सुजिता बस्नेत योग प्रशिक्षक शारीरिक विकाससँगै मानसिक विकास पनि भइरहने उमेर समूहका बच्चालाई योग महत्वपूर्ण हुन्छ । स्कुल, कलेजमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीलाई योगले झन् क्षमतावान् बनाउन सहयोग गर्छ । त्यसैले उनीहरूलाई शारीरिक र मानसिक विकास गराउने योगासनहरू दैनिक केही समय गराउनु फाइदाजनक हुन्छ । यस्ता योगाभ्यास तथा प्राणायामले बच्चामा भय, रिस, ईष्र्या, लोभ र स्वार्थीपनालाई कम गराउन मद्दत गर्छ । त्यस्तै, केही बच्चाको शारीरिक अवस्थाको विकास राम्रोसँग भएको छैन भने पनि निकै उपयोगी हुन्छ । शारीरिक उचाइ बढाउने, मस्तिष्क तीक्ष्ण बनाउने, एकाग्रता शक्तिलाई वृद्धि गर्ने कारण योगाभ्यास गर्ने विद्यार्थीको भित्री र बाहिरी सुन्दरतामा वृद्धि हुन्छ । बच्चाहरूले अनुलोम विलोम, भस्त्रिका, कपालभाती, भ्रामरी, उज्जाइजस्ता आसन र प्रणायाम गर्नु लाभदायक हुन्छ । शारीरिक वृद्धि चाहने बच्चाका लागि भन पश्चिमोत्तानासन उपयोगी हुन सक्छ । यो आसन गर्ने तरिका र यसका फाइदाबारे योग प्रशिक्षक सुजाता बस्नेतको सुझाब यस्तो छ : विधि सुरुमा मेरुदण्ड सीधा राखी दुवै खुट्टा एकसाथ सीधा पसार्दै सजिलोसँग बस्ने । त्यसपछि गहिरो श्वास लिँदै दुइटै हातलाई कानको माथिबाट आकाशतर्फ सीधा उठाउने । बिस्तारै श्वास फाल्दै हात र कम्मर एकैसाथ निहुर्‍याउँदै हातले खुट्टाको पन्जा समात्ने प्रयास गर्ने । अब टाउकोले घुँडा छुने, तर यसरी छुँदा घुँडा भने हल्लाउनु हुँदैन । यो विधि बिहान उठेर खाली पेटमा १५ देखि २० पटकसम्म गर्दा राम्रो हुन्छ । मोटो शरिर हुनेहरुले ५ मिनेटसम्म गर्दा राम्रो । फाइदा यो आसनले शरीरमा लचिलोपन ल्याउनुका साथै बच्चाको उचाइ बढाउन मद्दत गर्छ । पेटसम्बन्धी समस्यालाई न्यूनीकरण गर्छ । यसले पाचन प्रणाली पनि बलियो बनाउँछ । मधुमेहबाट बचाउन, मोटोपना घटाउन तथा महिलाको प्रजनन क्षमता वृद्धि गर्न पनि सहयोग गर्छ । प्रोस्टेड र महिलाको आङ खस्ने समस्या कम गर्न पनि निकै फलदायी छ । सावधानी धेरै ढाड दुखेको समयमा यस्तो आसन गनहुँदैन । उच्च रक्तचापका बिरामीले अगाडि र पछाडि धेरै झुक्नुहुँदैन । दमका रोगीले धेरै बेर श्वास रोक्नहुँदैन । नयाँ पत्रिकाबाट