मङ्सिरको पहिलो सातातिर, कसैले जनादेश पत्रिकाको कार्यालयमा फोन गरेर ठेगाना माग्यो, पत्रिकामा छपाउनका लागि कविता दिन आउन लागेको भन्दै । हामीले ठेगाना दियौँ— पुतलीसडकको श्रेष्ठ फोटोकपीभन्दा पारिपट्टि, साडी...

युवा सशक्तीकरणका लागि राष्ट्रिय युवा परिषद्को भूमिका

नेपाल सरकारद्वारा स्थापित एक विशिष्ट संस्था हो, राष्ट्रिय युवा परिषद् । जसको मुख्य उद्देश्य देशभरका युवालाई सशक्तीकरण गर्दै उनीहरूको प्रतिभा, क्षमता र नवाचारलाई मुलुकको समृद्धिमा उपयोग गर्ने हो । ...

कसरी हुन्छ त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सुधार ?

राष्ट्र निर्माण, राष्ट्रिय समृद्धि तथा सामाजिक–सांस्कृतिक चेतनाका लागि उच्च शिक्षाको जननीका रूपमा प्राज्ञिक भूमिका विश्वविद्यालयको रहन्छ । २०१६ सालमा स्थापित त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) नेपालको शैक्षिक धरोहर समेत हो । विश्वविद्यालय...

स्ववियुमा मेरो दाबी

शिक्षा पुस्तकका अक्षरमा मात्र सीमित हुँदैन यो चेतना, नैतिकता, मूल्य तथा भविष्य निर्माणको एक महत्त्वपूर्ण आधार हो । एक सभ्य एवं प्रगतिशील समाज निर्माणका निमित्त शिक्षित नागरिकहरूको आवश्यकता हुन्छ र...

स्ववियु निर्वाचनको आवश्यकता र विद्यार्थी संगठनको भूमिका

स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) विद्यार्थीले विद्यार्थीकै लागि जन्माएको साझा संस्था हो । यो असल नेतृत्व उत्पादन गर्ने एक थलो हो; शिक्षा क्षेत्रका समग्र समस्याको पहिचान गर्ने, उठान गर्ने र समाधानका...

‘रसियन गाउँका सडकमा बनाइने पुलको क्षमता अनुसार महेन्द्र राजमार्गका पुल बनाइएका छन्’

चार वर्ष अघि मैले नेपाल सरकारको सहसचिव पदबाट अवकाश पाएँ । पेसाले म इन्जिनियर हुँ । म खासमा सोभियत युनियनबाट सन् १९९० तिर हाईवेमा डिग्री पढेर आएको हुँ । ...

चार वर्षपछि पोखरामा पिउने पानी पूरै शुद्ध बनाउन सकिन्छ

पोखराका ५२ हजार घरधुरीमा खानेपानी संस्थानले धारा जडान गरेको छ । एक वर्षमा सरदर १५ सय देखि २ हजार नयाँ धारा थपिन्छ । १ देखि १९ नम्बर वडासम्म संस्थानले पानी...

महाशिवरात्रि : जीवनको सर्वोत्तम व्रत

फागुन कृष्ण चतुर्दशीमा पर्ने शिवरात्रि महापर्वलाई शिवचतुर्दशी पनि भनिन्छ । यस दिन विशेषतः हिन्दुधर्मावलम्बीले भगवान्् शिवजीको पूजा–अर्चना गर्छन् । भगवान् शिवको उत्पत्ति भएको र ईश्वरीय संयोगको रात भएकाले त्यसैको नामबाट...

पैसा तिरेर पानीसँगै रोग किनिरहेका छौँ

पोखरा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा परिचित सहर हो । पर्यटनको राजधानी पनि हो पोखरा । यहाँका नागरिक बढी शिक्षित र सभ्य छन् । यति सुन्दर सहरमा वितरण हुने पानी शुद्ध छैन भन्नुपर्दा योभन्दा...

महाशिवरात्रिमा किन गर्ने शिवको पूजा ?

काठमाडौँ । हिन्दुहरूको प्रमुख चाडहरूमध्ये महाशिवरात्रि पनि एक हो । फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन अर्थात आजको दिन मनाइने यस पर्वलाई सम्पूर्ण दीन दुःखी र कष्टपूर्ण अवस्थामा रहेका प्राणीहरूको हृदयमा धर्मको...

मधेसमा प्रचण्ड : उत्साह कि बाध्यता ?

शान्ति प्रक्रियापछिका लगातार चार वटा संघीय निर्वाचन र २ वटा स्थानीय तहको निर्वाचनमा माओवादी मधेसमा कहिल्यै पहिलो दल बन्न सकेन। मधेसको मुद्दा र एजेन्डा स्थापित गर्ने भूमिका माओवादी आन्दोलन र...

ट्रम्पले भनेजस्तै ‘ठग’ हुन् नेपालका शासक ?

केही दिनअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विभिन्न देशलाई दिइँदै आएको अनुदान सहायता कटौती गर्नका लागि बोल्ने क्रममा नेपाललाई दिइएको अनुदान ‘फ्रड’ अर्थात् ठगी भएको टिप्पणी गरे । उनले नेपालजस्तो अतिकम...

‘जेन–जी’को युगमा ‘जेरोन्टो’को नेतृत्व

समाजशास्त्रीय दृष्टिकोणले विभिन्न समयमा जन्मिएका व्यक्ति र तिनीहरूको मानसिकता तथा जीवनशैलीलाई बुझाउनका लागि चारवटा पुस्तामा वर्गीकरण गरिएको छ । जसको सुरुवात ‘बेबी बुमर’ भनिने पुस्ताबाट भएको हो । दोस्रो...

नेपाली राजनीतिमा देउवाको मौनता, ओलीको समृद्धि र प्रचण्डको गणित

नेपालको राजनीति एउटा चङ्गुलमा फसेको छ । यो चङ्गुलमा फसेको राजनीतिलाई निकास दिन अहिलेको नेतृत्वबाट सम्भव छैन, किनकि यो नेतृत्व पटकपटक अक्षम प्रमाणित भएको छ । नेपालमा बहुदलीय प्रजातन्त्रको...

प्रजातन्त्रका लागि नेपाली जनताको संघर्ष

राणाशासनको सुरुवात नेपालमा १९४७ सालमा भएको थियो, जब जंगबहादुर राणाले कोत पर्वपछि राजकीय शक्ति हातमा लिए । उनले नेपालमा राणावंशीय प्रधानमन्त्री प्रणाली स्थापना गर्दै शासकीय अधिकार केन्द्रीकृत गरे । यस...

सुनसरीका यी क्षेत्रमा अनिश्चितकालीन कर्फ्यू (सूचनासहित)

पुलमुनि बेवारिसे शव फेला

सुनसरीको देवानगञ्ज बजारमा दुई समूहबिच ढुङ्गा हानाहान

सुनसरी घटनाबारे बोल्यो प्रधानमन्त्री कार्यालय

सामाजिक सद्‌भाव, धार्मिक सहिष्णुता र शान्ति–सुव्यवस्था कायम राख्न धनुषामा बैठक

'यदुवंशीनगर' विवादमा अन्तरिम आदेश अस्वीकार, सर्वोच्चले मुद्दालाई दियो अग्राधिकार

भारतले दिएको एम्बुलेन्स वडाध्यक्षले ३ वर्ष ५ महिनासम्म आफूखुसी भाडामा लगाएको खुलासा

गत आर्थिक वर्षमा धनुषा र महोत्तरीमा ४० किलोमिटर कालोपत्र

भारतीय अनुदानमा बन्यो गुस्तल र प्रथमश्री महाविहार, १२ करोड लागतमा पुनर्निर्माण सम्पन्न

नेकपा बागमतीमा चुलियो विवाद, माधव पक्षधर सांसदहरूले गरे बैठक बहिस्कार

नारायणगढ–मुग्लिन सडकमा रातिमा यातायात सेवा बन्द

रश्मि रिजाल मृत्यु प्रकरण : सिसिटिभी फुटेज विश्लेषण गर्दा के देखियो ?

पोखरा प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिमा सरस्वती प्रतीक्षा

लुम्बिनीमा गत आर्थिक वर्षमा सवारी दुर्घटनाबाट ५८५ को मृत्यु

जुस खाँदा ग्राहक बिरामी परे, अनुगमन गर्दा पसललाई ५० हजार जरिवाना

गण्डकी प्रदेशका दुई हजार ४३१ व्यावसायिक फर्मलाई कानुनी कारबाही

सरकारबाट कांग्रेस बाहिरिएपछि मुख्यमन्त्री आचार्यले सम्हाले पाँच मन्त्रालय

गृहमन्त्रीको आश्वासनपछि सुस्तावासीका मागबारे के प्रगति भयो ?

लुम्बिनीमा फेरियो सत्ता समीकरण : एमाले र नेकपाबिच नयाँ सरकार गठनको कसरत

लुम्बिनी सरकारबाट कांग्रेस बाहिरियो, पाँच मन्त्रीको सामूहिक राजीनामा

कर्णालीमा मुख्यमन्त्री नियुक्त, अन्यमा कसरी हुँदै छ एमाले र नेकपाबिच ‘पावर सेयरिङ’ ?

कर्णालीको मुख्यमन्त्रीमा मंगलबहादुर शाही नियुक्त

कर्णालीका मुख्यमन्त्रीको नियुक्ति र शपथ बुधबार हुने

कर्णालीको मुख्यमन्त्रीमा नेकपाका मंगलबहादुर शाहीको दाबी पेस

भारतले धौलीगङ्गा बाँध खोल्ने, महाकाली तटीय क्षेत्रमा सतर्क रहन आग्रह

छाडा पशु चौपायालाई ‘रिफ्लेक्टिङ बेल्ट’ लगाइँदै

विधि विज्ञान प्रयोगशालामा ल्याइने अधिकांश नमूना लागुऔषधका

दार्चुलामा भारतीय सहयोगमा विद्यालय भवन निर्माण सुरु

सुत्केरीलाई प्रसूति बिदा ६ महिना पुर्‍याउने प्रस्ताव

सुनसरी घटनामा संयमता र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न गगन थापाको अपिल

गोपालमान श्रेष्ठको निधनप्रति पूर्णबहादुर खड्काद्वारा दुःख व्यक्त

१० बजे १० समाचार : सुनसरीमा सद्‌भावका लागि अपिल, अस्पतालमा पनि आन्दोलन