चिसो बढेसँगै रुघाखोकी, टन्सिल संक्रमण, फ्लु, विन्टर डाइरिया गराउनेजस्ता सरुवारोगहरू लाग्न सुरु हुन्छ । यो समयमा मुटु, जोर्नी तथा फोक्सोका दमजस्ता नसर्ने दीर्घ रोग भएका बिरामीलाई बढी प्रभावित पार्छ । जाडो सुरु भएपछि दमको उपचार गर्नेको संख्यामा पनि ह्वात्तै वृद्धि हुने गर्छ । सामान्यतया सास फेर्न गाह्रो हुने तथा घ्यार्रघ्यार्र आवाज आउनुलाई दम भनेर बुझिन्छ । फोक्सोको श्वासनली विभिन्न कारणले गर्दा खुम्चिन गई श्वासप्रश्वासमा अवरोध आउने अवस्थालाई दम भएको बुझिन्छ । नेपालमा दमको बारेमा खासै विस्तृत र वैज्ञानिक अनुसन्धान भएको छैन । तर, ठूला तथा साना अस्पतालहरूमा दमका लक्षण लिएर आएका बिरामीबाट रोगीको संख्या अत्यधिक रहेको थाहा हुन्छ । लक्षणहरू छाती घ्यार्रघ्यार्र गर्ने, सास फेर्न गाह्रो हुनु । छाती कस्सिएको अनुभव हुनु , खोकी खासगरी राति र बिहानै आउने गर्छ । यी लक्षण कसैलाई कडा त कसैलाई सामान्य हुन्छ । कसैलाई छिटोछिटो केही मिनेटको अन्तरालमा दम हुन्छ भने कसैलाई केही दिन बिराएर हुन्छ । दम हुने कारण प्रदूषित हावा, धुम्रपान । धुलो, खानामा कुनै रसायनको मिसावट हुनु, घरपालुवा जनावर इत्यादि । अचानक मौसम परिवर्तन हुनु । व्यायाम गर्दा । औषधिहरू (जस्तै उच्च रक्तचापमा प्रयोग हुने, नदुख्ने औषधिहरू आदि) । डर र त्रास । पफ्र्युम । पेटको समस्या । संक्रमण जस्तै– फ्लु, रुघाखोकी, निमोनिया आदि । कसरी बच्ने ? दम नियन्त्रण गर्ने (औषधि प्रयोग गरेर) वा हुन नदिने उपाय अपनाउनुपर्छ । दम नियन्त्रण गर्ने विभिन्न औषधि बजारमा पाइन्छ । तर, यी सबै औषधि चिकित्सकको सल्लाहअनुसार मात्र किनेर प्रयोगगर्नुपर्छ । अर्को कुनै रोग लागेर औषधि प्रयोग गर्नुपरे चिकित्सकलाई आफ्नो स्वास्थ्यसम्बन्धी अवस्था र प्रयोग गरिरहेको औषधिबारे जानकारी गराउनुपर्छ । त्यस्तै, आफूलाई के कारणले दम बढ्ने गर्छ भन्ने पत्ता लगाएर त्यसबाट बच्नुपर्छ । नयाँ पत्रिकाबाट